Đề xuất nhiều giải pháp để hệ giá trị Việt Nam đi vào thực chất

Trong bối cảnh đất nước hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước, việc xây dựng và lan tỏa hệ giá trị Quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam không dừng ở nghiên cứu lý luận, mà trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm khơi dậy nguồn lực nội sinh của dân tộc.

Bộ VHTT&DL đã tổ chức rà soát các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; đồng thời tổng hợp thực tiễn triển khai công tác xây dựng văn hóa, con người Việt Nam thời gian qua để hoàn thiện dự thảo theo hướng đồng bộ, toàn diện và có tính khả thi cao.

Đến nay, Bộ VHTT&DL đã tiếp nhận ý kiến tham gia của 14/21 bộ, ngành, cơ quan trung ương; 33/34 địa phương cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học và cơ quan liên quan với gần 150 lượt góp ý. Theo ông Nghiêm Hà Hải - Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đa số ý kiến thống nhất với sự cần thiết ban hành Kế hoạch, đồng thời đề nghị làm rõ hơn cơ chế phối hợp liên ngành, trách nhiệm tổ chức thực hiện, tính khả thi của các nhiệm vụ, giải pháp cũng như cơ chế huy động nguồn lực và công tác truyền thông, giáo dục.

Đưa hệ giá trị từ nghị quyết vào đời sống thường ngày

Khai mạc Hội nghị, ông Nghiêm Hà Hải cho biết, dự thảo hướng tới việc đưa các hệ giá trị thực sự đi vào đời sống, trở thành chuẩn mực trong nhận thức, hành vi và ứng xử của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng xã hội. Ông Hải khẳng định, việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị sẽ góp phần đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống, xác lập vai trò định hướng của các hệ giá trị đối với các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh; đồng thời khẳng định vị trí của văn hóa như một hệ điều tiết quan trọng, nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực đề kháng của xã hội trước những tác động tiêu cực, nhất là trên môi trường số; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao vị thế, hình ảnh quốc gia Việt Nam trong hội nhập quốc tế.

Một nội dung được nhấn mạnh là việc cụ thể hóa các hệ giá trị thành tiêu chí, chuẩn mực, quy tắc ứng xử có khả năng triển khai, đo lường, kiểm tra và giám sát trong thực tiễn; bảo đảm phù hợp với đặc điểm của từng vùng miền, dân tộc và từng nhóm đối tượng xã hội.

Để thực hiện mục tiêu này, dự thảo xác định 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, nhóm nhiệm vụ về truyền thông, giáo dục và lan tỏa các hệ giá trị được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm chuyển hóa nhận thức thành hành động xã hội.

Nhiều ý kiến đề xuất cụ thể hóa hệ giá trị theo từng lĩnh vực

Theo bà Bùi Thanh Tâm - Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa, văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, dự thảo cần bổ sung nội dung nhấn mạnh việc xác định "văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước" theo đúng tinh thần của Nghị quyết 80.

Bà Tâm cũng cho rằng, cần cân nhắc việc sắp xếp thứ tự các hệ giá trị theo Nghị quyết 80 hay Nghị quyết 30, đồng thời nghiên cứu bổ sung quy định nhấn mạnh vai trò của cấp ủy trong triển khai Kế hoạch tại các bộ, ngành và địa phương trên toàn quốc.

Góp ý tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Nhung - Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho rằng cần cụ thể hóa các hệ giá trị trong từng ngành nghề, lĩnh vực để từ đó xác định mục tiêu cụ thể của công tác tuyên truyền, giáo dục cho phù hợp.

Theo ông Nguyễn Đức Minh - Phó Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa, Bộ Ngoại giao, dự thảo hiện đề cập đến khái niệm "visa văn hóa", tuy nhiên khái niệm này chưa được nêu trong Nghị quyết 80 và Nghị quyết 30 nên cần cân nhắc khi đưa vào dự thảo Kế hoạch.

Ở góc độ địa phương, bà Phạm Thị Phương - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi - bày tỏ mong muốn các hệ giá trị sẽ có hệ quy chiếu, định dạng rõ ràng để các địa phương tham khảo, xây dựng và cụ thể hóa trên cơ sở hài hòa giữa hệ giá trị chung và hệ giá trị riêng của từng địa phương.

Theo dự thảo Kế hoạch, việc triển khai đồng bộ hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành văn hóa mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, theo hướng "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả", có giá trị nền tảng lâu dài đối với sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.