Hàng loạt chính sách y tế mới có hiệu lực từ 1/1/2026

Mở rộng bảo hiểm y tế, tiến tới bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân

Một trong những nội dung trọng tâm của chính sách y tế năm 2026 là tiếp tục mở rộng phạm vi và mức hưởng của bảo hiểm y tế (BHYT), coi đây là công cụ then chốt để bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Theo các quy định mới, từ năm nay, nhiều nhóm đối tượng được nâng mức hưởng lên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi BHYT. Đáng chú ý, người thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ không còn phải đồng chi trả khi đi khám, chữa bệnh đúng tuyến. Chính sách này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, trong khi chi phí y tế ngày càng gia tăng.

Cùng với việc mở rộng nhóm được hưởng mức chi trả cao nhất, tỷ lệ thanh toán BHYT đối với nhiều đối tượng ưu tiên cũng được điều chỉnh tăng, bao gồm người có thu nhập thấp, người sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Việc điều chỉnh này không chỉ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người dân mà còn khuyến khích tham gia BHYT liên tục.

Năm nay cũng được xác định là mốc quan trọng trong lộ trình nâng tỷ lệ bao phủ BHYT lên trên 95% dân số, tạo tiền đề vững chắc để Việt Nam tiến tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, các chính sách tập trung vào việc giữ vững nhóm tham gia BHYT bắt buộc, đồng thời mở rộng hỗ trợ cho nhóm tham gia tự nguyện thông qua ngân sách địa phương và các nguồn xã hội hóa.

Việc mở rộng bao phủ BHYT không chỉ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn mà còn góp phần tái cấu trúc tài chính y tế, giảm tỷ lệ chi trả trực tiếp từ túi người bệnh - một trong những nguyên nhân khiến nhiều hộ gia đình rơi vào nghèo đói do chi phí khám chữa bệnh.

Chuyển mạnh sang phòng bệnh, nâng cao vai trò y tế cơ sở

Bên cạnh mở rộng quyền lợi BHYT, chính sách y tế năm 2026 thể hiện rõ sự chuyển dịch chiến lược từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", coi y tế cơ sở và y tế dự phòng là nền tảng của hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Một nội dung được xã hội đặc biệt quan tâm là đề xuất tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân ít nhất 1 lần mỗi năm, triển khai theo lộ trình phù hợp với điều kiện ngân sách và năng lực hệ thống. Theo định hướng, các nhóm đối tượng như người cao tuổi, người có bệnh nền, trẻ em và lao động trong môi trường nặng nhọc sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

Khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh, mà còn tạo nền tảng cho quản lý sức khỏe cá nhân suốt vòng đời. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm giảm chi phí điều trị ở giai đoạn muộn và giảm áp lực quá tải cho các bệnh viện tuyến trên.

Song song với đó, chính sách năm 2026 tiếp tục củng cố mạng lưới y tế cơ sở, nâng cao năng lực trạm y tế xã trong khám chữa bệnh ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và thực hiện các chương trình y tế cộng đồng. Việc đầu tư cho y tế cơ sở được xác định là chìa khóa để bảo đảm mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại nơi sinh sống.

Hệ thống y tế dự phòng cũng được tăng cường nhằm nâng cao năng lực giám sát dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng và ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp. Những bài học từ đại dịch COVID-19 cho thấy, đầu tư cho phòng bệnh luôn hiệu quả và bền vững hơn so với xử lý khủng hoảng khi dịch bệnh đã bùng phát.

Đột phá chính sách cho nhân viên y tế, tạo nền tảng phát triển bền vững

Một điểm nhấn quan trọng khác trong chính sách y tế áp dụng từ năm 2026 là tạo đột phá về chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ nhân viên y tế, lực lượng giữ vai trò quyết định chất lượng dịch vụ và sự vận hành của toàn hệ thống.

Theo quy định mới, từ năm nay, bác sĩ và dược sĩ khi được tuyển dụng vào đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được xếp lương khởi điểm từ bậc 2, thay vì bậc 1 như trước. Đây là thay đổi mang tính đột phá, góp phần cải thiện thu nhập ban đầu, tăng sức hấp dẫn của khu vực y tế công lập đối với sinh viên y khoa sau khi tốt nghiệp.

Đặc biệt, phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100% sẽ được áp dụng cho những lĩnh vực có tính chất đặc thù, áp lực cao như hồi sức cấp cứu, tâm thần, pháp y, giải phẫu bệnh. Đây là những chuyên ngành lâu nay gặp nhiều khó khăn trong tuyển dụng và giữ chân nhân lực do môi trường làm việc nặng nề, rủi ro cao.

Nhân viên y tế công tác tại trạm y tế xã, vùng sâu, vùng xa, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng được hưởng mức phụ cấp ưu đãi cao hơn, qua đó từng bước giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế cơ sở – một trong những "điểm nghẽn" lớn của hệ thống y tế hiện nay.

Việc cải thiện chế độ đãi ngộ không chỉ nhằm nâng cao đời sống cho nhân viên y tế mà còn thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước đối với những đóng góp, hy sinh thầm lặng của đội ngũ này, đặc biệt sau giai đoạn dịch bệnh đầy cam go.