Đề xuất xây trục đại lộ sông Hồng bám sát mép sông, thay vì giải tỏa quy mô lớn
Cảnh quan khu vực hai bên sông Hồng
Hà Nội đang lấy ý kiến cho quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm - một đồ án có quy mô dài hạn, tác động sâu rộng tới không gian phát triển đô thị. Nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận là hai vấn đề lớn là định hướng phát triển trục sông Hồng và phương án di dời một số cơ sở giáo dục đại học trong khu vực nội đô.
UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình gửi HĐND TP Hà Nội về việc Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Nội dung này dự kiến được HĐND TP Hà Nội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ nhất diễn ra vào cuối tháng 3/2026.
Theo đó, tính đến ngày 24/3, thành phố đã nhận hàng nghìn ý kiến góp ý từ các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và cộng đồng dân cư, tập trung vào 2 nhóm vấn đề lớn: phát triển không gian trục sông Hồng và phương án di dời một số cơ sở đào tạo đại học.
"Cộng đồng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc đối với phương án giải tỏa quy mô lớn"
Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến nhất là định hướng phát triển không gian trục sông Hồng. Theo tổng hợp của UBND TP Hà Nội, đại đa số ý kiến cho rằng thành phố nên ưu tiên phương án xây dựng trục đại lộ bám sát mép sông, kết hợp cải tạo, chỉnh trang tại chỗ các khu dân cư hiện hữu, thay vì giải tỏa quy mô lớn.
"Cộng đồng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc đối với phương án giải tỏa quy mô lớn (dự kiến khoảng 2.100ha), cho rằng việc di dời mật độ dân cư cao sẽ gây bất ổn về an sinh xã hội và đứt gãy sinh kế bền vững của người dân bản địa" - tờ trình nêu rõ.
Người dân các khu vực Hồng Hà, Tứ Liên, Nhật Tân, Bồ Đề, Hải Bối, Bắc Cầu... là các khu vực có phản hồi mạnh mẽ nhất. Người dân cũng kiến nghị công nhận tính hợp pháp của các công trình hiện hữu, đồng thời ưu tiên giải pháp chỉnh trang đô thị thay vì tái định cư tập trung.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia đề xuất phát triển mô hình giao thông sinh thái, tăng không gian xanh, công viên ngập nước tại bãi bồi và áp dụng giải pháp "kè mềm" nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, các ý kiến cũng cảnh báo nguy cơ hình thành "bức tường bê tông" dọc sông Hồng nếu phát triển cao tầng mật độ lớn, có thể cản trở hành lang gió tự nhiên, làm gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt và ô nhiễm không khí trong khu vực nội đô.
Đề xuất không "biến" Đại học Dược Hà Nội trên "đất vàng" thành bảo tàng
Bên cạnh không gian sông Hồng, phương án quy hoạch khu vực số 19 Lê Thánh Tông (phường Cửa Nam), nơi đặt không gian Đại học Tổng hợp Hà Nội cũ, cũng thu hút nhiều ý kiến trái chiều.
Nhiều ý kiến cho rằng việc chuyển đổi thuần túy thành không gian bảo tàng có thể làm mất đi giá trị "di sản sống", vốn gắn liền với hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học của Đại học Dược Hà Nội
Theo định hướng trong báo cáo quy hoạch, khu vực này sẽ được chuyển đổi thành không gian bảo tàng đại học thời đại Hồ Chí Minh, kết nối với hệ thống bảo tàng trung tâm như Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Để thực hiện phương án này, một số cơ sở đào tạo, trong đó có Đại học Dược Hà Nội và Khoa Hóa học (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội), sẽ được xem xét di dời.
Tuy nhiên, phương án này vấp phải nhiều ý kiến từ giới trí thức, sinh viên và chuyên gia giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng việc chuyển đổi thuần túy thành không gian bảo tàng có thể làm mất đi giá trị "di sản sống", vốn gắn liền với hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học.
Thay vào đó, các ý kiến đề xuất phương án "bảo tồn động", tức vừa gìn giữ kiến trúc, vừa tiếp tục duy trì chức năng đào tạo, nhằm tránh lãng phí nguồn lực tri thức và giữ được tính sống động của khu vực.
Các chuyên gia cho rằng việc di dời cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn di sản đô thị và yêu cầu phát triển hệ thống giáo dục - đào tạo trong dài hạn.
