Kết nối nữ trí thức Việt Nam toàn cầu: Từ giao lưu đến hợp tác thực chất

PV: Hội Nữ trí thức Việt – Nhật kỳ vọng gì ở Đại hội đại biểu Hội Nữ trí thức Việt Nam lần thứ IV, đặc biệt trong việc tăng cường kết nối nữ trí thức Việt Nam ở trong nước với cộng đồng nữ trí thức Việt Nam ở nước ngoài?

Hội Nữ trí thức Việt - Nhật: Chúng tôi kỳ vọng Đại hội lần thứ IV sẽ đánh dấu một bước phát triển mới trong việc kết nối đội ngũ nữ trí thức Việt Nam, theo hướng không chỉ tăng cường giao lưu mà từng bước hình thành một mạng lưới hợp tác thực chất giữa nữ trí thức trong nước và ở nước ngoài.

Đại hội IV Hội Nữ trí thức Việt Nam (25-26/9/2026) diễn ra đúng thời điểm Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW (2/8/2026) xác định người Việt Nam ở nước ngoài là "nguồn lực chiến lược, cầu nối với thế giới", chuyển tư duy công tác kiều bào từ "vận động, tập hợp" sang "đồng hành, kiến tạo cơ chế". Chúng tôi kỳ vọng Đại hội sẽ đưa việc kết nối nữ trí thức trong và ngoài nước thành một nội dung chính thức trong Điều lệ và phương hướng nhiệm kỳ mới, có thể là một Ban Liên lạc nữ trí thức Việt Nam ở nước ngoài trực thuộc Hội, để các tổ chức như VJIWU không chỉ hợp tác theo từng sự kiện mà có một đầu mối thường xuyên, chính danh.

PV: Theo Hội, nữ trí thức Việt Nam ở nước ngoài đang có những nguồn lực và lợi thế nào có thể đóng góp cho sự phát triển của mạng lưới nữ trí thức Việt Nam?

Hội Nữ trí thức Việt - Nhật: Mạng lưới nữ trí thức Việt ở nước ngoài có ba thế mạnh rõ: (1) tiếp cận trực tiếp công nghệ lõi, chuẩn mực nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại các nước sở tại, rất phù hợp với 10 ngành công nghệ chiến lược (AI, bán dẫn, công nghệ sinh học...) mà Nghị quyết 23 nhắm tới; (2) mạng lưới quan hệ quốc tế đa tầng với viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp sở tại; (3) kinh nghiệm vận hành tổ chức phi lợi nhuận theo chuẩn quốc tế, có thể chia sẻ ngược lại cho công tác hội trong nước.

PV: Để hình thành một mạng lưới nữ trí thức rộng hơn, kết nối thường xuyên hơn, Hội Nữ trí thức Việt Nam cần bắt đầu từ đâu?

Hội Nữ trí thức Việt - Nhật:: Từ thực tế hoạt động ở nước ngoài, chúng tôi cho rằng điều cần thiết trước hết là có một đầu mối và cơ chế kết nối thường xuyên. Hội Nữ trí thức Việt Nam có thể xây dựng một nền tảng số dùng chung (cơ sở dữ liệu chuyên gia, kênh thông tin, lịch sự kiện) để các hội ở Nhật, Mỹ, Úc, châu Âu... không phải tự mày mò kết nối riêng lẻ. Đồng thời tổ chức đều đặn các diễn đàn khoa học chung như Hội nghị Nữ khoa học toàn quốc có hợp phần trực tuyến hoặc mời đại biểu kiều bào, để duy trì tương tác liên tục chứ không chỉ dịp Đại hội.

Trên nền tảng đó, có thể hình thành các nhóm chuyên môn xuyên quốc gia, tổ chức seminar trực tuyến định kỳ, chương trình mentoring và các nhóm nghiên cứu chung. Chúng tôi đặc biệt mong muốn Hội tăng cường vai trò như một đầu mối kết nối, giữa tổ chức nữ trí thức Việt Nam với Hội Nữ trí thức tại nước ngoài, để phát triển nền tảng mạng lưới nữ trí thức Việt Nam toàn cầu..

PV: Hội hình dung như thế nào về một mạng lưới nữ trí thức Việt Nam mang tính quốc tế?

Hội Nữ trí thức Việt - Nhật: Chúng tôi hình dung một mạng lưới theo mô hình "hub-and-spoke" — Hội Nữ trí thức Việt Nam là trung tâm điều phối, các hội thành viên ở từng quốc gia là các "nhánh" tự chủ về hoạt động nhưng chia sẻ chung cơ sở dữ liệu, học bổng, dự án nghiên cứu song phương và cơ chế cố vấn (mentorship) xuyên biên giới cho nữ trí thức trẻ. Đây cũng là hướng phù hợp với mô hình mạng lưới INWES-APNN mà Hội đã là thành viên từ 2013.

PV: Hội có đề xuất cụ thể nào cho nhiệm kỳ 2026-2031 để việc kết nối nữ trí thức Việt Nam ở nước ngoài đi vào chiều sâu?

Hội Nữ trí thức Việt - Nhật: Chúng tôi đề xuất Đại hội IV chính thức hóa quan hệ hợp tác với các hội nữ trí thức kiều bào bằng một cơ chế cụ thể: ký kết ghi nhớ hợp tác (MOU) với từng hội, thiết lập đầu mối liên lạc thường trực hai chiều, và đưa đại diện các hội ở nước ngoài tham gia có tiếng nói trong các diễn đàn khoa học lớn của Hội trong nước. Đó sẽ là bước cụ thể hóa tinh thần "kiến tạo cơ chế" mà Nghị quyết 23-NQ/TW đã đặt ra, để nguồn lực nữ trí thức kiều bào được phát huy thực chất chứ không dừng ở giao lưu.