Hà Nội tăng tốc đưa Luật Thủ đô 2026 vào cuộc sống

Hà Nội chủ động vào cuộc từ sớm

Nhìn lại phiên khai mạc của Kỳ họp thứ Ba vừa qua, tinh thần chủ động, từ sớm, từ xa đã được khẳng định mạnh mẽ qua phát biểu chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng. Người đứng đầu Đảng bộ thành phố nhấn mạnh, Luật Thủ đô năm 2026 chính là bệ phóng chiến lược để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại. Tuy nhiên, bệ phóng ấy có phát huy được xung lực hay không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệm vụ then chốt lúc này. Đó là, phải ban hành các văn bản quy định chi tiết thật đồng bộ, sát thực tiễn để đưa Luật vào cuộc sống mà không có bất kỳ độ trễ nào.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo sát sao đó, các cơ quan của HĐND và UBND thành phố đã bước vào kỳ họp với nỗ lực cao nhất. Khối lượng công việc đồ sộ đã được chuyển hóa một cách khoa học thành các chính sách toàn diện, bao quát mọi mặt đời sống từ kinh tế - xã hội đến an sinh xã hội và an ninh quốc phòng trên địa bàn.

Sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị được minh chứng sinh động qua không khí của kỳ họp. Tại phiên thảo luận, đã có tới 62 lượt đại biểu phát biểu tranh luận sôi nổi, thể hiện sự tâm huyết và trách nhiệm cao đối với vận hội của thành phố. Trước các vấn đề đại biểu đặt ra, lãnh đạo UBND thành phố cùng người đứng đầu các sở, ban, ngành đã trực tiếp giải trình, cung cấp thông tin kịp thời, tạo sự đồng thuận cao trước khi các đại biểu đồng loạt bấm nút biểu quyết với tỷ lệ thống nhất tuyệt đối.

Bước chuyển dịch lịch sử từ vị thế thực thi sang kiến tạo

Phân tích sâu sắc về khối lượng chính sách đồ sộ vừa được thông qua, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, mặc dù thời gian từ khi Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua đến nay không dài, song cơ quan chủ trì soạn thảo đã nỗ lực vượt bậc. Phiên bản Luật Thủ đô năm 2026 mang tính chất là một luật khung, định hình cho việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền toàn diện đối với thành phố Hà Nội. Điểm khác biệt cốt lõi ở đây là chuyển đổi vai trò của chính quyền thành phố từ vị thế thực thi chính sách sang kiến tạo chính sách.

Tinh thần kiến tạo ấy trước hết được cụ thể hóa bằng những bước đi quyết liệt trong cải cách thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực kinh tế và ngân sách. Minh chứng sinh động là việc HĐND thành phố đã chính thức bấm nút thông qua Nghị quyết về cắt giảm thành phần hồ sơ, kết quả trong thực hiện thủ tục hành chính lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp qua mạng. Theo quyết sách mới này, thời gian giải quyết các thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH hay công ty cổ phần được rút ngắn xuống chỉ còn 2 ngày làm việc.

Là người trực tiếp điều hành doanh nghiệp, anh Phạm Đức Dũng, Kim Liên, Hà Nội bày tỏ sự phấn khởi trước cải cách này. Anh Dũng chia sẻ rằng việc cắt giảm hồ sơ và rút ngắn thời gian đăng ký kinh doanh xuống còn 2 ngày làm việc chính là một bước đột phá lớn, giúp cởi bỏ gánh nặng thủ tục hành chính để các doanh nghiệp trẻ có thể nắm bắt cơ hội kinh doanh một cách nhanh chóng. Bên cạnh đó, để định hình không gian phát triển dài hạn, thành phố cũng quyết nghị các nội dung cốt lõi về quy định nội dung, thành phần hồ sơ, định mức chi phí, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch tổng thể Thủ đô, tạo hành lang thông thoáng nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp lớn mạnh.

Đi đôi với sự thông thoáng cho kinh tế là tinh thần siết chặt kỷ cương quản lý đô thị và bảo vệ môi trường theo nguyên tắc việc gì sát dân thì giao quyền cho cấp cơ sở. Đáng chú ý, nhằm giữ nghiêm kỷ cương văn hóa, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo với mức phạt tăng nặng gấp hai lần mức chung của Chính phủ đối với các vi phạm kinh doanh karaoke, vũ trường trái phép hay quảng cáo bôi bẩn đô thị. Đặc biệt, để lập lại trật tự đô thị, biện pháp mạnh mẽ yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với các cơ sở vi phạm nghiêm trọng về môi trường hay phòng cháy chữa cháy đã được thông qua, trao thẩm quyền trực tiếp cho chủ tịch UBND xã, phường xử lý ngay tại cơ sở.

Không dừng lại ở đó, tinh thần nhân văn của Luật Thủ đô 2026 tiếp tục lan tỏa đậm nét thông qua các chính sách an sinh xã hội và phát triển nguồn nhân lực. HĐND thành phố đã biểu quyết thông qua với tỷ lệ thống nhất cao Nghị quyết quy định chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn thành phố, nhằm bảo đảm quỹ đất sinh hoạt cộng đồng phù hợp với phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa của từng dân tộc và điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời miễn tiền sử dụng đất ở lần đầu cho các hộ nghèo, cận nghèo.

Song song đó, thành phố cũng quyết nghị các văn bản quan trọng khác bao gồm: Quy định việc thực hiện thẩm quyền của chủ tịch UBND thành phố trong lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; quy định ưu đãi, hỗ trợ đối với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư vào dự án cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập, cơ sở cai nghiện ma túy; cùng với các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội tổng thể cho người dân và sửa đổi quy định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách của thành phố.

Kỳ vọng vào những chính sách nhân văn này, bà Hoàng Thị Thu, Hoàng Mai, Hà Nội chia sẻ niềm xúc động khi thấy thành phố đặc biệt quan tâm đến việc nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm và ưu đãi cho các cơ sở trợ giúp xã hội. Bà Thu cho rằng những quyết sách ấm áp này sẽ mang lại điểm tựa vững chắc cho những người có hoàn cảnh khó khăn, giúp người cao tuổi và các đối tượng chính sách cảm thấy an lòng và không bị bỏ lại phía sau.

Một trụ cột quan trọng khác chứng minh cho quyết tâm bứt phá của Hà Nội chính là việc tạo hành lang pháp lý giải phóng sức sáng tạo thông qua Nghị quyết quy định về thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), đi kèm với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng, tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn. Cuối cùng, để củng cố bộ máy và ghi nhận các giá trị cống hiến, thành phố đã thông qua các nghị quyết về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, các chức danh và chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách; quy định điều kiện, thủ tục tặng, thu hồi danh hiệu "Công dân danh dự Thủ đô", "Công dân Thủ đô ưu tú"; và ban hành quy chế tiếp công dân của Thường trực cũng như đại biểu HĐND thành phố khóa XVII.

Quyết tâm không để xảy ra "khoảng trống pháp lý"

Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà khẳng định, các nghị quyết vừa được thông qua chính là những quyết sách mở đường, chuyển hóa trực tiếp những cơ chế đặc thù, vượt trội của Luật Thủ đô năm 2026 thành các công cụ pháp lý và nguồn lực cụ thể để sẵn sàng đi vào cuộc sống ngay từ ngày 1/7/2026.

Tuy nhiên, khối lượng công việc phía trước vẫn còn rất lớn. Để giải quyết dứt điểm các nội dung còn lại trước ngày 15/6 theo đúng chỉ đạo của Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà yêu cầu UBND thành phố và các cấp, các ngành phải khẩn trương bắt tay vào chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Tư (kỳ họp chuyên đề), dự kiến diễn ra từ ngày 12 đến ngày 15/6, nhằm tiếp tục hoàn thiện và trình 49 nội dung quan trọng tiếp theo.

Đồng thời, người đứng đầu HĐND thành phố yêu cầu ngay sau kỳ họp này, UBND thành phố phải đẩy mạnh công tác truyền thông, phân công rõ cơ quan chủ trì, thời hạn hoàn thành, cơ chế kiểm tra giám sát, tuyệt đối không để chậm, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, không để lúng túng và bị động khi luật có hiệu lực. Với sự chuẩn bị khẩn trương, nghiêm túc và khoa học, Hà Nội đang chứng minh một tinh thần hành động quyết liệt và tốc độ vượt bậc, sẵn sàng đưa Luật Thủ đô đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét trong kỷ nguyên phát triển mới.