Biến lá ổi thành nước rửa chén và thực phẩm

Tận dụng lá ổi bỏ đi

Trò chuyện với phóng viên, chị Mai cho biết, khu vực nơi chị sinh sống, người dân trồng ổi rất nhiều. Ổi cho trái ngon nhưng năng suất không cao. Thấy người dân tỉa cành, vứt đi hàng đống lá, trong khi lá ổi chứa nhiều hoạt tính sinh học quý, công dụng kháng khuẩn tốt, trong đầu chị Mai tự nghĩ một nguồn tài nguyên dồi dào và quý giá như vậy sao lại trở thành rác thải, làm thế nào để biến những lá ổi bỏ đi thành thứ có ích. Trong khi đó, nhiều người đau đáu lo chuyện rau củ còn tồn dư thuốc trừ sâu, hay miếng thịt, miếng cá mua ngoài chợ về có mùi tanh, không sạch khuẩn.

"Tôi thấy lá ổi là nguyên liệu quen thuộc, đã được nhiều nghiên cứu và kinh nghiệm dân gian ghi nhận về khả năng kháng khuẩn và khử mùi tự nhiên. Thông qua quá trình lên men sinh học có kiểm soát, các hoạt chất và enzyme có lợi trong lá ổi được giải phóng và phát huy hiệu quả, giúp làm sạch nhanh bề mặt thực phẩm, hỗ trợ giảm vi khuẩn gây hại và hạn chế mùi tanh trên thịt, cá và hải sản", chị Mai thông tin.

Với vốn kiến thức nền tảng và tìm hiểu thêm các bài nghiên cứu khoa học, chị Mai cùng nhóm tác giả bắt tay vào nghiên cứu nước ngâm thực phẩm, rửa chén, giặt đồ, nước đa năng (lau sàn, bếp, nhà vệ sinh).  "Tôi thấy enzyme có khả năng tẩy rửa an toàn nhờ cơ chế làm sạch tự nhiên. Tôi bắt tay vào thực nghiệm phương pháp lên men. Sau nhiều tháng trời, có khi phải đổ bỏ vài chục nghiệm thức do chưa tìm ra nguồn nguyên liệu, phương pháp phù hợp. Cuối cùng, bị thôi thúc bởi trăn trở làm thế nào để có thể biến lá ổi thành một thứ có ích hơn, tôi quyết định chọn lá ổi làm nguồn nguyên liệu. Sự phù hợp của lá ổi giúp sản phẩm lên men thành công", chị Mai cho biết.

Nước lá ổi sau khi lên men chứa các hợp chất tự nhiên giúp quá trình tẩy rửa an toàn – thân thiện như: enzyme (amylase giúp phân hủy tinh bột, protease phân hủy đạm, lipase phân hủy chất béo,...); acid hữu cơ (acidacetic, lactic) tiêu diệt nấm, vi khuẩn có hại; chất kháng khuẩn trong lá ổi (polyphenol,....). Và hơn hết, lá ổi giờ đây đã được tận dụng nhiều hơn và tạo ra sản phẩm, công dụng mới như: nước ngâm thực phẩm, rửa chén, giặt đồ, nước đa năng (lau sàn, bếp, nhà vệ sinh).

Các phương pháp truyền thống như rửa nước muối hay chanh chỉ loại bỏ được bụi bẩn bên ngoài chứ khó lòng tiêu diệt triệt để các loại vi khuẩn nguy hiểm như E.coli, Salmonella hay Staphylococcus aureus vốn là "thủ phạm" gây ngộ độc thực phẩm. Nhưng nước ngâm thực phẩm bằng lá ổi thì tiêu diệt các vi khuẩn khó trị. Sự ra đời của Kombuclean là một bước đi nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn. Nó không chỉ giúp tận dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ sức khỏe phụ nữ mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. "Tôi tin rằng với Kombuclean, những người phụ nữ như chúng ta sẽ được bảo vệ tốt hơn, không còn là những người chịu tổn thương âm thầm từ những sản phẩm hóa chất mà chúng ta sử dụng hàng ngày", chị Mai chia sẻ.

Điểm khác biệt lớn nhất của Kombuclean chính là việc giữ lại được hàm lượng Polyphenols và Flavonoids – những "kháng sinh tự nhiên" cực mạnh có sẵn trong lá ổi giúp kháng khuẩn và khử mùi tanh cực kỳ hiệu quả mà không làm biến đổi hương vị tự nhiên của thực phẩm.

"Các sản phẩm được làm ra từ lá ổi không phải để thay thế hóa chất bằng một loại hóa chất khác, mà là mượn sức mạnh của thiên nhiên để bảo vệ sức khỏe con người," Mai chia sẻ đầy tâm huyết.

Tạo động lực cho nhà vườn và người tiêu dùng

Chia sẻ với phóng viên, chị Mai nói, cái hay của dự án không chỉ nằm ở chai nước rửa thực phẩm sạch, nước rửa chén, giặt đồ… mà còn ở mô hình kinh doanh nhân văn, gắn chặt với quyền lợi của người nông dân địa phương. Trong sơ đồ chuỗi giá trị mà chị xây dựng, các nhà vườn trồng ổi tại An Giang không còn phải đổ bỏ phụ phẩm. Thay vào đó, họ có thêm một nguồn thu nhập ổn định từ việc bán lá tươi.

Chị Mai phân tích, lá ổi phát triển rất nhanh, việc tận dụng lá từ quá trình tỉa cành giúp nâng cao giá trị gia tăng cho cây ổi, đồng thời thúc đẩy canh tác theo hướng hữu cơ bền vững. Đối với môi trường, Kombuclean là một "điểm sáng" khi có độ phân hủy sinh học cao, không gây ô nhiễm nguồn nước sau khi xả thải – một vấn đề nhức nhối mà các loại nước tẩy rửa hóa học hiện nay đang gặp phải.

Đặc biệt, để giảm thiểu rác thải nhựa, chị Mai còn thiết lập các "trạm Refill" tại các quán cà phê, cửa hàng hữu cơ. Người tiêu dùng có thể mang vỏ chai cũ đến để chiết rót nước rửa mới, vừa tiết kiệm chi phí, vừa góp phần bảo vệ môi trường đất và nước ở vùng nông thôn.

Chị Mai cho biết, lộ trình sắp tới của dự án đã được vạch ra rõ ràng, từ việc hoàn thiện các tiêu chuẩn OCOP địa phương đến việc ra mắt thêm bộ sản phẩm tẩy rửa sinh học như: nước rửa tay, nước lau sàn cũng từ nguyên liệu thiên nhiên. Chị đang nỗ lực tìm kiếm thêm các nguồn lực hỗ trợ để chuẩn hóa quy trình sản xuất và mở rộng thị trường qua các kênh thương mại điện tử và hệ thống siêu thị xanh.

"Ý tưởng khởi nghiệp của tôi không chỉ đơn thuần là một sản phẩm thương mại, mà là hiện thân của tinh thần "nông nghiệp xanh". Kết hợp tri thức khoa học với nguồn tài nguyên bản địa, tạo ra những giá trị mới, đóng góp thiết thực cho cộng đồng và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình. Tôi tin rằng dòng nước rửa thực phẩm từ lá ổi này sẽ sớm len lỏi vào từng gian bếp, mang theo vị chát đặc trưng của lá ổi miền Tây và sự an tâm trong từng bữa cơm gia đình Việt", chị Mai chia sẻ.

Bên cạnh tạo ra những giá trị trong từng sản phẩm, chuỗi liên kết với nhà vườn, chị Mai còn tạo việc làm cho nhiều lao động nữ ở vùng nông thôn, giúp họ có thu nhập ổn định, không phải rời xa quê hương đi lập nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Quyến – Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh An Giang cho biết, chị Mai là một trong những gương mặt trẻ điển hình của Hội Phụ nữ trong việc khởi nghiệp. Các sản phẩm khởi nghiệp của chị Mai gần gũi với thiên nhiên, không nguy hại đến môi trường, từng đại diện cho địa phương đi thi các hội thi khởi nghiệp cấp vùng, cấp trung ương. Thời gian tới, Hội luôn hỗ trợ các chị em phụ nữ trên địa bàn tỉnh khởi nghiệp, nhất là các sản phẩm khởi nghiệp từ sinh học.