Giá nhà vượt khả năng chi trả của nhiều người dân, Bộ Xây dựng thúc đẩy nhà ở cho thuê

Giá nhà vẫn là rào cản lớn với đa số người dân

Tại hội thảo "Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững" do Báo Thanh tra tổ chức, Bộ Xây dựng cho biết: "Bộ đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản cùng các quy định liên quan theo hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời bổ sung nhiều cơ chế ưu đãi để thu hút doanh nghiệp và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia thị trường", ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), chia sẻ. 

Theo ông, thời gian qua, cùng với phát triển nhà ở thương mại theo cơ chế thị trường, Nhà nước đã đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân nhằm tạo điều kiện cho nhóm thu nhập thấp có cơ hội ổn định chỗ ở. Hệ thống chính sách cũng từng bước được hoàn thiện với nhiều ưu đãi dành cho doanh nghiệp như miễn tiền sử dụng đất, miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kỹ thuật và tín dụng ưu đãi.

Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 201/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội cùng các nghị định hướng dẫn được ban hành, nhiều điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư đã được tháo gỡ, góp phần đẩy nhanh tiến độ Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Kết quả, trong năm 2025, cả nước hoàn thành hơn 103.000 căn nhà ở xã hội, vượt 3% kế hoạch đề ra. Sáu tháng đầu năm 2026, thêm 96 dự án với 27.676 căn được hoàn thành; 62 dự án mới được khởi công với quy mô hơn 65.000 căn, trong đó có 17 dự án phát triển nhà ở cho thuê với hơn 9.000 căn.

Tính đến nay, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô gần 772.000 căn. Trong đó, 289 dự án đã hoàn thành, 270 dự án đang thi công và 316 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện đạt khoảng 77% mục tiêu của Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, thị trường vẫn còn nhiều bất cập. Nguồn cung tiếp tục mất cân đối khi phân khúc cao cấp dư thừa, trong khi thiếu nhà ở có giá phù hợp với nhu cầu của người dân. Cơ cấu sản phẩm vẫn chủ yếu là nhà ở để bán, còn nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn rất hạn chế.

Đáng chú ý, mặt bằng giá nhà vẫn duy trì ở mức cao, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người lao động tại các đô thị lớn. Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi hiện hành chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút mạnh mẽ khu vực tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 và xem xét thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.

Theo định hướng mới, chính sách phát triển nhà ở sẽ được phân thành bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Trong đó, nhà ở cho thuê giá hợp lý sẽ trở thành phân khúc được ưu tiên phát triển, với nhiều cơ chế ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế và tín dụng nhằm thu hút doanh nghiệp, quỹ đầu tư dài hạn và các nguồn lực xã hội tham gia.

Song song với đó, Bộ Xây dựng cũng sẽ nghiên cứu xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn phù hợp cho từng loại hình nhà ở theo mô hình mới; đồng thời đề nghị các địa phương rà soát nhu cầu nhà ở, nhất là nhà ở cho thuê và nhà ở công vụ, chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch, đầu tư phát triển nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn ngân sách địa phương và sử dụng hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia để tạo lập quỹ nhà ở cho thuê.

Dòng vốn cần chảy vào phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực

Cũng tại hội thảo, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng cùng với việc hoàn thiện chính sách, thị trường bất động sản cần giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và đa dạng hóa các kênh huy động vốn.

Ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước), nhấn mạnh vấn đề hiện nay không chỉ là khơi thông dòng vốn mà còn phải phân bổ nguồn vốn vào các dự án tạo ra giá trị thực, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân và hạn chế đầu cơ.

Theo ông, ngoài tín dụng ngân hàng, thị trường cần phát triển mạnh hơn các kênh huy động vốn dài hạn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, quỹ đầu tư bất động sản (REITs), thị trường chứng khoán và nguồn vốn đầu tư nước ngoài thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A).

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng kiến nghị sớm ban hành Nghị định về Quỹ phát triển nhà ở, xây dựng Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà ở, đất đai và thị trường bất động sản nhằm nâng cao tính minh bạch, chất lượng định giá tài sản và góp phần hạn chế đầu cơ trên thị trường.