Công đoàn đề xuất linh hoạt trong hoán đổi ngày nghỉ lễ

Kết quả khảo sát do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện cho thấy 62% người lao động mong muốn được hoán đổi ngày nghỉ bù trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30/4–1/5 năm 2026 để có kỳ nghỉ dài liên tục thay vì bị chia nhỏ, gián đoạn.

Tính đến 7 giờ ngày 9/4, khảo sát đã ghi nhận hơn 70.000 ý kiến tham gia. Kết quả cho thấy có nhiều quan điểm nhưng nghiêng về ủng hộ phương án hoán đổi kỳ nghỉ lễ tháng 4/2026.

Cụ thể, gần 62% ý kiến ủng hộ hoán đổi (trong đó có 47,04% số người được hỏi bày tỏ “rất mong muốn” và 14,82% “mong muốn”), có 21,68% không mong muốn và 16,46% giữ thái độ trung lập.

Xu hướng lựa chọn các phương án có sự phân hóa nhưng vẫn hình thành phương án ưu tiên tương đối rõ. Cụ thể, phương án hoán đổi ngày 27/4 sang 29/4 nhận được tỷ lệ lựa chọn cao nhất với 34,83%.

Hai phương án còn lại có tỷ lệ lựa chọn gần tương đương nhau, trong đó 28,02% lựa chọn nghỉ bù theo quy định (không hoán đổi) và 28% lựa chọn hoán đổi ngày 27/4 sang ngày 02/5. Ngoài ra, 9,16% ý kiến lựa chọn phương án khác.

Phân tích theo nhóm tuổi cho thấy mức độ ủng hộ phương án hoán đổi lịch nghỉ có xu hướng giảm dần theo độ tuổi, trong khi mức độ không đồng thuận lại gia tăng tương ứng.

Cụ thể, nhóm dưới 25 tuổi có tỷ lệ “rất mong muốn” cao nhất (62,3%) và tỷ lệ “không mong muốn” thấp nhất (5,7%), phản ánh xu hướng ưu tiên trải nghiệm, linh hoạt thời gian và nhu cầu nghỉ dài ngày của lực lượng lao động trẻ.

Ở nhóm từ 25–35 tuổi, tỷ lệ “rất mong muốn” giảm xuống còn 51,7%, trong khi tỷ lệ “không mong muốn” tăng lên 21%. Xu hướng này tiếp tục thể hiện rõ ở nhóm 36–45 tuổi, khi tỷ lệ “rất mong muốn” giảm còn 42,9%, trong khi “không mong muốn” tăng lên mức cao nhất (24,8%). Đáng chú ý, ở nhóm trên 45 tuổi, tỷ lệ “rất mong muốn” (42,2%) gần tương đương với nhóm 36–45 tuổi.

Phân tích cơ cấu hình thức làm việc của người tham gia khảo sát cho thấy, lực lượng lao động làm việc theo chế độ 5 ngày/tuần chiếm tỷ trọng lớn nhất với 57,6%; nhóm làm việc 6 ngày/tuần chiếm 29,26%.

Đối với nhóm làm việc theo ca kíp hoặc thời gian đặc thù (13,14%), hành vi lựa chọn phương án nghỉ có tính linh hoạt và phân tán hơn. Do đặc điểm công việc không cố định theo tuần, nhóm này ít phụ thuộc vào lịch nghỉ hành chính, từ đó có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến quyền tự chủ trong sắp xếp lịch nghỉ thay vì một phương án hoán đổi cụ thể.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho hay, theo Khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2019: "Nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, tết thì người lao động được nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp.”

Đây cũng là lý do mà đến nay, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chưa có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền về việc nghiên cứu hoán đổi ngày nghỉ bù.

Tuy nhiên, trong năm 2026, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch tức ngày 26/4) lại diễn ra rất gần kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, chỉ cách nhau 2 ngày làm việc. Khi không hoán đổi ngày nghỉ bù hợp lý thì kỳ nghỉ của người lao động sẽ bị chia ra thành nhiều ngày nghỉ ngắn xen kẽ với ngày đi làm. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn nhằm hài hòa giữa quy định pháp luật và nhu cầu chính đáng của người lao động.

Việc hoán đổi để có kỳ nghỉ dài liên tục thay vì bị chia nhỏ, gián đoạn là dịp để người lao động nghỉ ngơi và mở ra cơ hội trải nghiệm du lịch. Mỗi người có thêm thời gian lên kế hoạch tham quan, gắn kết gia đình và bạn bè.

Xu hướng nghỉ dài, linh hoạt của lao động trẻ cũng góp phần thúc đẩy du lịch nội địa, mang lại lợi ích kinh tế và tinh thần.