IPO có thể trở thành "cú hích" tái định giá cổ phiếu bán lẻ

Doanh nghiệp đầu ngành đang tăng trưởng vượt tốc thị trường

Các doanh nghiệp như CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động, CTCP Bán lẻ Kỹ thuật số FPT, CTCP Thế Giới Số hay CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 30-50%, trong khi lợi nhuận tăng trên 70%. Điều đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng này vượt đáng kể mức tăng chung của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, cho thấy các doanh nghiệp niêm yết không chỉ hưởng lợi từ sự phục hồi của nền kinh tế mà còn đang mở rộng thị phần một cách mạnh mẽ.

Xu hướng dịch chuyển từ bán lẻ truyền thống sang bán lẻ hiện đại đang diễn ra ngày càng rõ nét. Trong hai năm gần đây, thị phần của các chuỗi siêu thị, minimart và hệ thống bán lẻ hiện đại đã tăng thêm khoảng 2-3%, nhờ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng như việc cơ quan quản lý siết chặt hóa đơn đầu vào, quản lý thuế hộ kinh doanh và kiểm soát hàng giả, hàng nhái. Điều này giúp các doanh nghiệp có hệ thống quản trị bài bản, quy mô lớn và chuỗi cung ứng hiệu quả gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Bên cạnh đó, tiêu dùng nội địa vẫn được xem là động lực tăng trưởng dài hạn quan trọng của nền kinh tế khi chiếm khoảng 60% GDP. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong các năm tới, cùng kế hoạch nâng GDP bình quân đầu người lên khoảng 8.500 USD vào năm 2030, được kỳ vọng sẽ tạo dư địa lớn cho ngành bán lẻ tiếp tục mở rộng.

Ngoài yếu tố thu nhập, hàng loạt chính sách hỗ trợ như giảm thuế VAT, thúc đẩy đầu tư công, điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân hay sự phục hồi của thị trường bất động sản tại Hà Nội và TP.HCM cũng góp phần cải thiện tâm lý tiêu dùng. Khi giá trị tài sản gia tăng, người dân thường có xu hướng chi tiêu mạnh hơn cho các sản phẩm điện máy, công nghệ, thời trang hay trang sức - những lĩnh vực mà các doanh nghiệp bán lẻ hiện đại đang nắm lợi thế lớn.

Áp lực lạm phát vẫn là biến số cần theo dõi. Dù triển vọng trung và dài hạn của ngành bán lẻ vẫn được đánh giá tích cực, áp lực lạm phát và mặt bằng lãi suất cao đang trở thành yếu tố khiến thị trường thận trọng hơn. Khi chi phí sinh hoạt gia tăng, người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm nhiều hơn, đặc biệt với nhóm khách hàng đang có các khoản vay tài chính. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu mua sắm, nhất là ở các nhóm hàng không thiết yếu.

Tuy nhiên, so với nhiều lĩnh vực khác, bán lẻ vẫn được xem là nhóm ngành có khả năng chống chịu tương đối tốt trước lạm phát nhờ đặc thù mô hình kinh doanh mà doanh nghiệp bán sản phẩm hoặc dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng (B2C). Các doanh nghiệp lớn có thể chuyển một phần chi phí đầu vào sang giá bán, đồng thời tận dụng lợi thế quy mô để tối ưu vận hành và duy trì biên lợi nhuận. Ngoài ra, việc căng thẳng địa chính trị toàn cầu có dấu hiệu hạ nhiệt cũng giúp áp lực giá hàng hóa giảm bớt so với giai đoạn đầu năm.

IPO có thể mở ra chu kỳ tái định giá mới

Bên cạnh câu chuyện tăng trưởng lợi nhuận, thị trường hiện đặc biệt quan tâm đến khả năng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) các công ty thành viên trong ngành bán lẻ giai đoạn 2026-2027. Đây được xem là yếu tố có thể tạo ra "cú hích" giúp nhóm cổ phiếu bán lẻ được tái định giá mạnh hơn trong thời gian tới.

Với Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động, giới đầu tư đang kỳ vọng doanh nghiệp sẽ từng bước IPO chuỗi Điện Máy Xanh và xa hơn là Bách Hóa Xanh sau khi hai mảng này cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động. Trong khi đó, Masan Group cũng được kỳ vọng thúc đẩy kế hoạch IPO WinCommerce trong vài năm tới.

IPO không chỉ giúp doanh nghiệp huy động vốn mà còn tạo điều kiện để thị trường định giá lại từng mảng kinh doanh riêng biệt. Trước đây, nhiều doanh nghiệp bán lẻ thường bị định giá theo mô hình "gộp", khiến tiềm năng của từng chuỗi chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu. Khi các công ty con được tách riêng và niêm yết, nhà đầu tư sẽ có góc nhìn rõ ràng hơn về tăng trưởng doanh thu, biên lợi nhuận và khả năng sinh lời của từng mảng hoạt động.

Đây cũng là lý do thị trường kỳ vọng ngành bán lẻ có thể bước vào chu kỳ tái định giá tương tự những gì từng diễn ra với nhóm bất động sản hay chứng khoán trong quá khứ. Không chỉ dừng ở câu chuyện vốn hóa, IPO còn giúp doanh nghiệp cải thiện tính minh bạch, tối ưu cấu trúc tài chính và có thêm nguồn lực để mở rộng hệ thống trong giai đoạn tăng trưởng mới.

Hiện tại, định giá của nhiều cổ phiếu bán lẻ vẫn thấp hơn mức trung bình 5 năm nếu xét theo chỉ số định giá cổ phiếu (P/E forward), trong khi dư địa tăng giá theo nhiều báo cáo phân tích vẫn trên 20%. Sau nhịp tăng mạnh vừa qua, nhiều thông tin tích cực có thể đã phản ánh phần nào vào giá cổ phiếu, nhưng về dài hạn, ngành bán lẻ vẫn được xem là một trong những nhóm có tiềm năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số nhờ tiêu dùng nội địa mở rộng, xu hướng chuyển dịch sang bán lẻ hiện đại và khả năng tiếp tục gia tăng thị phần của các doanh nghiệp dẫn đầu.