"Có trường hợp bà bầu và trẻ nhỏ đang mắc kẹt cần được giải cứu. Chúng tôi cần một người dân thông thạo địa hình trợ giúp" - giọng anh Nguyễn Sơn (Đội cứu hộ thuyền hơi phía Bắc) vang lên đầy gấp gáp và khẩn thiết giữa tiếng xuồng máy nổ giòn.

Đáp lại lời kêu gọi ấy, không chút chần chừ, anh Ngô Văn Linh (34 tuổi) nhanh chóng khoác vội chiếc áo phao. Cùng với người dân, anh chất đồ cứu trợ lên xuồng, sẵn sàng vượt dòng nước lũ di chuyển vào sâu bên trong thôn Đa Hội, nơi có những người mắc kẹt đang tuyệt vọng chờ đợi.

Thôn Đa Hội ngập sâu trong biển nước lũ.

Suốt 2 ngày qua, những chiếc xuồng cứu hộ của Đội thuyền hơi phía Bắc đã trở thành niềm hy vọng sống còn của nhiều người dân thôn Đa Hội đang bị cô lập giữa bạt ngàn sóng nước. Anh Sơn ghì chặt tay lái, khéo léo điều khiển mũi xuồng lướt qua những chướng ngại vật vô hình, tất cả nhờ vào sự chỉ dẫn từng li từng tí của "hoa tiêu" Ngô Văn Linh.

Sau hơn 5 phút di chuyển, chiếc xuồng cứu hộ cũng tiếp cận được khu vực ngập sâu nhất. Toàn thôn Đa Hội giờ đây như một ốc đảo bị bủa vây giữa mênh mông sóng nước, tĩnh lặng đến đáng sợ. Nước lũ đục ngầu ngập gần hết tầng 1 của hầu hết các ngôi nhà. Tường vôi bị ngâm nước chuyển sang màu sẫm đen ẩm ướt, in hằn dấu vết tàn phá của dòng chảy. Trên ban công, sân thượng, vài bóng người đang đứng ngóng trông, ánh mắt chất chứa nỗi lo âu hướng về chiếc xuồng cứu hộ để hy vọng.

"Bà con ra lấy đồ cứu trợ!" - anh Linh hô lớn rồi dùng một tay cố định xuồng, tay còn lại nhanh chóng chuyển những túi đồ ăn, những thùng nước lọc cẩn thận đặt lên bờ tường hoặc mái nhà. Quá trình giao đồ diễn ra nhanh chóng, dứt khoát. Chẳng có thời gian cho những lời hỏi thăm dài dòng bởi mọi người đều biết phía trước vẫn còn nhiều hộ dân đang chờ.

Thôn Đa Hội nằm ven sông Cầu, trong lịch sử hình thành, người dân nơi đây đã chứng kiến không ít trận lũ lụt. Mặc dù vậy, theo lời anh Ngô Văn Linh, đây là trận lụt lớn nhất từ trước đến nay, khi nước sông Cầu đã có lúc tràn qua bờ đê. Anh Linh trầm giọng so sánh: "Năm 2024, bão Yagi mạnh như vậy nhưng mực nước sông chỉ mấp mé mép đê. Còn năm nay, nước sông nhiều đoạn đã tràn qua đê, rất nguy hiểm".

Những ánh mắt của người dân hướng về chiếc xuồng cứu hộ để hy vọng.

Sau một vòng di chuyển căng thẳng, chiếc xuồng cứu hộ cuối cùng cũng tiếp cận được ngôi nhà có trường hợp khẩn cấp cần trợ giúp. Nước lũ đục ngầu hiện đã ngập gần hết tầng một của căn nhà 2 tầng. Khi chiếc xuồng cập sát, mọi ánh mắt đều đổ dồn lên vào chiếc cầu thang nối tầng 1 với tầng 2 của ngôi nhà.

Tại đó, có chị Nguyễn Thị Trang (28 tuổi) đang mang thai 7 tháng và chị Lò Thị Duyên (23 tuổi) cùng người con nhỏ mới 3 tháng tuổi. Bé gái được người thân đặt cẩn thận bên trong 1 chiếc chậu nhỏ, đôi mắt nhắm nghiền tận hưởng giấc ngủ êm đềm.

"Hoa tiêu" Ngô Văn Linh vừa chuyển đồ ăn cho người dân mắc kẹt vừa gọi điện cho người dân để nắm tình hình ngập lụt tại vị trí cần đến

Dòng nước lũ vẫn chầm chậm chảy, không ồn ào nhưng sẵn sàng cuốn trôi bất cứ thứ gì chẳng may rơi xuống. Cửa nhỏ, vướng đồ đạc, chiếc xuồng cứu hộ không thể vào được sát bên trong nên những người dân khác buộc lòng phải sử dụng thuyền nhỏ trung chuyển người mắc kẹt ra bên ngoài trước khi lên xuồng lớn.

Trong khoảnh khắc ấy, mọi thứ phải được diễn ra rất cẩn thận để không có bất cứ một trường hợp đáng tiếc nào xảy ra. Tiếng anh Linh nhắc nhở vang lên đầy lo lắng: "Chị ơi, từ từ thôi ạ! Cẩn thận trơn trượt. Mẹ lên trước đi rồi đón con lên sau".

Khi anh Linh hỗ trợ người dân di chuyển, những thành viên khác cố gắng ghì thật chặt để đảm bảo chiếc xuồng không bị dòng nước đẩy trôi. Không ai nói gì nhưng mọi người đều hiểu, ưu tiên hàng đầu bây giờ là em bé, trẻ nhỏ và mẹ bầu.

Giữa không gian như đang bị bóp nghẹt, tiếng thở phào của anh Linh cất lên khi người dân cuối cùng được đưa lên an toàn. Chiếc xuồng lại chậm chậm rẽ màn nước đục di chuyển ra bên ngoài và cập bờ an toàn.

Theo chia sẻ của chị Duyên, ngày 10/10 là ngày thứ 4 chị và con gái nhỏ mắc kẹt giữa tâm lũ. "Đêm 7/10, nước lên nhưng mọi người cứ nghĩ nước chỉ thường thường như mọi năm. Đến ngày hôm sau, nước đột ngột lên mạnh nên 2 mẹ con em cùng người nhà bị mắc kẹt", chị Duyên nhớ lại.

Bé gái và mẹ bầu cùng những người dân khác được đưa ra ngoài an toàn

Từng tham gia rất nhiều cuộc giải cứu người trong mưa lũ, anh Nguyễn Sơn (Đội cứu hộ thuyền hơi phía Bắc) cũng đã quen dần với cảm giác hồi hộp. Nhìn những người dân được đưa ra ngoài an toàn, cảm giác đầu tiên đến với anh Sơn là sự nhẹ nhõm tột độ. Cánh tay rã rời vì ghì chặt tay lái, hơi thở vẫn còn gấp gáp sau những phút căng thẳng né tránh chướng ngại vật dưới nước lũ.

"Những lời cảm ơn, những cái bắt tay, vỗ vai động viên, dù không cầu kỳ nhưng đủ để chúng tôi hiểu rằng, chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ. Mệt mỏi là đương nhiên nhưng cảm giác mình vừa giữ lại được một sinh mạng giữa dòng nước dữ ấy còn giá trị hơn bất cứ điều gì. Đây chính là động lực để chúng tôi tiếp tục nổ máy, quay đầu trở lại tâm lũ".

Lũ đã về xã Hợp Thịnh được 3 ngày. Đó cũng chính là quãng thời gian hàng trăm hội viên phụ nữ cùng cán bộ, giáo viên Trường Mầm non xã Hợp Thịnh thắp lên những "bếp lửa nghĩa tình" nơi tâm lũ. Không quản ngày đêm, họ đã xắn tay vào bếp, trực tiếp chuẩn bị và nấu hàng nghìn suất cơm nóng hổi, tiếp sức cho lực lượng chức năng làm nhiệm vụ và những người dân sơ tán.

Giữa không khí khẩn trương của công tác chống lũ, khu vực bếp ăn của Trường Mầm non xã Hợp Thịnh lại là một không gian rộn ràng và ấm áp đến lạ thường. Đều đặn 2 lần mỗi ngày, hàng chục chị em phụ nữ và giáo viên cùng nhau tụ tập tại đây. Dù làm việc liên tục, trên khuôn mặt mỗi người đều ánh lên niềm vui được sẻ chia. Không khí làm việc diễn ra nhanh nhẹn nhưng rất nhịp nhàng.

Hội viên Hội LHPN xã Hợp Thịnh chung tay chuẩn bị các suất cơm cho lực lượng chức năng làm nhiệm vụ và người dân đi sơ tán

Tất cả dường như đều hiểu rõ, mỗi hạt gạo, mỗi miếng thịt, mỗi giọt mồ hôi đổ xuống lúc này đều là nguồn năng lượng quý giá tiếp thêm sức mạnh cho các chiến sĩ đang vật lộn với dòng nước dữ và là niềm an ủi lớn lao cho bà con đang phải tạm xa nhà.

Chị Phạm Thị Luyến (30 tuổi) là một trong những thành viên tích cực ấy. Mặc dù công việc mưu sinh hàng ngày bận rộn nhưng khi lũ lụt xảy ra, chị Luyến đã nhanh chóng gác lại công việc để tham gia hoạt động nấu ăn cứu trợ. Nơi gia đình chị Luyến ở nằm trong khu vực an toàn, không bị ảnh hưởng bởi mưa lũ. Thế nhưng điều đó không ngăn được tinh thần sẻ chia của chị: "Lũ lụt đến là tôi sẵn sàng là để giúp cho người dân. Công việc của mình dù vất vả đến mấy hay là bận đến đâu thì tôi cũng cố gắng để giúp sức cho mọi người, mỗi người chung tay một chút, tôi nghĩ rằng sẽ không có thiên tai nào đáng sợ".

Đồ ăn, thức uống đều được chị em phụ nữ chuẩn bị để vừa đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm, vừa có đủ chất dinh dưỡng cho mọi người

Mang trong mình tâm thế ấy nên Chị Luyến cùng các hội viên khác đã góp sức nấu nướng hàng nghìn suất cơm. Cũng như những người dân khác, chị Luyến mong muốn nước lũ nhanh rút để người dân có thể trở lại cuộc sống bình thường.

Bà Thân Thị Thu Hà, Chủ tịch Hội LHPN xã Hợp Thịnh, không giấu được sự khâm phục khi nói về những nỗ lực không mệt mỏi của chị em. Xã Hợp Thịnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập 8 xã cũ, với số lượng hội viên lên đến gần 9.000 người. Trong những ngày qua, chị em phụ nữ đã phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, thể hiện vai trò là lực lượng nòng cốt hỗ trợ hiệu quả cho người dân và các lực lượng chức năng.

Ngay khi tình hình mưa bão diễn biến phức tạp, công tác tuyên truyền và hỗ trợ sơ tán người dân đã được Hội triển khai khẩn trương. Bà Hà chia sẻ: "Khi mưa lũ xảy ra, cũng có một số hộ gia đình không muốn đi nhưng chúng tôi kiên trì đến tuyên truyền vận động bà con vào phía trong đê, đến nhà người thân hoặc đến nơi sơ tán do xã bố trí ở các nhà văn hóa".

Khi người dân đã ổn định, công tác hậu cần được đặt lên hàng đầu. Hội LHPN xã đã chủ động cung cấp nhu yếu phẩm và phối hợp với giáo viên Trường Mầm non để tổ chức nấu ăn. Bà Hà cho biết: "Mỗi ngày, chị em phụ nữ đảm nhận nhiệm vụ nấu hàng nghìn suất ăn để cung cấp cho lực lượng bộ đội về hỗ trợ dân và cho đồng bào nhân dân đang sơ tán". Để đảm bảo công tác này, Hội đã huy động khoảng 20 đến 30 chị em hội viên cùng các cô giáo mầm non tham gia nấu nướng mỗi ngày, đồng thời vận động nhu yếu phẩm, nước uống ủng hộ cho các chốt canh đê.

Bên cạnh công tác vật chất, Hội LHPN xã Hợp Thịnh còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ tinh thần. Khi các hội viên gặp khó khăn, họ sẽ thông tin trên nhóm Zalo để mọi người kịp nắm bắt và có những hoạt động hỗ trợ kịp thời. Nhờ sự chủ động và đoàn kết này, trong thiên tai vừa qua, chưa có gia đình chị em nào bị thiệt hại về người.

Khi nước bắt đầu rút ở một số thôn phía thượng nguồn, Hội LHPN xã Hợp Thịnh cũng đã lập tức tuyên truyền, vận động và hướng dẫn chị em hội viên tổ chức cọ rửa nhà cửa ngay với phương châm "nước rút đến đâu thì sẽ cọ rửa luôn đến đấy", tránh để bùn đất khô lại, gây khó khăn cho công tác dọn dẹp sau này.

Giữa dòng nước lũ dâng cao, buộc hàng trăm người dân phải di tản khẩn cấp. Trường Mầm non xã Hợp Thịnh trong những ngày này đã trở thành "mái ấm tạm thời" của gần 200 người dân vùng lũ, chủ yếu là người già và trẻ nhỏ. Ngôi trường mầm non, giờ đây như một nơi trú ẩn yên bình giữa bốn bề sóng nước.

Trong căn phòng rộng rãi được trưng dụng làm nơi tá túc, những tấm chăn mỏng được trải làm giường, góc phòng bày tạm vài nồi cơm điện và phích nước sôi. Giữa âm thanh rào rào của mưa rơi và tiếng loa thông báo tình hình mực nước lũ những đứa trẻ vẫn ríu rít đùa nhau. Thỉnh thoảng, chúng lại ngây thơ hỏi: "Bao giờ nước rút để còn được về nhà, được đi học lại ạ?".

Nhiều ngày nay, Trường Mầm non Hợp Thịnh trở thành nơi cư trú yên bình cho những người dân gặp nạn do lũ lụt

Trong số đó, có những đứa trẻ lớn hơn đã sớm cảm nhận được nỗi đau do thiên tai gây ra. Lũ đến khiến Đỗ Nguyễn Thiên An (học sinh lớp 7) và em trai học lớp 5 phải nghỉ học. Ôm chặt chiếc cặp sách, An buồn bã: "Nhà con ngập sắp hết mái nhà rồi. Bố mẹ con cũng phải lên đây ở nhờ trường mầm non. Không được đi học, con thấy buồn lắm. Con sợ sau này đi học lại không theo kịp bài".

Cạnh An, cô bé Vương Thị Thùy Linh (học sinh lớp 6) thỉnh thoảng lại bật lên tiếng khóc vì nhớ gia đình. "Mấy hôm nay con ở đây vui vì có bạn bè nhưng con nhớ bố mẹ, nhớ em lắm. Bố mẹ con ở nhà trông nhà, nước ngập gần hết tầng 1. Con chỉ mong nước lũ nhanh rút để con được về nhà, được đi học".

Những đứa trẻ ở độ tuổi mới lớn như An và Linh nhưng đã sớm cảm nhận được sự mất mát do thiên tai gây ra. Nước lũ không chỉ cuốn đi tài sản của người thân mà còn cuốn theo cả nếp sinh hoạt bình thường, những buổi học, những giấc ngủ bình yên của các em.

Để nơi đây thực sự là một "mái ấm", 54 cán bộ, giáo viên, nhân viên của Trường Mầm non xã Hợp Thịnh đã dốc sức cùng Đoàn Thanh niên và Hội LHPN địa phương quan tâm, chăm lo cho những người dân gặp hoạn nạn.

Cô Phạm Thị Mai, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: "Ngay khi nhận được nhiệm vụ, chúng tôi dọn dẹp phòng học, chuẩn bị chăn chiếu, nấu cơm 3 bữa mỗi ngày cho bà con. Những cụ già gặp khó khăn trong sinh hoạt sẽ có các cô giáo giúp đỡ. Mọi người đều coi bà con như người thân của mình".

Cô Mai chia sẻ thêm, Trường Mầm non xã Hợp Thịnh có 3 điểm trường. Trong đó, điểm trường tại thôn Đồng Đạo bị ngập toàn bộ tầng 1, nhiều đồ dùng, thiết bị dạy học hư hỏng nặng. Bản thân nhiều giáo viên cũng bị thiệt hại lớn do nhà ở trong vùng ngập. Thế nhưng, các cô đều gác lại chuyện riêng để lo cho người dân trước.

Một trong những giáo viên bị thiệt hại do mưa lũ là trường hợp của cô Nguyễn Thanh Lịch, Phó hiệu trưởng nhà trường. Trong 2 ngày 7 và 8/10, nước sông Cầu dâng cao đã nhấn chìm ngôi nhà, buộc gia đình cô phải đi di tản. Khi người thân đã được đưa đến nơi cư trú an toàn, cô Lịch không lựa chọn nghỉ ngơi mà nhanh chóng trở về trường, có mặt tại bếp ăn để cùng các đồng nghiệp đều đặn nấu hàng nghìn suất cơm tình nghĩa mỗi ngày phục vụ lực lượng chức năng làm nhiệm vụ và bà con sơ tán.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn trước mắt nhưng với cô Mai và cô Lịch, được nhìn thấy người dân an toàn, lũ trẻ được yên tâm vui đùa mà không phải lo lắng đó là niềm vui lớn nhất với các cô. 

Những người già tại nơi sơ tán được các cô giáo của Trường Mầm non xã Hợp Thịnh quan tâm, chăm sóc

"Về kế hoạch sau lũ, nhà trường sẽ rà soát chương trình để bù kiến thức cho các em. Bây giờ, điều quan trọng là an toàn tính mạng. Khi nước rút, nhà trường phải dọn dẹp, khử khuẩn toàn bộ để đón học sinh trở lại. Dù khó khăn nhưng ai cũng cố gắng, vì chúng tôi hiểu rằng trẻ em cần được trở lại trường càng sớm càng tốt", cô Mai chia sẻ.

Trận lũ lịch sử năm 2025 đã trở thành một phép thử nghiệt ngã nhưng cũng là một cơ hội để người dân xã Hợp Thịnh chứng minh sức mạnh của lòng đoàn kết. Thiên tai có thể tàn phá nhà cửa, cuốn trôi tài sản, nhưng không thể cuốn trôi tinh thần vững tin, ý chí chiến thắng và tình quân dân, tình làng nghĩa xóm đã ăn sâu vào máu thịt của mỗi người dân.

Trường Lê - Nguyễn Duẩn (thực hiện)