Khoảng 4.000 trường hợp bị mạo danh lập doanh nghiệp

Quá 6 tháng chưa xử lý, báo Bộ Tài chính

Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính vào chiều 6/10, vấn đề khoảng 4.000 người phản ánh bị mạo danh thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp nhận được sự quan tâm đặc biệt. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng, nếu người dân đã gửi yêu cầu, cung cấp đầy đủ hồ sơ và chuyển tới cơ quan đăng ký kinh doanh nhưng sau 6 tháng vẫn chưa được rà soát, xem xét giải quyết thì thời gian như vậy là quá dài.

Thứ trưởng đề nghị những trường hợp này phản ánh trực tiếp tới Bộ Tài chính để Bộ chỉ đạo xử lý.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, việc để hồ sơ kéo dài có thể ảnh hưởng đến các quyền lợi khác của người bị mạo danh. Đây không chỉ là vấn đề của riêng người dân mà là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cần có sự phối hợp để giải quyết.

Tại cuộc họp, báo chí đặt vấn đề có trường hợp người bị mạo danh phải mất 3-4 năm mới được giải quyết. Trước thực tế này, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng nếu người dân đã gửi đầy đủ hồ sơ mà quá 6 tháng chưa được xem xét thì cần phải được xử lý, không thể để tình trạng kéo dài nhiều năm.

"6 tháng đã là rất nhiều rồi", Thứ trưởng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị báo chí nếu phát hiện trường hợp đã gửi đầy đủ hồ sơ, chuyển đến cơ quan đăng ký kinh doanh nhưng quá 6 tháng chưa được rà soát, giải quyết thì thông tin về Bộ Tài chính để chỉ đạo.

Thông điệp này đặt yêu cầu xử lý 4.000 trường hợp bị phản ánh mạo danh từ việc chỉ "tiếp nhận và rà soát" sang phải có trách nhiệm, thời hạn và sự phối hợp cụ thể giữa các cơ quan.

Rà soát từng trường hợp, nghiên cứu sửa Luật Doanh nghiệp

Theo Cục Thuế, khoảng 4.000 phản ánh được ghi nhận trong quá trình triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế", thông qua đường dây nóng và ứng dụng eTax Mobile. Người dân phản ánh việc thông tin cá nhân của mình bị sử dụng để thành lập doanh nghiệp mà bản thân không biết. Các trường hợp này đã được chuyển sang cơ quan đăng ký kinh doanh để phối hợp xử lý.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, cho biết, cơ chế đăng ký thành lập doanh nghiệp hiện được thực hiện theo hướng đơn giản hóa thủ tục, theo nguyên tắc người đăng ký tự khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin.

Cơ chế này tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp gia nhập thị trường nhưng đồng thời cũng có nguy cơ bị lợi dụng để mạo danh thông tin cá nhân.

Hiện Trung tâm Thông tin doanh nghiệp thuộc Cục đang phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố và các cơ quan có thẩm quyền để rà soát những trường hợp được phản ánh, xác minh xem có thực sự xảy ra hành vi mạo danh hay không.

Theo bà Hương, sau khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền và đáp ứng đầy đủ điều kiện xác minh, thông tin sẽ được chuyển tới cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh để thực hiện các bước xử lý theo quy định, trong đó có việc thu hồi giấy đăng ký doanh nghiệp nếu xác định có hành vi mạo danh.

Một trong những khó khăn được bà Hương chỉ ra là thông tin cá nhân ngày càng có nguy cơ bị lộ lọt trong quá trình công nghệ phát triển. Trong khi đó, việc xác minh một trường hợp có thực sự bị mạo danh hay không lại đặt ra thách thức về mặt công nghệ cũng như yêu cầu phối hợp giữa nhiều cơ quan.

Từ thực tế này, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đang nghiên cứu xây dựng phương án sửa đổi Luật Doanh nghiệp. Một trong những nội dung được nghiên cứu là các giải pháp nhằm hạn chế tình trạng mạo danh trong đăng ký doanh nghiệp.

Như vậy, hướng xử lý không chỉ dừng ở việc xác minh những trường hợp đã phát sinh mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế đăng ký doanh nghiệp để hạn chế nguy cơ thông tin cá nhân bị lợi dụng ngay từ đầu.

Cùng với đó, Cục Thuế đã hướng dẫn người nộp thuế chủ động rà soát thông tin trên ứng dụng eTax Mobile. Khi phát hiện mình có dấu hiệu bị giả mạo đứng tên doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh, người dân có thể gửi phản hồi trực tuyến để cơ quan thuế tiếp nhận, xác minh và xử lý.

Đây cũng là cách để người dân chủ động phát hiện sớm tình trạng thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép, thay vì chỉ biết mình "đứng tên" một doanh nghiệp sau khi đã phát sinh nghĩa vụ thuế hoặc những vấn đề pháp lý khác.

Làm sạch dữ liệu để doanh nghiệp rời thị trường đúng quy định

Khoảng 4.000 trường hợp bị phản ánh mạo danh được phát hiện trong quá trình ngành Thuế triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế". Vì vậy, việc xử lý các trường hợp này gắn với một nhiệm vụ rộng hơn là rà soát, chuẩn hóa dữ liệu thuế và doanh nghiệp.

Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết trong quá trình triển khai chiến dịch, cơ quan thuế ghi nhận nhiều khó khăn của doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế, giải thể doanh nghiệp.

Nhiều vướng mắc đã được cơ quan thuế xử lý theo chức năng, thẩm quyền, trong đó có những trường hợp như mất con dấu. Tuy nhiên, theo ông Long, để tháo gỡ căn cơ thì cần đồng thời cải cách về thể chế, chính sách.

Cục Thuế đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, đặc biệt liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước trong quá trình đóng mã số thuế và giải thể doanh nghiệp. Dự thảo xử lý các nội dung này đã được phối hợp xây dựng, báo cáo Bộ Tài chính và đang lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan trước khi tổng hợp trình Chính phủ và cấp có thẩm quyền.

Một vướng mắc khác nằm ở sự liên thông giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh. Theo Cục Thuế, cơ quan thuế có thể xử lý tương đối nhanh, khoảng 10-15 ngày để tiếp nhận, xử lý hồ sơ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế và thực hiện các thủ tục liên quan. Tuy nhiên, khi hồ sơ chuyển sang cơ quan đăng ký kinh doanh, có trường hợp chưa hoàn tất và chưa quay trở lại cơ quan thuế để đóng mã số thuế.

Việc giải thể doanh nghiệp cũng không chỉ liên quan đến nghĩa vụ thuế mà còn có các nghĩa vụ về hải quan, bảo hiểm xã hội và những nghĩa vụ khác. Vì vậy, quá trình hoàn tất thủ tục cần sự phối hợp của nhiều cơ quan.

Trước phản ánh về tình trạng thủ tục đóng mã số thuế mất nhiều thời gian, thậm chí có dịch vụ hỗ trợ đóng mã số thuế với mức phí có trường hợp lên tới 100 triệu đồng, ông Lê Long khẳng định chiến dịch "Làm sạch mã số thuế" không đặt ra thêm bất kỳ thủ tục pháp lý nào đối với doanh nghiệp.

Các nghĩa vụ về kê khai, hóa đơn, thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước vẫn được thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành. Cục Thuế cũng cho biết không có một mức chi phí chung áp dụng cho tất cả doanh nghiệp khi đóng mã số thuế. Việc rà soát phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng doanh nghiệp.

Các nghĩa vụ cần rà soát gồm nghĩa vụ thuế đã phát sinh nhưng chưa nộp; tiền chậm nộp đối với các khoản nợ thuộc diện tính chậm nộp; hồ sơ khai thuế, hóa đơn, quyết toán còn thiếu; và xử phạt vi phạm hành chính về thuế nếu có, theo đúng hành vi, thời kỳ và thời hiệu xử phạt.

Để hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế đã triển khai chiến dịch đồng bộ trong toàn ngành, xây dựng tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn và bố trí nguồn lực tại cơ quan thuế các địa phương.

Ông Lê Long cho biết ngành Thuế "cam kết là sẽ hỗ trợ cái nguồn lực tối đa để hỗ trợ doanh nghiệp rời khỏi hoặc là quay lại thị trường". Hồ sơ đủ điều kiện sẽ được giải quyết đúng hạn; cơ quan thuế không đặt thêm thủ tục hoặc các khoản thu ngoài quy định.

Đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với năm 2025; hơn 52.000 trường hợp được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức cũng đã được khôi phục mã số thuế để tiếp tục hoạt động.

Những con số này cho thấy "Làm sạch mã số thuế" không chỉ nhằm xử lý các hồ sơ tồn đọng mà còn hướng tới chuẩn hóa dữ liệu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực sự muốn rời thị trường hoàn tất thủ tục, đồng thời hỗ trợ những doanh nghiệp đủ điều kiện quay trở lại hoạt động.

Trong bức tranh đó, khoảng 4.000 phản ánh bị mạo danh cho thấy một yêu cầu quan trọng khác của quá trình số hóa dữ liệu doanh nghiệp: đơn giản hóa thủ tục phải đi cùng với bảo vệ danh tính và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Chỉ đạo của Bộ Tài chính vì thế không dừng ở việc rà soát danh sách 4.000 trường hợp. Đó còn là yêu cầu các cơ quan liên quan phải phối hợp xác minh, xử lý kịp thời, không để người bị mạo danh phải chờ đợi nhiều năm; đồng thời nghiên cứu hoàn thiện pháp luật và giải pháp công nghệ để hạn chế nguy cơ mạo danh ngay từ khâu đăng ký doanh nghiệp.

Với những trường hợp đã gửi đầy đủ hồ sơ nhưng quá 6 tháng chưa được giải quyết, thông điệp tại cuộc họp báo ngày 6/10 là rõ ràng: báo Bộ Tài chính để chỉ đạo xử lý. Đây là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi của những người có thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép.