Hollywood lấy lại đà tăng trưởng nhờ phim siêu ngắn

Hai năm trước, khi mở phim trường tại trung tâm Los Angeles để phục vụ công ty phim mới thành lập, Craig Williams chỉ định cho thuê kho chứa đồ nội thất làm bối cảnh quay video ca nhạc.

Tuy nhiên, cựu nhà sản xuất âm nhạc 65 tuổi của Death Row Records nhanh chóng bị cuốn vào làn sóng phim siêu ngắn dài tập - những bộ phim quay theo chiều dọc, mỗi tập dài khoảng hai phút để xem trên điện thoại. Williams liên tục nhận được đơn đặt thuê phim trường từ các đoàn phim thể loại này. "Sau một năm, tôi luôn bận rộn. Tôi tự nhủ mình phải mở thêm cơ sở mới", ông cho biết.

Hiện Williams điều hành ba phim trường mang tên Vertical World Studios, chuyên phục vụ dòng phim siêu ngắn có nhịp độ nhanh và kịch tính. 

Các phim trường này được trang bị sẵn nhiều bối cảnh như bệnh viện, đồn cảnh sát, tòa án hay hộp đêm, vốn được ông mua với giá thanh lý từ các hãng phim lớn ở Hollywood như Sony Pictures và Paramount.

Diễn biến này không gây bất ngờ khi Hollywood đang thu hẹp quy mô. Các vụ sáp nhập quy mô lớn đe dọa tiếp tục cắt giảm sản lượng phim, diễn viên lo ngại nguy cơ mất việc vì trí tuệ nhân tạo (AI), còn các nền tảng trực tuyến liên tục mất thị phần vào tay YouTube. Trong bối cảnh đó, phim siêu ngắn trở thành điểm sáng hiếm hoi giữ đà tăng trưởng.

Phim siêu ngắn trở thành xu hướng

Thành công của dòng phim siêu ngắn đến từ việc kết hợp công thức hút khán giả kinh điển với thói quen sử dụng điện thoại thông minh, nơi trung bình mỗi người Mỹ dành 99 phút xem video mỗi ngày, theo công ty nghiên cứu thị trường Emarketer. Với độ dài chỉ từ 45 giây đến hai phút mỗi tập, định dạng này bỏ qua phần dẫn dắt dài dòng để đi thẳng vào các tình tiết trọng tâm.

"Nội dung phim đưa khán giả vào ngay giữa câu chuyện, thu hút sự chú ý tức thì", Lily Darragh Harty, giám đốc sản xuất tại nền tảng phim ngắn lãng mạn Inkitt CandyJar, giải thích.

Sức hút của các bộ phim siêu ngắn khiến không ít người xem quyết định đầu tư cả thời gian lẫn tiền bạc. Meagan Johnson, một influencer trên mạng xã hội đến từ Chicago (Mỹ), vô tình biết đến thể loại này qua Facebook và hiện dành hàng giờ liền để theo dõi. Cô từng chi tới 200 USD mỗi tháng cho các tập phim tiếp theo. "Tôi dính ngay vào bẫy quảng cáo thu hút người dùng mới và bị cuốn luôn vào dạng phim này", Johnson cho biết.

Nhu cầu này mang lại nguồn thu lớn cho các nền tảng mới nổi. Đơn cử như CandyJar, dù mới thành lập hai năm và duy trì tần suất ra mắt một bộ phim tình cảm mỗi tuần, hiện tiến tới mốc doanh thu hơn 100 triệu USD mỗi năm. Được biết, mỗi phim gồm 50 - 75 tập chỉ mất khoảng ba tháng sản xuất với chi phí từ 100.000 đến 300.000 USD. Con số này nhỏ hơn rất nhiều so với mức 2 đến 4 triệu USD cho một tập phim thời lượng nửa giờ truyền thống.

Song song đó, với lượng người dùng khổng lồ, TikTok trở thành không gian lý tưởng cho phim siêu ngắn, giúp khán giả tiếp cận các bộ phim mới mà không vướng rào cản trả phí. Nữ diễn viên kiêm nhà sản xuất Issa Rae từng ra mắt bộ phim kinh dị ngắn đầu tay "Screen Time" trên nền tảng này, thu hút nửa tỷ lượt xem chỉ sau một tháng. 

"Ưu tiên của cô ấy là tiếp cận tối đa khán giả để kiểm chứng độ thu hút của định dạng này, đồng thời nhận phản hồi trực tiếp từ người xem", Dawn Yang, Trưởng bộ phận Hợp tác Giải trí Toàn cầu của TikTok, cho biết.

Bà Maria Rua Aguete, Giám đốc Truyền thông và Giải trí tại Omdia, nhận định, các nền tảng như TikTok, Instagram Reels, Facebook hay YouTube Shorts đang đóng vai trò như những "trailer kiểu mới", dẫn dắt người dùng truy cập vào các ứng dụng phim ngắn chuyên biệt.

Các "ông lớn" gia nhập thị trường

Các công ty giải trí lớn cũng đang dần tích hợp video dạng dọc vào ứng dụng phát trực tuyến của mình. NBCUniversal thuộc Comcast đã giới thiệu các chuyên mục dọc trên ứng dụng Peacock từ đầu năm 2025, và mùa hè này đã cho ra mắt hai bộ phim ngắn không kịch bản, với sự góp mặt của các nhân vật quen thuộc với khán giả của kênh Bravo.

"Chúng tôi biết rằng khán giả thích xem những đoạn video ngắn hấp dẫn và video dạng dọc, nên đây là thời điểm hoàn hảo để chúng tôi thử nghiệm", Frances Berwick, chủ tịch nội dung không kịch bản của Bravo và Peacock, cho biết.

Cùng lúc đó, Fox đã đạt được thỏa thuận với Holywater Tech, công ty đứng sau ứng dụng video My Drama, để sản xuất hơn 200 tựa phim định dạng dọc. Nhiều giám đốc điều hành kỳ cựu trong ngành truyền thông cũng tham gia lĩnh vực này, bao gồm cựu CEO của Miramax, Bill Block, người đã ra mắt ứng dụng phim dài tập định dạng dọc GammaTime, và cựu Chủ tịch ABC Entertainment, Lloyd Braun, đang đầu tư vào một hãng phim và nền tảng aTwist, nền tảng phim ngắn tập trung vào thiết bị di động.

Hai đồng sáng lập aTwist, Jana Winograde và Susan Rovner, cho biết họ đang vận dụng kinh nghiệm giữ chân khán giả truyền hình để áp dụng cho định dạng mới. Trong vài tháng tới, họ dự định ra mắt 20 - 30 chương trình siêu ngắn, thuộc đa dạng các thể loại, từ phim lãng mạn, phim kinh dị cho đến chương trình thực tế, trong những tháng tới.

AI và con đường mới tại Hollywood

Để theo kịp nhu cầu ngày càng tăng của khán giả, các nhà sản xuất phim siêu ngắn nhiều tập đã chủ động đón nhận công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Nhằm thu hút khán giả nam, nền tảng Ironblood bắt đầu sản xuất hàng loạt các bộ phim ngắn thuộc thể loại hành động. Nhờ ứng dụng AI, quá trình sản xuất diễn ra nhanh và tiết kiệm chi phí hơn, giúp mỗi bộ phim hoàn thành chỉ trong vòng ba đến bốn tuần với ngân sách từ 60.000 USD hoặc ít hơn.

Dù ứng dụng AI, các chương trình do Ironblood sản xuất vẫn do con người viết kịch bản và được điều hành bởi một đạo diễn thực thụ thông qua các câu lệnh. Đồng thời, các diễn viên ngoài đời thực vẫn được mời đến để huấn luyện AI nhằm giúp công nghệ này thể hiện tốt hơn các biểu cảm của con người. Elizabeth Knebel, biên tập viên xử lý các chỉnh sửa tại Ironblood, cho biết việc tùy chỉnh biểu cảm nhân vật hiện diễn ra rất dễ dàng. 

Theo ông Ali Albazaz, giám đốc điều hành công ty mẹ của Ironblood là Inkitt, có trụ sở tại San Francisco, Inkitt hiện có khoảng 135 nhân viên và vừa tuyển thêm 35 người trong những tuần gần đây. Nhằm chuẩn bị cho điều mà ông Albazaz gọi là "sự hồi sinh của Hollywood", công ty đang bổ sung thêm một đến hai nhân viên làm video mới mỗi tuần để đẩy mạnh quy mô sản xuất.

Sự phát triển của định dạng này buộc ngành giải trí phải thiết lập các quy tắc mới. Công đoàn SAG-AFTRA, đại diện cho hơn 160.000 nghệ sĩ biểu diễn và chuyên gia truyền thông, đã ban hành hợp đồng truyền thông riêng, quy định rõ mức lương tối thiểu, thời gian nghỉ ngơi và tiêu chuẩn an toàn cho diễn viên tham gia phim siêu ngắn.

Đồng thời, con đường dấn thân vào Hollywood của các tài năng trẻ cũng đang đổi khác. Thay vì lộ trình truyền thống - từ đóng quảng cáo, làm diễn viên quần chúng, tìm người đại diện rồi mới nhận vai diễn - nhiều người chọn phim ngắn làm bước đệm. Ông Hernan Lopez, người đứng đầu Owl kiêm cựu CEO Fox International, nhận định: "Ngày nay, ngày càng nhiều người đến Los Angeles và tìm thấy cơ hội đầu tiên ngay trong các dự án phim ngắn dạng dọc".