Đề xuất công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là nhà ở xã hội

Hàng triệu người đang thuê trọ nhưng chưa được thụ hưởng chính sách

Ngày 26/7 vừa qua, trong văn bản góp ý gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan liên quan, HoREA đề xuất nhiều nội dung đáng chú ý như phân loại nhà ở theo 4 nhóm; bổ sung chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức; công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là một loại hình nhà ở xã hội; mở rộng nhà lưu trú công nhân ngoài khu công nghiệp; hoàn thiện cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp.

Đáng chú ý, trong văn bản góp ý, HoREA cho biết khu vực nhà trọ do hộ gia đình, cá nhân đầu tư đang đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người lao động, người nhập cư và sinh viên.

Đề xuất công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là một loại hình nhà ở xã hội được đánh giá có tác động trực tiếp tới hàng triệu người thuê nhà, vì vậy đang nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân, nhất là người lao động tại các đô thị.

Theo thống kê được Hiệp hội dẫn lại, riêng TP.HCM hiện có hơn 60.000 khu nhà trọ với khoảng 600.000 phòng, đáp ứng chỗ ở cho trên 1,4 triệu người. Trên phạm vi cả nước, ước tính có khoảng 200.000 khu nhà trọ, phục vụ khoảng 4,5 triệu người. Tuy nhiên, phần lớn cơ sở này hiện chưa được nhìn nhận như một bộ phận của hệ thống nhà ở xã hội, vì vậy cũng chưa có cơ chế khuyến khích đầu tư, nâng cấp hoặc hỗ trợ phù hợp.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng: "Hiệp hội nhận thấy, khu vực nhà trọ do hộ gia đình, cá nhân đầu tư đang đáp ứng nhu cầu chỗ ở của hàng triệu người lao động, người nhập cư, sinh viên, nhưng chưa được nhìn nhận đầy đủ trong hệ thống chính sách nhà ở. Vì vậy, cần bổ sung loại hình nhà ở riêng lẻ có nhiều phòng cho thuê dài hạn là một loại hình nhà ở xã hội để có cơ chế phát triển, quản lý phù hợp".

Theo hiệp hội, việc bổ sung loại hình này vào dự thảo Luật Nhà ở sẽ góp phần thể chế hóa thực tiễn phát triển nhà trọ trong nhiều năm qua, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước có chính sách quản lý, hỗ trợ và phát triển phù hợp.

HoREA giải thích, việc luật hóa mô hình này không nhằm "biến" mọi khu nhà trọ thành nhà ở xã hội, mà là tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước có cơ chế quản lý, khuyến khích và hỗ trợ phù hợp đối với loại hình đang đáp ứng nhu cầu ở của hàng triệu người dân.

Kỳ vọng nâng chất lượng chỗ ở cho người thuê

Nếu được tiếp thu, đề xuất của HoREA không chỉ mang ý nghĩa bổ sung thêm một loại hình nhà ở trong luật mà còn mở ra cơ chế để các chủ nhà trọ từng bước nâng cấp chất lượng công trình, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và điều kiện sinh hoạt.

Việc có hành lang pháp lý riêng cũng được kỳ vọng sẽ khuyến khích các hộ gia đình, cá nhân tiếp tục đầu tư phát triển nhà trọ theo hướng bài bản hơn, thay vì hoạt động chủ yếu dưới hình thức kinh doanh nhỏ lẻ như hiện nay.

Anh Phạm Văn Hải, chủ một hệ thống chung cư mini cho thuê tại Hà Nội, cho rằng nếu nhà trọ cho thuê dài hạn được công nhận là một loại hình nhà ở xã hội thì không chỉ người thuê được hưởng lợi mà cả các chủ nhà cũng có động lực nâng cấp chất lượng công trình. Theo anh Hải, khi có cơ sở pháp lý rõ ràng cùng các tiêu chuẩn cụ thể về xây dựng, phòng cháy chữa cháy, quản lý vận hành..., các khu nhà trọ sẽ được đầu tư bài bản hơn thay vì phát triển tự phát như hiện nay. Điều đó giúp người lao động có chỗ ở an toàn, ổn định hơn, đồng thời góp phần thay đổi cách nhìn về loại hình nhà ở vốn đang đáp ứng nhu cầu của hàng triệu người nhưng chưa được nhìn nhận đúng vai trò trong hệ thống chính sách.

Đề xuất trên hiện mới là một trong những nội dung góp ý của HoREA đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và sẽ được cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, xem xét trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật.

Trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa theo kịp nhu cầu thực tế, việc xây dựng cơ chế riêng cho khu vực nhà trọ tư nhân được kỳ vọng sẽ phát huy nguồn lực xã hội trong phát triển nhà ở giá phù hợp. Tuy nhiên, đây mới là đề xuất của HoREA và sẽ còn được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).