Khi phụ nữ trở thành “tay hòm chìa khóa” trong tiết kiệm điện

11 giờ trưa, nắng nóng hơn 40 độ ở xã Tân Sơn (Phú Thọ) khiến nhiều gia đình phải đóng kín cửa, bật điều hòa. Trong căn nhà của chị Nguyễn Thị Hòa, chiếc điều hòa luôn để ở mức 27 độ C, kèm bật quạt điện và tất cả đèn ở phòng không sử dụng đều được tắt.

"Trước đây cứ nóng là bật điều hòa hết công suất, tháng cao điểm tiền điện tăng chóng mặt. Giờ được cán bộ Hội Phụ nữ tuyên truyền nên cả nhà cũng thay đổi dần thói quen", chị Hòa kể.

Không riêng gia đình chị Hòa, tại nhiều khu dân cư ở xã Tân Sơn, chuyện "nhắc nhau tắt điện", tận dụng gió trời hay hạn chế dùng thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm đang dần trở thành thói quen trong mỗi gia đình.

Trong những ngày nắng nóng kéo dài, khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, phụ nữ được xem là lực lượng giữ vai trò đặc biệt trong việc điều tiết tiêu dùng điện trong gia đình. Họ không chỉ là người trực tiếp chăm lo sinh hoạt hằng ngày mà còn là người định hình thói quen sống cho các thành viên.

Bà Đặng Thị Minh Hồng - Chủ tịch Hội LHPN xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ cho rằng phụ nữ hiện nay chính là "người giữ nhịp" tiêu dùng điện trong mỗi mái nhà.

"Chị em là người trực tiếp quản lý sinh hoạt gia đình nên từ việc sử dụng điều hòa, quạt điện, tủ lạnh đến nhắc nhở các thành viên tắt thiết bị khi không cần thiết đều gắn với vai trò của phụ nữ", bà nói.

Theo bà Hồng, những việc tưởng nhỏ như tận dụng ánh sáng tự nhiên, đặt điều hòa ở mức nhiệt phù hợp hay kiểm tra các thiết bị điện trước khi ra khỏi nhà nếu được duy trì thường xuyên sẽ giúp giảm đáng kể chi phí sinh hoạt, đồng thời góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong mùa cao điểm.

Không chỉ "giữ lửa" cho gia đình, phụ nữ còn đang trở thành những tuyên truyền viên ngay trong cộng đồng dân cư. Tại nhiều Chi hội Phụ nữ ở Tân Sơn, câu chuyện tiết kiệm điện không còn dừng ở các khẩu hiệu khô cứng mà được đưa vào từng buổi sinh hoạt, từng nhóm Zalo hay các mô hình "Gia đình xanh - sống xanh".

Từ những việc nhỏ trong gia đình đến thay đổi lớn trong cộng đồng

Trong một buổi sinh hoạt chi hội phụ nữ ở xã Tân Sơn, thay vì nghe báo cáo dài dòng, chị em ngồi trao đổi với nhau những mẹo rất đời thường: cách dùng điều hòa kết hợp quạt để giảm điện năng, chọn thiết bị tiết kiệm điện hay tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày.

"Chính những chia sẻ thực tế như vậy khiến chị em dễ nhớ, dễ làm hơn rất nhiều", bà Đặng Thị Minh Hồng cho biết.

Theo bà Hồng, nhiều người vẫn nghĩ tiết kiệm điện là chuyện nhỏ, khó tạo ra khác biệt. Nhưng nếu mỗi gia đình giảm đi một chút điện năng tiêu thụ thì khi cộng lại trên quy mô toàn xã hội sẽ tạo nên sự thay đổi rất lớn.

"Khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong mùa nắng nóng, việc mỗi gia đình cùng tiết kiệm điện sẽ góp phần giảm nguy cơ quá tải, hạn chế mất điện cục bộ và đảm bảo điện sinh hoạt ổn định cho người dân", bà nói.

Từ góc nhìn của Hội LHPN, tiết kiệm điện không chỉ là câu chuyện của hóa đơn tiền điện cuối tháng mà còn gắn với lối sống văn minh, tiết kiệm và trách nhiệm với môi trường.

Thời gian qua, Hội LHPN xã Tân Sơn đã lồng ghép nội dung tiết kiệm điện vào các phong trào như "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an", "Gia đình xanh - sống xanh", đồng thời tuyên truyền qua fanpage, nhóm Zalo cộng đồng hay tổ truyền thông tại khu dân cư.

Một trong những hoạt động tạo hiệu ứng tốt là hội thi "Gia đình tìm hiểu kiến thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả" được tổ chức với 6 đội tham gia. Thay vì chỉ nghe tuyên truyền một chiều, các gia đình cùng thi kiến thức, xử lý tình huống và chia sẻ kinh nghiệm sử dụng điện tiết kiệm trong sinh hoạt hằng ngày.

Theo bà, điều khó nhất hiện nay là thay đổi những thói quen gây lãng phí điện đã tồn tại nhiều năm trong không ít gia đình. Đó có thể là việc bật nhiều thiết bị điện cùng lúc dù không thực sự cần thiết; để điều hòa ở mức nhiệt quá thấp trong thời gian dài; quên tắt quạt, đèn, tivi khi ra khỏi phòng hay cắm sạc điện thoại, nồi cơm điện liên tục.

"Có những thói quen rất nhỏ nhưng nếu lặp đi lặp lại mỗi ngày sẽ gây lãng phí điện rất lớn", bà Hồng nói.

Vì vậy, các cấp Hội đang kiên trì vận động hội viên thay đổi từ những hành động nhỏ nhất như sử dụng quạt kết hợp điều hòa, hạn chế mở cửa khi bật điều hòa, ưu tiên thiết bị tiết kiệm năng lượng hay tạo thói quen kiểm tra điện trước khi ra khỏi nhà.

Theo bà Hồng, thay đổi nhận thức không thể thực hiện trong ngày một ngày hai mà cần sự nhắc nhở thường xuyên và sự lan tỏa từ chính phụ nữ trong mỗi gia đình.

Không chỉ tuyên truyền, Hội LHPN xã Tân Sơn còn phối hợp với ngành điện và chính quyền địa phương triển khai nhiều hoạt động cụ thể nhằm góp phần nhỏ bé trong giảm áp lực cho hệ thống điện trong mùa nắng nóng.

Một trong những mô hình được người dân hưởng ứng là công trình "Thắp sáng đường quê" tại khu Cọ Sơn 1 và Cọ Sơn 2 với 15 bóng điện năng lượng mặt trời được lắp đặt. Công trình không chỉ góp phần đảm bảo an toàn giao thông, an ninh tại khu dân cư mà còn giúp người dân thấy rõ hiệu quả của việc sử dụng năng lượng sạch.

Bên cạnh đó, Hội cũng vận động hội viên ký cam kết thực hiện tiết kiệm điện trong gia đình, đồng thời hỗ trợ các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn trong mùa nắng nóng.

Theo bà Hồng, khi có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành điện, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể thì việc sử dụng điện tiết kiệm sẽ không còn là trách nhiệm riêng của một cá nhân mà trở thành ý thức chung của cộng đồng.

Trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, câu chuyện tiết kiệm điện cũng đang được nhìn nhận rộng hơn dưới góc độ bảo vệ môi trường và giảm phát thải.

Nhiều chi hội còn tận dụng mạng xã hội để chia sẻ infographic, video ngắn hướng dẫn mẹo tiết kiệm điện trong mùa hè với cách truyền tải ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đời sống của chị em.

Theo bà Đặng Thị Minh Hồng, mục tiêu lớn nhất không chỉ là giảm vài chục hay vài trăm nghìn đồng tiền điện mỗi tháng mà là hình thành lối sống tiết kiệm, có trách nhiệm với môi trường cho cả gia đình, đặc biệt là thế hệ trẻ.

"Khi mỗi hội viên phụ nữ thay đổi từ những việc nhỏ nhất trong sinh hoạt hằng ngày thì sự thay đổi ấy sẽ lan tỏa ra cả gia đình và cộng đồng", bà Hồng chia sẻ.