Giám sát phải thực sự trở thành động lực hoàn thiện thể chế và kiến tạo phát triển đất nước

Sau một buổi làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm, sáng 30/7, tại Hà Nội, Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra và thành công rất tốt đẹp.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức giám sát

Phát biểu bế mạc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Diễn đàn - nhấn mạnh thời gian tới, hoạt động giám sát phải thực sự trở thành động lực hoàn thiện thể chế và kiến tạo phát triển đất nước; lựa chọn đúng những vấn đề chiến lược, những "điểm nghẽn của điểm nghẽn," khơi thông nguồn lực, nhất là những lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn lực quốc gia và những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân.

Kết hợp hài hòa giữa xử lý những vấn đề trước mắt với nhận diện sớm các nguy cơ, thách thức dài hạn. Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã quyết định giám sát tối cao chuyên đề việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị giám sát phải gắn kết chặt chẽ hơn với công tác lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và tổ chức thi hành pháp luật.

Những bất cập được phát hiện qua giám sát phải được chuyển hóa thành yêu cầu hoàn thiện thể chế chính sách và đổi mới tổ chức thực hiện. Mỗi kiến nghị giám sát phải xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả cần đạt được.

Lưu ý đổi mới mạnh mẽ phương thức giám sát theo hướng dựa trên dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ giám sát, nâng cao năng lực phân tích dự báo và cảnh báo sớm, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại quốc gia.

Đồng thời, tiếp tục tăng cường phối hợp giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, thanh tra, kiểm toán và các cơ chế kiểm soát quyền lực khác; siết chặt việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị sau giám sát, bảo đảm mọi kết luận đều được thực hiện đến cùng.

"Trên cơ sở chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các định hướng trên cũng chính là yêu cầu hành động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trong suốt nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, nhằm xây dựng hoạt động giám sát ngày càng thực chất, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới," Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những kết quả Diễn đàn sẽ là cơ sở quan trọng để Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện các định hướng lớn về công tác giám sát trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

Ngay sau Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội khẩn trương tổng hợp, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, hoàn thiện các đề án, chương trình, văn bản có liên quan; đồng thời tiếp tục đổi mới phương thức giám sát theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn, gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển đất nước và nguyện vọng chính đáng của cử tri và nhân dân.

Giám sát các động lực tăng trưởng mới

Các tham luận, thảo luận và ý kiến phát biểu tại Diễn đàn đã thể hiện sự thống nhất cao nhận thức chung về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát; về giá trị, về kết quả hoạt động giám sát không chỉ được đo bằng số lượng cuộc giám sát hay số lượng kiến nghị, mà phải trở thành động lực hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực tổ chức thi hành pháp luật, khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia và giải quyết những vấn đề cử tri và nhân dân quan tâm.

Để góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông, phát huy hiệu quả các nguồn lực phát triển, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thúy Chinh cho rằng, phải tập trung giám sát các điểm nghẽn của tăng trưởng; giám sát các động lực tăng trưởng mới và đổi mới hoạt động giám sát.

"Các chính sách đã tạo ra được kết quả gì, nguồn lực quốc gia đã được sử dụng hiệu quả hay chưa, những điểm nghẽn nào đang cản trở tăng trưởng và những cơ chế nào cần được tiếp tục hoàn thiện để giải phóng các nguồn lực phát triển. Đây cũng chính là yêu cầu của một nền quản trị quốc gia hiện đại, nơi hoạt động giám sát trở thành một phần rất quan trọng trong quá trình kiến tạo phát triển," bà Phạm Thúy Chinh chỉ rõ.

Từ thực tiễn công tác, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa Lương Thị Hoa đề nghị nâng cao chất lượng chuẩn bị giám sát, coi dữ liệu và bằng chứng thực tiễn là nền tảng.

Theo bà Lương Thị Hoa, trong kỷ nguyên số, giám sát không thể chỉ dựa vào báo cáo giấy. Đoàn đại biểu Quốc hội cần từng bước ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ giám sát, tăng cường phân tích, đối chiếu, kiểm chứng thông tin, nhất là đối với các lĩnh vực phức tạp như đất đai, đầu tư công, tài sản công, môi trường, ngân sách.

Đồng thời, nâng cao chất lượng kiến nghị giám sát và theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát. Hiệu quả giám sát không chỉ nằm ở việc tổ chức một cuộc giám sát thành công mà quan trọng hơn là kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát. Vì vậy, kiến nghị giám sát phải rõ nội dung, rõ địa chỉ, trách nhiệm, rõ thời hạn thực hiện, rõ thẩm quyền xử lý và có tính khả thi./.