Gần 30 năm thổi hồn cho các sản phẩm thủ công

Giữa phố Gia Ngư (Hà Nội), nơi du khách thường tìm kiếm những món quà mang dấu ấn văn hóa bản địa, có một cửa hàng nhỏ trưng bày những sản phẩm thủ công độc đáo.

Từ những chú trâu, ngựa, mèo, cá đến các món đồ trang sức, tất cả đều được tạo nên từ những chất liệu giản dị. Đằng sau những món đồ ấy là bàn tay sáng tạo của chị Phạm Kim Thanh, người con sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, nhiều năm kiên trì theo đuổi việc làm đồ thủ công mang đậm màu sắc dân gian.

Cảm hứng từ văn hóa dân gian

Sinh năm 1976 tại Hà Nội, chị Phạm Kim Thanh đến với nghề không phải từ một trường lớp mỹ thuật nào, mà từ sự quan sát đời sống và niềm yêu thích sáng tạo.

Hành trình làm nghề của chị bắt đầu từ một ước mơ rất giản đơn khi vừa tốt nghiệp cấp 3, đó là mở một cửa hàng bán đồ lưu niệm cho khách du lịch. Nhưng điều kiện kinh tế gia đình khi ấy còn khó khăn, chị không có nhiều vốn để nhập hàng. Vì vậy, chị quyết định thuê một cửa hàng nhỏ và tự tay làm sản phẩm thủ công để bán.

"Tôi thích quan sát cuộc sống xung quanh mình. Dòng người qua lại, màu sắc của cây cối, hoa lá, những góc phố cổ hay cách khách hàng lựa chọn đồ… đều trở thành nguồn cảm hứng để tôi học hỏi và sáng tạo", chị Thanh chia sẻ.

Đặc biệt, các nguyên liệu dùng để tạo hình đều được chị tận dụng từ những vật liệu tái chế như gốm, thủy tinh, vải hay mây tre... Nhờ đó, mỗi sản phẩm không chỉ mang vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi mà còn toát lên nét cá tính riêng, thể hiện góc nhìn độc đáo của chị về thẩm mỹ.

Chính quá trình quan sát và lắng nghe phản hồi của khách đã giúp chị dần tìm ra phong cách riêng cho những sản phẩm của mình. Không cầu kỳ về chất liệu hay kỹ thuật, chị chọn cách sáng tạo từ những vật dụng quen thuộc, rồi kết hợp với các hoa văn mang hơi thở văn hóa Việt.

Các sản phẩm của chị Thanh thuộc dòng thủ công mỹ nghệ mang phong cách dân gian, thường được trang trí bằng các họa tiết vải thổ cẩm hoặc những chi tiết mang màu sắc truyền thống.

Trong số đó, chị đặc biệt yêu thích những sản phẩm tạo hình động vật như trâu, ngựa, mèo, cá… Mỗi sản phẩm đều mang nét ngộ nghĩnh và gần gũi, gợi nhớ đến hình ảnh làng quê và đời sống dân gian Việt Nam.

"Những con vật quen thuộc trong đời sống thường ngày rất dễ tạo cảm xúc cho người xem. Khi kết hợp với hoa văn thổ cẩm hay những chi tiết trang trí truyền thống, chúng trở nên sinh động và mang nét văn hóa rất riêng", chị Thanh nói. Những sản phẩm này không chỉ được du khách nước ngoài yêu thích mà còn thu hút nhiều người Việt tìm mua như một món quà lưu niệm mang dấu ấn văn hóa.

Câu chuyện văn hóa mang hơi thở truyền thống

Điểm đặc biệt trong các sản phẩm của chị Thanh nằm ở cách kết hợp giữa hình khối giản dị và các chi tiết trang trí mang màu sắc dân gian. Một chiếc hộp giấy, một chiếc khay cũ hay một chai thủy tinh… qua bàn tay khéo léo có thể trở thành hình con ngựa, con gà hay con cá.

Sau đó, chị trang trí thêm các họa tiết vải thổ cẩm hoặc những chi tiết mang đậm màu sắc văn hóa Việt Nam. Chính sự kết hợp này tạo nên nét độc đáo cho sản phẩm, vừa mộc mạc, gần gũi, vừa mang hơi thở truyền thống.

Chị không quá khắt khe trong việc lựa chọn chất liệu bởi quan trọng nhất là cách biến những vật dụng bình thường thành những sản phẩm có hình dáng sinh động và có thể gợi lên câu chuyện văn hóa.

"Mỗi khi hoàn thành một sản phẩm, tôi luôn cảm thấy rất vui. Từ những thứ tưởng như rất bình thường, mình có thể tạo ra một món đồ có hồn và có giá trị thẩm mỹ", chị nói.

Với chị Thanh, các sản phẩm thủ công mang màu sắc dân gian không chỉ là những món đồ trang trí, mà còn góp phần lưu giữ và lan tỏa những nét đẹp văn hóa truyền thống.

Một số sản phẩm được tái chế từ những mảnh phế liệu bị bỏ đi

Khi tiếp xúc với khách hàng, chị nhận thấy nhiều người không còn chỉ mua sắm theo kiểu thông thường như trước. Họ thích những món đồ độc đáo, có câu chuyện và có cảm xúc. Theo chị, chính sự thay đổi trong cách thưởng thức này đã tạo thêm động lực cho những người làm nghề thủ công tiếp tục sáng tạo.

Gần 30 năm gắn bó với công việc làm đồ thủ công, chị Thanh cho biết điều khiến chị cảm thấy hạnh phúc nhất chính là được tự do sáng tạo. Mỗi ngày chị đều có thể nghĩ ra một ý tưởng mới. Có khi chỉ nhìn thấy một món đồ quen thuộc là chị đã tưởng tượng ra hình dáng của một con vật hay một món đồ trang trí khác. Đối với chị, sự thú vị của nghề nằm ở chỗ mỗi sản phẩm đều mang dấu ấn riêng và không hoàn toàn giống nhau.

Trong thời gian tới, chị Thanh mong muốn tiếp tục duy trì công việc sáng tạo của mình và lan tỏa tình yêu đối với các sản phẩm thủ công mang màu sắc truyền thống. "Tôi hy vọng ngày càng có nhiều người quan tâm đến các sản phẩm thủ công và những giá trị văn hóa mà chúng mang lại", chị chia sẻ.