Doanh nhân Ngô Thị Thanh Hiền: "Tôi mất ngủ nhiều đêm để từ chối một hợp đồng"

1. Sinh năm 1979 tại Hải Phòng, Ngô Thị Thanh Hiền đã khẳng định bản thân ở lứa tuổi còn rất trẻ khi cô trở thành Giám đốc một chi nhánh ngân hàng. Nhưng, đang trên đà thành công, chị quyết định thay đổi công việc.

"Sau một thời gian làm việc, tôi bắt đầu tự hỏi, cuối cùng, nếu cứ tiếp tục hành trình công việc như thế này thì mình sẽ đạt được điều gì? Tôi nhận ra rằng nếu vẫn ở lại ngân hàng, với rất nhiều nỗ lực và nếu may mắn, tôi có thể vẫn giữ được vị trí hiện tại hoặc phát triển lên vị trí khác. Nhưng tôi cũng nhìn thấy một khả năng khác: Sự nghiệp của mình có thể chỉ đi ngang, thậm chí đi xuống, bởi tôi không còn động lực để phát triển bản thân như trước. Trong khi đó, 3 con của tôi còn nhỏ, đang cần mẹ chăm sóc", cô kể.

Chồng của Thanh Hiền khi đó đã có doanh nghiệp riêng, cô về phụ chồng quản lý công việc của gia đình. Nhưng sự thay đổi đó lại mở ra một vấn đề khác. Khi vợ chồng cùng làm việc và cuộc sống gần như chỉ xoay quanh công việc gia đình, vợ chồng và con cái, những khúc mắc giữa hai người bắt đầu xuất hiện và ngày càng lớn hơn.

Bản thân Thanh Hiền cũng trải qua một giai đoạn tâm lý không tích cực. Lúc đó cô nhận ra một điều rất rõ: Cần có công việc riêng. Không phải không muốn đồng hành cùng chồng, mà bởi nhận ra rằng nếu cuộc sống chỉ xoay quanh mối quan hệ gia đình thì vô tình sẽ trở nên phụ thuộc, và điều đó làm giới hạn chính mình.

Vậy là cô lại bắt đầu.

Thanh Hiền quyết định mở một nhà hàng tại TPHCM, lĩnh vực cô rất ít kinh nghiệm. Chỉ sau khoảng 6 tháng, nhà hàng phải đóng cửa vì hoạt động không hiệu quả. Thanh Hiền về quê chồng ở Huế, mở nhà hàng thứ hai. Thật may mắn, lần này cô thành công. Nhà hàng trở thành một địa điểm khá có tiếng tại Huế vào thời điểm đó.

Nhưng cũng đúng thời gian ấy, cô mang thai con thứ 4. Và cô có ý định cùng cả gia đình đi nước ngoài định cư. Trong thời gian chờ hồ sơ, Thanh Hiền tiếp tục mua đất, xây homestay và quán cà phê.

Năm 2019, kế hoạch định cư nước ngoài không thực hiện được, Thanh Hiền đưa các con trở về TPHCM, bắt đầu một hành trình phát triển bản thân mới. Lần này, cô quyết định đi làm thuê.

Thanh Hiền kể: "Tôi làm quản lý vận hành cho một công ty sản xuất máy cơ khí và gắn bó với công việc khoảng 2 năm. Sau đó, tôi thành lập một công ty kinh doanh các sản phẩm mỹ phẩm và chuỗi spa. Công ty hoạt động trong khoảng 5 năm. Đến cuối năm 2025, tôi lại quyết định dừng công ty và muốn nghỉ hưu sớm. Nhưng rồi tôi lại nghĩ đến chuyện làm đồ ăn. Tôi muốn làm một sản phẩm truyền thống, tử tế và an toàn. Cuối cùng, tôi chọn làm bún. Tôi bắt đầu tự nghiên cứu, đi học hỏi, tìm đến những người có kinh nghiệm, các chuyên gia và những người làm nghề lâu năm. Sau rất nhiều lần thử nghiệm, tôi cũng tìm được công thức làm bún truyền thống phù hợp với mình. Đến nay, xưởng bún của tôi đã vận hành được khoảng 8 tháng và đã có lượng khách hàng ổn định".

2. Nói về đạo đức trong kinh doanh, Thanh Hiền chia sẻ câu chuyện thật mà chính cô đã trải qua. Cô nói, để có thể đưa ra được quyết định, Yes or No, ký hay không ký, là sự đấu tranh giằng xé nội tâm không hề dễ dàng của người chủ doanh nghiệp.

"Có lần, khi đang trong giai đoạn rất khó khăn, tôi đứng trước một hợp đồng ủy thác nhập khẩu thiết bị thẩm mỹ có thể mang lại khoản tiền tương đối lớn, thậm chí đủ để giúp doanh nghiệp vượt qua được giai đoạn thác ghềnh. Nhưng ngay từ khi bắt đầu tìm hiểu, tôi đã có một cảm giác rất lạ. Thương vụ ấy không phải việc có thể nói ngay là vi phạm pháp luật, nhưng để thực hiện thì phải dựa vào cách "lách", cách "lắt léo" để hợp thức hóa. Càng tìm hiểu, tôi càng thấy không thực sự thoải mái. Tôi đã mất ngủ để suy nghĩ trong vài đêm. Có lúc tôi cũng tự thuyết phục mình: Hay cứ làm lần này thôi, vì doanh nghiệp đang cần. Đến gần lúc quyết định, tôi nói với chồng về những băn khoăn của mình. Anh nói: Nếu em đã không thực sự cảm thấy thoải mái thì tốt nhất đừng làm. Có thể nó cứu được doanh nghiệp lần này, nhưng không thể cứu được cả một hành trình", Thanh Hiền kể.

Và cô quyết định dừng lại. Cô nói rằng sau này có đôi lúc vẫn tiếc khoản tiền có thể kiếm được. Nhưng điều cô nhận lại là sự nhẹ lòng.

Cô chia sẻ: "Sau này tôi nhận ra, kinh doanh có những khoản tiền mình có thể kiếm được, nhưng đôi khi phải trả bằng một cái giá khác. Cũng có những khoản tiền mình không kiếm, nhưng lại giúp mình ngủ ngon. Với tôi, đó cũng là một phần của đạo đức trong kinh doanh: Không phải cơ hội nào có thể kiếm ra tiền cũng là cơ hội mình nên nắm lấy!".

3. Làm doanh nghiệp dường như "chưa đủ" bận bịu với Thanh Hiền vì cô còn làm mẹ của 4 người con. Lúc nhỏ thì lo việc chăm sóc, học hành, đưa đón tới trường; khi lớn thì lo việc đã đủ thời gian để lắng nghe các tâm sự của các con hay chưa.

"Càng về sau, tôi nhận ra một điều khá thú vị là đông con đôi khi lại giúp các con có tính tự lập tốt hơn. Tất nhiên, hành trình đó cũng có rất nhiều giai đoạn khó khăn. Có những lúc tôi có thể thuê người hỗ trợ chăm sóc các con, cơm nước hay dọn dẹp nhà cửa. Nhưng cũng có những giai đoạn kinh tế khó khăn, tôi phải cắt giảm rất nhiều khoản chi tiêu và trực tiếp làm phần lớn mọi việc trong gia đình. Khi vừa phải làm việc, vừa chăm 4 đứa con, vừa lo cho gia đình, việc sắp xếp thời gian thực sự là một bài toán không dễ", cô cho biết.

Giờ các con đã lớn, điều khiến cô vui nhất là dù có thêm những trách nhiệm trong gia đình, các con vẫn duy trì được kết quả học tập tốt. Khi các con đồng hành, cuộc sống của mẹ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Có một thời gian, hôn nhân của Thanh Hiền có quá nhiều thử thách. Cô cảm thấy tổn thương từ những mâu thuẫn ấy, có thời điểm thậm chí suy sụp. Nhưng rồi, sự tha thứ, cho nhau cơ hội đã khiến cuộc hôn nhân của cô được vá lành lại.

4. Nhắc tới thành công và thất bại trong sự nghiệp, Thanh Hiền nói rằng ban đầu cô thường đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nhưng khi có trải nghiệm, cô hiểu mọi việc nằm ở cách bản thân cô xử lý vấn đề đó như thế nào:

"Tôi bắt đầu tập cho mình một thói quen: Mỗi khi thất bại, thay vì hỏi "Tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?", tôi hỏi "Tôi đã làm gì chưa tốt để dẫn đến kết quả này?". Bởi nếu tôi đổ lỗi cho người khác, tôi không thể sửa được người khác. Nếu tôi đổ lỗi cho hoàn cảnh, tôi cũng không thể sửa được hoàn cảnh hay thời cuộc. Nhưng nếu nguyên nhân nằm ở chính mình thì tôi có thể sửa mình".

Đó là cách mà nữ doanh nhân bắt đầu cân bằng lại sau mỗi thất bại.

Tâm sự về sự thay đổi công việc, Thanh Hiền cho rằng phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ có gia đình và con cái, rất dễ bị cuốn vào chữ "ổn định". Nhưng cô lại là người không chịu được cảm giác đang sống một cuộc sống không còn phù hợp với mình chỉ vì sợ thay đổi. Tất nhiên, mỗi lần thay đổi đều có cái giá của nó. Có những quyết định khiến mất tiền, mất thời gian, có những giai đoạn rất áp lực và có cả những lần phải làm lại gần như từ đầu.

Nhưng cô chấp nhận và luôn chuẩn bị cho tình huống xấu nhất có thể xảy ra.

"Bởi tôi nghĩ thay đổi không đáng sợ bằng việc biết mình không còn muốn đi tiếp con đường ấy mà vẫn cố ở lại chỉ vì sợ bắt đầu lại. Có lẽ đó cũng là lý do đến bây giờ, khi đã gần 50 tuổi, tôi vẫn có thể bắt đầu một công việc hoàn toàn mới như làm bún", Thanh Hiền chia sẻ.