Gần 32.000 ca sốt xuất huyết, Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ dịch bùng phát

Trao đổi với báo chí, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, chia sẻ nhận định về tình hình hiện nay, những yếu tố làm dịch diễn biến phức tạp hơn và các khuyến cáo quan trọng người dân cần thực hiện để chủ động phòng bệnh.

Số ca mắc xuất hiện sớm, tập trung nhiều ở khu vực phía Nam

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế Việt Nam, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 31.927 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 4 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, số mắc xuất hiện sớm ngay từ những tháng đầu năm và tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam.

Sốt xuất huyết là bệnh lưu hành tại Việt Nam nhiều năm nay và thường gia tăng theo mùa, đặc biệt vào thời điểm mùa mưa khi điều kiện môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây cho thấy bệnh có xu hướng đến sớm hơn, kéo dài hơn và diễn biến phức tạp hơn.

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nhận định, ngoài yếu tố chu kỳ hằng năm, hiện nay còn có nhiều yếu tố tác động mạnh như thời tiết nóng lên, mưa thất thường, tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và sự tồn tại phổ biến của các vật chứa nước trong khu dân cư. Đây chính là môi trường lý tưởng để muỗi vằn sinh sản và phát triển.

Đặc biệt, thói quen tích trữ nước sinh hoạt trong chum, vại, bể, xô chậu, lọ hoa, khay nước tủ lạnh, lốp xe cũ… nếu không được che đậy, vệ sinh thường xuyên sẽ trở thành "ổ đẻ trứng" lý tưởng của muỗi truyền bệnh.

Dù tình hình dịch bệnh hiện vẫn đang được giám sát chặt chẽ, ngành y tế cảnh báo nguy cơ số mắc tiếp tục gia tăng trong thời gian tới là hiện hữu nếu các địa phương và người dân không triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp phòng chống.

Những hiểu lầm phổ biến khiến dịch khó kiểm soát

Một trong những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết vẫn gia tăng qua các năm là do không ít người dân còn hiểu chưa đúng về cách phòng bệnh. 

"Hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng muỗi truyền bệnh chỉ sinh sản ở nước bẩn. Trên thực tế, muỗi vằn, trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết lại ưa đẻ trứng ở nước sạch hoặc nước tương đối sạch trong các dụng cụ sinh hoạt ngay trong và quanh nhà", ông Võ Hải Sơn phân tích.

Nhiều gia đình cho rằng chỉ cần phun hóa chất diệt muỗi khi có dịch là đủ. Tuy nhiên, phun hóa chất chỉ là biện pháp xử lý tình huống khi dịch đã xảy ra. Biện pháp quan trọng, bền vững nhất vẫn là loại bỏ nơi muỗi sinh sản và diệt bọ gậy hằng tuần.

Một hiểu lầm khác là chỉ phòng muỗi đốt vào ban đêm. Muỗi vằn đốt người chủ yếu vào ban ngày, đặc biệt là sáng sớm và chiều tối. Vì vậy, người dân cần chủ động phòng muỗi đốt cả ban ngày bằng cách mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày, sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp.

Ngoài ra, khi có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, nhiều người vẫn có thói quen tự điều trị tại nhà. Điều này tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời tại cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, công tác phòng chống sốt xuất huyết phụ thuộc rất lớn vào ý thức của từng hộ gia đình. Nếu mỗi gia đình duy trì việc kiểm tra, loại bỏ các vật dụng đọng nước trong và quanh nhà mỗi tuần, che đậy kín các dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa, cọ rửa dụng cụ chứa nước và diệt bọ gậy theo hướng dẫn, nguy cơ bùng phát dịch sẽ giảm đi đáng kể. 

Người dân cần phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi địa phương triển khai xử lý ổ dịch, đặc biệt là hoạt động phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn.