Giữ "hồn Huế" qua tranh minh họa

Sinh ra và lớn lên tại Huế, Lê Trang từng có thời gian làm việc trong lĩnh vực du lịch và sự kiện tại TP Hồ Chí Minh. Sau đó, chị quyết định trở về quê nhà và bắt đầu hành trình mới với hội họa. Năm 2020, thông qua một dự án cộng đồng trong giai đoạn đại dịch Covid-19, chị bắt đầu làm quen với tranh minh họa màu nước.

Những tác phẩm đầu tay vẽ ẩm thực Huế nhận được sự quan tâm đáng kể từ cộng đồng. Sự đón nhận này trở thành động lực để Lê Trang chọn con đường sáng tác chuyên nghiệp, gắn liền với các giá trị văn hóa của mảnh đất Kinh kỳ.

Lan tỏa văn hóa từ những điều bình dị

Sau thành công ban đầu với tranh ẩm thực, Lê Trang mở rộng biên độ sáng tác. Chị nhận ra Huế sở hữu kho tàng phong phú từ kiến trúc, làng nghề đến những thói quen sinh hoạt đời thường. Đó lại là những mảng đề tài chưa được khai thác mạnh mẽ dưới góc nhìn minh họa dành cho giới trẻ.

Từ suy nghĩ ấy, Lê Trang bắt đầu hành trình ghi chép Huế bằng màu nước, từ món ăn, hoa văn, kiến trúc cho đến những thói quen sinh hoạt quen thuộc của người dân. Ban đầu, mỗi chủ đề chỉ được khai thác ở mức thử nghiệm, nhưng càng tìm hiểu, chị càng nhận ra Huế còn rất nhiều lớp lang để khám phá. Việc vẽ tranh với chị trở thành một quá trình nghiên cứu nghiêm túc với mong muốn tạo nên những dự án mang rõ "hồn Huế" và có khả năng lan tỏa đến cộng đồng.

Với Lê Trang, "hồn Huế" không nhất thiết phải là những biểu tượng vĩ mô mà hiện diện trong những chi tiết rất đời thường. Đó là một nếp sinh hoạt cũ, một món đồ vật quen thuộc hay phong cách sống của người dân bản địa… Những năm tháng sống xa quê, làm việc trong ngành du lịch và có cơ hội đi đến nhiều vùng đất khác nhau lại càng giúp chị nhận diện rõ hơn phần "hồn Huế" bên trong mình. Đó là cảm nhận chỉ những người con của Huế, hoặc những người gắn bó đủ lâu với mảnh đất này, mới có thể thấu hiểu trọn vẹn.

Trong các tác phẩm của Lê Trang, Huế hiện lên không ồn ào, không hoài cổ mà mang hơi thở của đời sống thực tế. Chị cho rằng, để giữ được bản sắc truyền thống trong dòng chảy đương đại, người nghệ sĩ cần kết hợp giữa việc nghiên cứu tư liệu lịch sử với quan sát thực tiễn và ứng dụng các phong cách thể hiện mới.

Đưa di sản vào thời trang ứng dụng

Một dấu mốc đáng chú ý trong sự nghiệp của Lê Trang là dự án hợp tác cùng một thương hiệu thời trang quốc tế vào đầu năm 2025 với chủ đề "Tinh tế hòa nếp Huế". Dự án đặt mục tiêu tôn vinh văn hóa địa phương thông qua bộ sưu tập thời trang và quà tặng dành cho người dân Huế.

Trong dự án này, Lê Trang thực hiện 2 nội dung chính: Bản đồ minh họa "Chuyện của dòng Hương" tái hiện các địa điểm, món ăn, làng nghề và nét văn hóa Huế; bộ sưu tập áo thun "Hương" lấy cảm hứng từ những món ăn và vật dụng quen thuộc trong đời sống người Huế. Đây là cơ hội để tác phẩm hội họa của Lê Trang được ứng dụng trực tiếp lên các sản phẩm phục vụ đời sống.

Chia sẻ về cảm xúc khi tranh được in trên áo và bước ra đời sống thường nhật, Lê Trang cho biết ban đầu chị không tránh khỏi lo lắng về khả năng tiếp nhận của công chúng. Tuy nhiên, sự yêu thích và đón nhận từ người dân Huế và từ bạn bè, du khách ở nhiều nơi đã khiến chị tự tin hơn. Những chiếc áo, chiếc túi thời trang đã giúp tranh minh họa vượt khỏi khuôn khổ trưng bày truyền thống, lan tỏa rộng rãi.

Theo Lê Trang, tranh minh họa có ưu thế lớn trong việc tiếp cận giới trẻ nhờ tính ứng dụng cao, ngôn ngữ hình ảnh tối giản và linh hoạt. Cách thể hiện này giúp tri thức văn hóa trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn mà vẫn giữ được chiều sâu giá trị.

Trong bối cảnh Huế đang chuyển mình từng ngày, Lê Trang mong muốn có thể góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa, lối sống và ký ức cộng đồng thông qua hội họa. Chị xem quá trình sáng tác là sự tiếp nối và làm mới những di sản từ thế hệ đi trước.

Đối với những nghệ sĩ trẻ, chị nhận định Huế vẫn là một "mỏ quặng" đề tài phong phú, đặc biệt là ở mảng minh họa ứng dụng. "Những góc nhìn và cách kể chuyện mới của người trẻ sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy kho tàng văn hóa Huế trong giai đoạn mới", Lê Trang nói.