Đề xuất cơ chế bảo vệ phụ nữ, trẻ em trước tội phạm công nghệ cao

Chiều 13/11, thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035, đại biểu Trần Thị Thanh Lam (đoàn Vĩnh Long) đề nghị bổ sung các giải pháp bảo vệ phụ nữ, trẻ em và nhóm yếu thế trước tội phạm công nghệ cao, mua bán người và các hành vi xâm hại.

Theo đại biểu, dự thảo Nghị quyết đã đề cập người bị hại trong chỉ tiêu trợ giúp pháp lý, song chưa có nhiệm vụ hoặc chỉ tiêu trực tiếp về phòng, chống tội phạm xâm hại phụ nữ, trẻ em, mua bán người; cũng như các hành vi lừa đảo, xâm hại người chưa thành niên, người cao tuổi, người khuyết tật.

Bà đề nghị bổ sung nhiệm vụ điều tra, xử lý những loại tội phạm này vào mục tiêu chương trình, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu, chỉ tiêu và nhóm đối tượng thụ hưởng.

Có cơ chế bảo vệ đặc thù đối với tài khoản ngân hàng của người cao tuổi

Một trong những kiến nghị của đại biểu là xây dựng cơ chế bảo vệ đặc thù đối với tài khoản ngân hàng của người cao tuổi. Theo đó, khi phát sinh giao dịch chuyển tiền lớn, bất thường đến tài khoản lạ, hệ thống có thể cảnh báo nhiều tầng hoặc yêu cầu xác thực liên kết với người thân.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa công an, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và doanh nghiệp viễn thông, hướng tới hình thành trung tâm điều hành liên ngành để cảnh báo sớm, xác minh và ngăn chặn dòng tiền có dấu hiệu lừa đảo.

Cơ chế này cần quy định rõ trách nhiệm từng bên, thời hạn phản hồi, phương thức chia sẻ thông tin và xử lý các yêu cầu khẩn cấp.

Về chỉ tiêu phòng, chống tội phạm trên không gian mạng, nữ đại biểu cho biết cơ quan soạn thảo nhận định loại tội phạm này có độ ẩn cao, khó đặt chỉ tiêu riêng, ngoài mục tiêu chung giảm 10% tội phạm công nghệ cao xâm phạm trật tự xã hội.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cách giải trình này chưa đáp ứng mong mỏi của người dân và yêu cầu nâng cao hiệu quả ngăn chặn dòng tiền, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt. Bà đề nghị nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu cụ thể về tỷ lệ giải quyết tố giác, điều tra, khám phá tội phạm và tỷ lệ tài sản bị chiếm đoạt được ngăn chặn, thu hồi.

Không để nạn nhân phải tự tìm đến nhiều cơ quan

Đối với công tác hỗ trợ người bị hại, đại biểu Trần Thị Thanh Lam đề nghị xây dựng quy trình đồng bộ, nhất là với nạn nhân mua bán người, phụ nữ, trẻ em bị xâm hại và các nhóm yếu thế.

Theo bà, dự thảo đã phân cấp cho cấp xã quản lý, tổ chức thực hiện chương trình nhưng chưa làm rõ quy trình vận hành và cơ chế phối hợp giữa các dự án thành phần tại cơ sở.

Đại biểu đề xuất việc hỗ trợ nạn nhân cần được triển khai xuyên suốt, từ trợ giúp pháp lý, chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, bảo vệ an toàn đến hỗ trợ sinh kế và tái hòa nhập cộng đồng.

Khi phát hiện nguy cơ hoặc tiếp nhận tin báo về bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật hay mua bán người, lực lượng công an cần trực tiếp can thiệp, bảo vệ an toàn tức thời, đồng thời kích hoạt các đầu mối trợ giúp pháp lý, y tế và an sinh.

Việc phối hợp phải bảo đảm "không để nạn nhân phải tự liên hệ qua nhiều cơ quan", bà nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Công an nói về phân bổ nguồn lực

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, việc tích hợp các nhiệm vụ phòng, chống ma túy và tội phạm phù hợp yêu cầu nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời đáp ứng chủ trương sắp xếp, tập trung nguồn lực.

Chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng.

Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí, bảo đảm "ưu tiên dùng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp, không bố trí hoặc thanh toán hai lần cho cùng một nhiệm vụ".

Về phân bổ vốn, Bộ trưởng cho biết sẽ ưu tiên địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự, khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa phương khó khăn, chưa tự cân đối được ngân sách.

Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao nghĩa vụ đối ứng vượt quá khả năng của địa phương.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.