Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026: Bản lĩnh phụ nữ Việt trên đỉnh cao nghệ thuật và sàn đấu

Có nhiều con đường dẫn đến thành công nhưng cũng có những con đường vinh quang chỉ có thể được lát bằng sự đau đớn thể xác, tinh thần kỷ luật thép và sự quả cảm đối mặt với hiểm nguy. 

Nghệ thuật xiếc thăng bằng - đu bay trên không và võ thuật đối kháng đỉnh cao là 2 trong số những lĩnh vực khắc nghiệt nhất của tài năng con người. Ở đó, áp lực đào thải diễn ra từng ngày, chấn thương luôn rình rập ở từng tích tắc sơ sẩy và tuổi nghề của vận động viên hay nghệ sĩ biểu diễn thường rất ngắn ngủi. 

Đối với phụ nữ, việc dấn thân và trụ vững ở những bộ môn đòi hỏi sức mạnh cơ bắp, độ dẻo dai tuyệt đối và lòng gan dạ này lại càng nhân lên muôn phần thách thức. 

Thế nhưng, chính trong gian khó ấy, bản lĩnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam lại nở hoa rực rỡ. Câu chuyện của Nghệ sĩ ưu tú Bùi Thị Hương thăng hoa trên dải lụa không trung và cô gái dân tộc Dao Phụng Mùi Nhình quật ngã các đối thủ sừng sỏ trên thảm đấu thế giới đã chạm đến trái tim bao người. Họ là hiện thân của ý chí vượt chông gai, đưa màu cờ sắc áo và nét đẹp tâm hồn Việt Nam kiêu hãnh bước lên đỉnh cao thế giới.

Cánh chim bay giữa không trung và khát vọng vươn xa với nghệ thuật xiếc

Nhắc đến nghệ thuật xiếc, người ta thường trầm trồ trước những màn trình diễn ngoạn mục dưới ánh đèn sân khấu tròn, song ít ai thấu hiểu những hiểm nguy rình rập sau từng động tác đu lượn giữa không trung không dây bảo hiểm. Là một trong những diễn viên gắn bó lâu năm với Đoàn Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ thuộc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, NSƯT Bùi Thị Hương đã dành cả tuổi thanh xuân với những kỹ thuật xiếc trên cao đầy mạo hiểm, đặc biệt là các tiết mục đỉnh cao như "Đu Quan họ" và "Duo Love" (Đu dây đôi nam nữ). 

Khác với nhiều loại hình biểu diễn khác, xiếc đu dây đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối giữa sức mạnh thể lực, độ chuẩn xác đến từng phần trăm giây và một thần kinh thép. Chỉ một khoảnh khắc mất tập trung, một cú trượt tay khi đang bay lượn ở độ cao hàng chục mét cũng có thể dẫn đến chấn thương nặng nề, thậm chí đe dọa cả tính mạng và sự nghiệp. 

Đối với một nữ nghệ sĩ, để có được những cú lộn nhào thanh thoát, bay bổng tựa như cánh chim giữa thinh không, chị đã phải đánh đổi bằng hàng ngàn giờ tập luyện ròng rã, chịu đựng những vết bầm dập, trầy xước khắp cơ thể và nỗi sợ hãi cố hữu của con người trước độ cao. 

Thế nhưng, điều làm nên sự khác biệt ở Bùi Thị Hương không chỉ là kỹ thuật điêu luyện, mà là việc chị đã thổi hồn cốt văn hóa dân tộc và ngọn lửa cảm xúc sâu lắng vào từng động tác xiếc. Chị nhìn thấy trong xiếc không đơn thuần là sự phô diễn cơ bắp hay độ liều lĩnh cơ học, mà là ngôn ngữ của cái đẹp, sự tự hào dân tộc và tình yêu thương. Từng động tác bay lượn trong "Duo Love" hay sự duyên dáng của tà áo tứ thân trong "Đu Quan họ" được chị trau chuốt tỉ mỉ, biến mỗi màn diễn thành một tác phẩm nghệ thuật lay động lòng người. 

Khi được giao hóa thân vào vai "Cô gái Tây Nguyên" trong vở diễn lịch sử "Non sông ngày thống nhất", chị đã dồn hết tâm can vào từng bước chuyển động, khắc họa trọn vẹn khí phách và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam. Bản lĩnh vượt khó và tài năng ấy đã mang lại chuỗi chiến thắng rực rỡ trên trường quốc tế. Năm 2025, chị xuất sắc giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Xiếc quốc tế Almaty (Kazakhstan) và Huy chương Bạc tại Liên hoan Xiếc quốc tế "Không biên giới". 

Tiếp nối phong độ đỉnh cao, năm 2026, chị liên tiếp đoạt Giải Bạc tại Liên hoan Xiếc quốc tế "Voi vàng" ở Liên bang Nga, giành Giải Đặc biệt tại Liên hoan Xiếc quốc tế "Voi vàng" lần thứ 14 ở Tây Ban Nha, đồng thời được trao giải Diễn viên xuất sắc. Những giải thưởng danh giá ấy không chỉ khẳng định tài năng cá nhân, mà còn nâng tầm vị thế của xiếc Việt Nam trên bản đồ nghệ thuật thế giới. 

Nghị lực của cô gái Dao trên đỉnh vinh quang thế giới

Rời không gian nghệ thuật để đến với thảm đấu Jujitsu - môn võ thuật đối kháng nổi tiếng bởi tính thực chiến khốc liệt và những đòn khóa siết nghẹt thở, người ta lại bắt gặp một câu chuyện phi thường khác mang tên Phụng Mùi Nhình. Sinh năm 2006, cô gái người dân tộc Dao xuất thân từ miền đất biên cương Cao Bằng đã bước vào thể thao đỉnh cao với hành trang ban đầu gần như là con số 0 tròn trĩnh: Điều kiện cơ sở vật chất ở địa phương còn vô vàn thiếu thốn, thể hình nhỏ bé và kinh tế gia đình còn nhiều gánh nặng.

Tại những bản làng vùng cao, định kiến truyền thống về người phụ nữ vẫn còn in hằn. Một cô gái mới lớn đi học võ đối kháng, hàng ngày vật lộn, va chạm đòn thế trên sàn đấu từng là điều khó chấp nhận trong mắt nhiều người. Thêm vào đó, Jujitsu ở hạng cân đối kháng Fighting dưới 52kg nữ là đấu trường cạnh tranh vô cùng tàn khốc, nơi quy tụ những võ sĩ hàng đầu thế giới với nền tảng thể lực và kỹ chiến thuật vượt trội. Đối với một vận động viên trẻ vùng cao, việc phải liên tục ép cân ngặt nghèo, vượt qua những chấn thương cơ khớp triền miên và đối diện với những đối thủ cao lớn hơn mình đòi hỏi một ý chí vượt ngưỡng thông thường. 

Không để xuất phát điểm nghèo khó hay định kiến giới kìm hãm bước chân, Phụng Mùi Nhình đã chọn lấy sự nhẫn nại và tinh thần quả cảm làm vũ khí. Cô lao vào tập luyện với cường độ khủng khiếp, trân trọng từng giọt mồ hôi trên sàn tập của Trung tâm Đào tạo, thi đấu Thể thao và Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng. Trên thảm đấu, cô gái Dao nhỏ nhắn khiến các đối thủ quốc tế phải kinh ngạc bởi sự nhanh nhẹn, tư duy ra đòn sắc bén và một tinh thần chiến đấu không bao giờ lùi bước. Càng đối mặt với đối thủ mạnh, ý chí quật cường của người con gái miền sơn cước càng bùng cháy mãnh liệt. 

Bằng nỗ lực phi thường, cô gái trẻ đã tạo nên những dấu mốc chói lọi cho thể thao nước nhà. Đỉnh cao là tại Giải Vô địch, Vô địch trẻ Jujitsu thế giới năm 2025 ở Thái Lan - đấu trường quy tụ hơn 3.000 vận động viên đến từ 65 quốc gia - Phụng Mùi Nhình đã thi đấu xuất thần, vượt qua mọi đối thủ nặng ký để giành tấm Huy chương Vàng danh giá nội dung Fighting U21. Bước sang năm 2026, cô tiếp tục tỏa sáng rực rỡ với 2 Huy chương Vàng tại Giải Vô địch Đông Nam Á, giành Huy chương Vàng Giải Vô địch các câu lạc bộ quốc gia, nối dài bảng thành tích đồ sộ với 12 Huy chương Vàng quốc gia và quốc tế. 

Từ một cô bé bản nghèo rụt rè, Phụng Mùi Nhình đã vươn lên trở thành niềm tự hào của đồng bào vùng cao, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hàng ngàn thanh thiếu niên và phụ nữ trẻ về khát vọng vượt lên nghịch cảnh. 

Dù hoạt động trong 2 lĩnh vực tưởng như hoàn toàn đối lập - một bên là sự mềm mại, thăng hoa của nghệ thuật xiếc; một bên là sự mạnh mẽ, quyết liệt của võ thuật đối kháng - NSƯT Bùi Thị Hương và võ sĩ Phụng Mùi Nhình đều gặp nhau ở điểm chung của sự khổ luyện đến vắt kiệt và đức tính khiêm nhường, trách nhiệm. Họ chính là những bông hoa rực rỡ vươn lên từ chông gai, thử thách.