Hướng dẫn 3 bước sơ cấp cứu ngừng tuần hoàn để cứu người
Bác sĩ của Trung tâm Cấp cứu 115 tiến hành cấp cứu nạn nhân ngừng tuần hoàn trên đường phố
Từ câu chuyện bác sĩ ép tim cứu người giữa đường phố, các chuyên gia cảnh báo: Trong ngừng tuần hoàn, từng phút trôi qua đều đánh đổi bằng cơ hội sống. Khi xe cấp cứu chưa kịp đến, hành động kịp thời của người xung quanh chính là yếu tố quyết định.
Những ngày qua, câu chuyện một bác sĩ của Bệnh viện Thận Hà Nội kịp thời ép tim, cứu sống nam thanh niên ngừng tuần hoàn ngay trên đường phố đã lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội. Không chỉ gây xúc động, sự việc còn gióng lên một thông điệp quan trọng về cấp cứu ngừng tuần hoàn: Từng giây trôi qua đều mang ý nghĩa quyết định đối với sự sống.
Theo BSCKI. Đặng Thị Phương Nga, Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, ngừng tuần hoàn ngoại viện là tình huống khẩn cấp tối cấp, trong đó "phút vàng" không nằm ở đâu xa mà chính ở những người có mặt tại hiện trường.
Thực tế khảo sát tại Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cho thấy, chỉ 16,4% trường hợp ngừng tuần hoàn được người dân ép tim trước khi xe cấp cứu đến – một con số còn rất thấp so với yêu cầu thực tiễn.
Trong khi đó, về mặt sinh lý, chỉ sau khoảng 4 phút kể từ khi tim ngừng đập, não bộ đã bắt đầu chịu tổn thương không hồi phục. Mỗi giây trôi qua là một phần cơ hội sống bị đánh mất. Dù lực lượng cấp cứu nỗ lực rút ngắn thời gian tiếp cận, xe cứu thương vẫn cần thời gian di chuyển. Vì vậy, những người có mặt tại hiện trường chính là "mắt xích" quan trọng nhất, nắm giữ "phút vàng" quyết định khả năng sống sót của nạn nhân.
Thực tế cho thấy, nếu được ép tim ngay lập tức, khả năng sống sót của người bệnh có thể tăng lên đáng kể.
3 bước đơn giản để cứu một cuộc đời
Nếu thấy một người đột ngột ngã quỵ, không tỉnh táo, hãy bình tĩnh và thực hiện ngay công thức: "GỌI 115 – ÉP TIM – KIÊN TRÌ"
Bước 1: Gọi ngay Tổng đài 115
- Kiểm tra phản ứng: Vỗ mạnh vào vai nạn nhân và hỏi lớn "Anh/chị ơi, có sao không?".
- Nếu họ không phản ứng, hãy gọi 115 ngay lập tức hoặc chỉ tận tay một người gần đó và đề nghị họ gọi ngay 115, đừng chỉ gọi chung chung "cứu với", hãy giao nhiệm vụ cụ thể cho một người để kích hoạt hệ thống đáp ứng y tế ngoại viện nhanh nhất.
* Lưu ý quan trọng: Đừng gác máy khi đang gọi 115 vì các nhân viên điều phối của Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội được đào tạo để hướng dẫn bạn cách sơ cứu qua điện thoại. Hãy bật loa ngoài, họ sẽ hướng dẫn bạn kiểm tra thở của nạn nhân và hướng dẫn bạn ép tim cho nạn nhân cho đến khi nhân viên y tế có mặt.
- Bạn cúi xuống ghé nghiêng mặt bạn bên trên mặt nạn nhân theo hướng nhìn xuống ngực nạn nhân, bạn cảm nhận hơi thở nạn nhân qua tai, má của bạn trong khi mắt nhìn ngực, bụng nạn nhân, khi không thấy bụng/ngực nạn nhân phập phồng như người đang thở, không cảm nhận được hơi thở của nạn nhân qua má, tai bạn, đừng chậm chễ, hãy lập tức ép tim.
* Hãy nhớ: Bất tỉnh + không thở/thở ngáp = ép tim ngay
Bước 2: Ép tim nhanh và mạnh để duy trì sự sống
Đây là bước quan trọng nhất, đừng sợ làm đau nạn nhân, hãy sợ tim họ không đập lại. Vị trí ép: Đặt hai bàn tay chồng lên nhau, đặt vào chính giữa ngực nạn nhân (ngang hàng 2 núm vú).
- Tư thế tay: Khóa thẳng 2 cánh tay, dùng trọng lực cơ thể ép sâu xuống (ít nhất 5cm).
- Tốc độ ép: Ép nhanh, liên tục (khoảng 100 - 120 lần/phút - nhân viên điều phối 115 sẽ đếm nhịp cho bạn ép). Bạn có thể ép đếm nhanh "1-2-3-4..." liên tục không nghỉ.
* Lưu ý: Để ngực phồng lên hết sau mỗi lần ép.
Khi tim một người đã ngừng đập, "thà làm chưa hoàn hảo còn hơn là không làm gì"
Bước 3: Kiên trì
- Hãy tiếp tục ép tim liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến hoặc khi nạn nhân có dấu hiệu cử động, thở lại. Nếu có người bên cạnh, hãy thay phiên nhau mỗi 2 phút để đảm bảo lực ép luôn đủ mạnh. Ép tim liên tục quan trọng hơn việc hà hơi thổi ngạt. Có thể không hà hơi thổi ngạt nhưng bạn và những người khác xung quanh hãy ép liên tục.
- Khi xe cấp cứu 115 đến, đừng dừng lại ngay. Hãy tiếp tục ép tim cho đến khi nhân viên y tế ra hiệu để tay của họ thay thế tay bạn ép tim và sử dụng các thiết bị như máy sốc điện, thuốc vận mạch.
Nhiều người trong chúng ta ngần ngại vì sợ mình không có chuyên môn, sợ làm sai, sợ làm đau nạn nhân. Nhưng thực tế, khi tim một người đã ngừng đập, "thà làm chưa hoàn hảo còn hơn là không làm gì". Một nhịp ép tim dù chưa đúng kỹ thuật 100% vẫn mang lại cơ hội sống cao hơn rất nhiều so với việc đứng chờ đợi trong bất lực.
Đôi bàn tay của chúng ta, dù không mang áo blouse trắng, vẫn có đầy đủ sức mạnh để giữ lại một người cha cho một gia đình, một người con cho một người mẹ.
Trung tâm Cấp cứu 115 luôn nỗ lực có mặt nhanh nhất có thể, nhưng rất cần sự tiếp sức từ chính người dân. Hãy để đôi bàn tay của cộng đồng trở thành nhịp đập nối dài, giúp người bệnh có cơ hội trở về bên gia đình.
