Giá điện sinh hoạt sẽ được nghiên cứu tính theo giờ cao điểm, thấp điểm
Phiên làm việc Quốc hội sáng 21/11
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đã mở đường áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt, khi điều kiện kỹ thuật cho phép.
Sáng 21/11, với 488/489 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, trong đó bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng điện đối với cả nhóm khách hàng sinh hoạt.
Theo quy định mới, Bộ Công Thương có trách nhiệm trình Thủ tướng lộ trình cải tiến cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, bao gồm giá điện nhiều thành phần và giá điện theo ba khung thời gian: Cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường. Việc áp dụng đối với khách hàng sinh hoạt được thực hiện khi điều kiện kỹ thuật cho phép.
Đây là thay đổi đáng chú ý trong cơ cấu giá bán lẻ điện, khi tiền điện không chỉ được tính theo lượng điện tiêu thụ mà còn từng bước tính đến thời điểm sử dụng. Theo đó, khách hàng sử dụng điện vào giờ cao điểm có thể phải trả mức giá khác so với thời gian thấp điểm, tùy biểu giá được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Tuy nhiên, luật chưa ấn định thời điểm cụ thể áp dụng cách tính này đối với hộ gia đình mà giao Bộ Công Thương xây dựng, trình cấp có thẩm quyền quyết định lộ trình.

Với 488/489 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, trong đó bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng điện đối với cả nhóm khách hàng sinh hoạt
Từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện
Bên cạnh việc thay đổi cách tính giá điện theo thời gian sử dụng, luật sửa đổi đã đặt ra yêu cầu từng bước xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng chưa tham gia thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.
Theo đó, giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp với cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Chính sách giá phải phản ánh đầy đủ các chi phí sản xuất, kinh doanh điện hợp lý, hợp lệ; đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị điện lực thu hồi chi phí đầu tư, vận hành và có lợi nhuận hợp lý.
Luật cũng quy định cơ cấu biểu giá bán lẻ điện có thể được cải tiến theo hướng nhiều thành phần, tối thiểu gồm hai thành phần như giá công suất, giá điện năng, giá cố định, giá biến đổi hoặc các thành phần giá khác.
Chính phủ sẽ quy định cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân và cơ chế tài chính phù hợp với lộ trình xóa bỏ bù chéo. Trường hợp giá bán điện chưa kịp điều chỉnh nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội, Nhà nước có cơ chế bù đắp các chi phí hợp lý.
Ngân sách Nhà nước hoặc các nguồn tài chính, quỹ hợp pháp cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ tiền điện cho các nhóm khách hàng theo quy định của Chính phủ, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu của Chính phủ tại phiên họp sáng 21/11
Bổ sung cơ chế khuyến khích đầu tư nguồn điện
Luật Điện lực sửa đổi lần này cũng bổ sung nhiều quy định về cơ chế giá trong hoạt động phát điện, truyền tải điện, phân phối điện và hệ thống lưu trữ điện.
Đối với giá hợp đồng mua bán điện, các thành phần có thể bao gồm giá cố định, giá vận hành và bảo dưỡng, giá biến đổi cùng các thành phần khác. Với nhà máy điện đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), giá hợp đồng mua bán điện bao gồm giá công suất, giá vận hành và bảo dưỡng, giá điện năng cùng các thành phần giá khác.
Một nội dung mới của Luật Điện lực là bổ sung cơ chế giá hỗ trợ hoặc khuyến khích đầu tư phù hợp đối với các dự án điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, hệ thống lưu trữ điện, nguồn điện hỗn hợp và các loại hình điện lực khác.
Luật cũng bổ sung khái niệm giá công suất, được xác định là khoản thanh toán cho khả năng sẵn sàng phát điện, cung cấp dịch vụ truyền tải điện hoặc cung cấp công suất của hệ thống lưu trữ điện. Cơ chế này nhằm góp phần bảo đảm an ninh cung cấp điện, ổn định hệ thống và thu hồi chi phí đầu tư cố định của dự án.
Đối với giá bán lẻ điện bình quân, luật yêu cầu phản ánh và điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các thông số đầu vào, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ và có lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Các khoản chi phí chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân phải được kiểm toán độc lập.
Ngoài ra, luật cũng sửa đổi cơ chế huy động các nhà máy nhiệt điện khí, trong đó ưu tiên huy động tối đa các dự án sử dụng nguồn khí thiên nhiên trong nước theo khả năng cấp khí và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống điện quốc gia.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực có hiệu lực từ ngày 1/6/2027, trừ một số quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.