Khai mạc trọng thể Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Cùng dự Đại hội có các đồng chí: nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư: Phan Diễn, Trần Quốc Vượng; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.

Dự Đại hội có 779 đại biểu chính thức đại diện cho hơn 10 triệu đoàn viên, người lao động trong cả nước.

Khơi dậy khát vọng cống hiến và sứ mệnh của tổ chức Công đoàn 

Thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, ông Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, phát biểu khai mạc và trình bày tóm tắt báo cáo chính trị. Trong không khí thiêng liêng, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam đã bày tỏ lòng thành kính, biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại cùng các thế hệ cách mạng tiền bối, anh hùng liệt sĩ và cán bộ công đoàn đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Nhìn lại chặng đường giai đoạn 2023-2026, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh rằng mặc dù tình hình thế giới và trong nước diễn biến nhanh chóng, phức tạp, chứa đựng nhiều yếu tố không thuận lợi đối với việc làm và đời sống của người lao động, song dưới sự lãnh đạo sát sao của Đảng, Công đoàn Việt Nam đã chủ động thích ứng, vượt qua mọi khó khăn để đạt được nhiều kết quả toàn diện. 

Vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động ngày càng khẳng định rõ nét khi toàn hệ thống đã dành hơn 27,2 nghìn tỷ đồng để chăm lo cho đời sống đoàn viên. Tỷ lệ bao phủ thỏa ước lao động tập thể đạt gần 81% tổng số doanh nghiệp có công đoàn cơ sở sở (tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ). Đồng thời, các phong trào thi đua yêu nước đã khơi dậy mạng mẽ tinh thần sáng tạo với hơn 380 nghìn sáng kiến, làm lợi hơn 40 nghìn tỷ đồng cho đất nước. Chỉ tính từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026, cả nước đã phát triển mới được trên 2,2 triệu đoàn viên và thành lập hơn 15 nghìn công đoàn cơ sở.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển bền vững, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế như việc nắm bắt tâm tư người lao động có lúc chưa kịp thời, mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp còn bất cập và công tác phát triển đoàn viên chưa đạt kỳ vọng. 

Bước vào nhiệm kỳ mới 2026 - 2031, trong bối cảnh thế giới biến động khiến người lao động dễ bị tổn thương, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn cho biết mục tiêu tổng quát là phải hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động để thúc đẩy dân chủ nơi làm việc và tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ. Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam khẳng định, tổ chức Công đoàn phải thực sự vững mạnh để làm cơ sở chính trị vững chắc cho Đảng, phải hấp dẫn để tập hợp người lao động, phải sâu sát để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tiên phong đồng hành cùng Chính phủ nâng cao năng suất lao động.

Tiếng nói từ cơ sở: Tổng hợp kiến nghị của đoàn viên và người lao động với Đảng, Nhà nước 

Tiếp tục chương trình làm việc, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước. 

Vấn đề đầu tiên được đề cập trong báo cáo liên quan đến công tác xây dựng Đảng và giai cấp công nhân. Đoàn Chủ tịch kiến nghị Bộ Chính trị và Ban Bí thư tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh, đồng thời xem xét ban hành Nghị quyết mới về xây dựng giai cấp công nhân trong kỷ nguyên mới vào năm 2028 trên cơ sở tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết 20-NQ/TW. Bên cạnh đó, tổ chức Công đoàn mong muốn các cơ quan thẩm quyền điều chỉnh quy định về bộ máy các cấp sau sắp xếp nhằm giảm trung gian, giảm thủ tục hành chính, đồng thời có giải pháp đột phá để đẩy mạnh thành lập tổ chức đảng, công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, tránh tình trạng khoán trắng cho công đoàn ở một số địa phương.

Báo cáo cũng kiến nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019 để kịp thời thích ứng với xu hướng việc làm mới, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế nền tảng và chuyển đổi xanh. Người lao động thiết tha mong muốn luật hóa trách nhiệm của chủ doanh nghiệp về bữa ăn ca, chăm sóc sức khỏe tâm thần, chống kiệt sức tại nơi làm việc và bổ sung quy định doanh nghiệp phải bố trí thời gian có hưởng lương để người lao động học tập chính sách pháp luật. 

Đặc biệt, Báo cáo kiến nghị sửa đổi lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường của người lao động xuống còn từ 40 đến 44 giờ/tuần để thống nhất với khu vực công, đồng thời tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh từ mùng 2-5/9 để cha mẹ có cơ hội đưa con đến trường ngày khai giảng. Đại hội cũng đề xuất bổ sung nội dung xây dựng Luật Tố tụng Lao động vào Chương trình của Quốc hội khóa XVI nhằm giải quyết các tranh chấp lao động một cách chuyên nghiệp, nhanh chóng.

Hướng tới mục tiêu an sinh và việc làm bền vững, tổ chức Công đoàn kiến nghị Nhà nước tiếp tục đổi mới giáo dục nghề nghiệp theo hướng giảm tải lý thuyết hàn lâm, tăng cường đào tạo lại cho đối tượng chịu tác động của chuyển đổi số. Trên phương diện kinh tế, báo cáo đề xuất sớm hình thành chủ trương "lương đủ sống" thay thế cho mức lương tối thiểu, kết hợp với các giải pháp hữu hiệu nhằm bình ổn giá cả các mặt hàng thiết yếu như điện, nước, xăng dầu để người lao động thực sự có tích lũy. Vấn đề nhà ở xã hội cũng được nhấn mạnh với yêu cầu ưu tiên quy hoạch nhà ở cho công nhân thuê sát các khu công nghiệp, triển khai các gói tín dụng ưu đãi dài hạn và ngăn chặn triệt để tình trạng đầu cơ đẩy giá.

Cuối cùng, để bảo đảm các điều kiện hoạt động của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới, báo cáo kiến nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi trốn đóng, nợ bảo hiểm xã hội cũng như vi phạm an toàn vệ sinh lao động. Đồng thời, Công đoàn mong muốn được thí điểm cơ chế đặc thù tuyển dụng cán bộ công đoàn trưởng thành từ cơ sở và chuyên gia giỏi, bảo đảm biên chế chuyên trách phù hợp trước áp lực cạnh tranh công đoàn. Tổ chức Công đoàn cũng đề xuất nghiên cứu thành lập công đoàn tại các cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang nhằm bảo đảm mọi công chức, viên chức đều được thụ hưởng quyền lợi chính đáng theo các công ước quốc tế.