Lá phiếu ở thời điểm "bản lề": Chọn đại biểu đủ tầm cho chặng đường cải cách mới

Hơn 73 triệu cử tri cả nước đang hướng về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp - sự kiện chính trị quan trọng, diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen.

Trao đổi với báo chí, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho hay, cuộc bầu cử lần này diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa bản lề. Sau gần bốn thập niên đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, chặng đường phía trước đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.

Đại hội XIV của Đảng xác định nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng thể chế phát triển hiện đại, minh bạch, bền vững; thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế số, xã hội số; chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng. Những mục tiêu đó đòi hỏi hệ thống pháp luật phải đồng bộ, ổn định, có tính dự báo cao; cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ, hiệu quả.

Trong cấu trúc quyền lực nhà nước, Quốc hội giữ vai trò trung tâm. Với chức năng lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao, Quốc hội không chỉ ban hành luật mà còn định hình khuôn khổ thể chế cho phát triển dài hạn. Theo ông Lê Quang Mạnh, chất lượng hoạt động của Quốc hội tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư - kinh doanh, niềm tin của người dân và doanh nghiệp, cũng như vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Luật pháp phải minh bạch, khả thi và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử tháng 11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu việc tổ chức bầu cử phải dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của Nhân dân. Theo lãnh đạo Văn phòng Quốc hội, yêu cầu đó không chỉ đặt ra với công tác tổ chức, mà còn gửi đi thông điệp sâu xa hơn về bảo đảm chất lượng đại diện ngay từ khâu lựa chọn đại biểu.

"Chất lượng dân chủ và chất lượng đại diện phải được bảo đảm từ điểm khởi đầu. Bởi đây chính là nền tảng cho toàn bộ quá trình thực thi quyền lực nhà nước trong nhiệm kỳ mới", ông Lê Quang Mạnh nói.

Theo ông, Quốc hội khóa XVI sẽ đối diện khối lượng công việc lớn và phức tạp hơn. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, già hóa dân số… là những vấn đề không chỉ mang tính toàn cầu mà còn tác động trực tiếp đến Việt Nam. Mỗi đạo luật được thông qua hôm nay có thể tạo ra ảnh hưởng trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập niên sau.

Điều đó đòi hỏi đại biểu Quốc hội không chỉ nắm chắc thực tiễn trong nước mà còn phải có tư duy so sánh, tiếp cận thông lệ quốc tế, khả năng phân tích tác động đa chiều và dự báo rủi ro chính sách. Theo ông Lê Quang Mạnh, luật pháp trong giai đoạn mới phải vừa bảo đảm định hướng chính trị, vừa minh bạch, ổn định, khả thi và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo.

Đại biểu cần "dám nêu vấn đề khó và dám chịu trách nhiệm"

Yêu cầu về tính chuyên nghiệp cũng được đặt ra cao hơn bao giờ hết. Quốc hội đang tiếp tục tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, hướng tới mô hình hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại. Mỗi đại biểu phải đầu tư nghiêm túc về thời gian, trí tuệ cho công việc nghị trường; chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi phiên họp; tranh luận thẳng thắn nhưng xây dựng; theo dõi, giám sát việc thực hiện nghị quyết đến kết quả cuối cùng.

"Giám sát, chất vấn không chỉ để nêu vấn đề mà để thúc đẩy thay đổi, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành", ông Lê Quang Mạnh nhấn mạnh. Theo ông, đại biểu phải theo đuổi đến cùng các cam kết sau giám sát, bảo đảm luật và nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống.

Bên cạnh năng lực chuyên môn, phẩm chất liêm chính và dũng khí chính trị được xem là yếu tố cốt lõi. Quốc hội là diễn đàn dân chủ cao nhất của đất nước, nơi tiếng nói của đại biểu phải phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri. Đại biểu cần dám nêu vấn đề khó, dám bày tỏ chính kiến trên tinh thần xây dựng và dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Theo lãnh đạo Văn phòng Quốc hội, niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất được xây dựng từ chính sự liêm chính, minh bạch và tinh thần phụng sự của từng đại biểu. Sức mạnh của Quốc hội không chỉ nằm ở thẩm quyền được Hiến pháp trao, mà còn ở tổng hòa bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của mỗi người được cử tri lựa chọn.

Nhìn từ góc độ thể chế, cuộc bầu cử không đơn thuần là một sự kiện chính trị định kỳ 5 năm một lần. Đó là điểm xuất phát của một chặng đường cải cách mới. Khi được tổ chức dân chủ, minh bạch, lựa chọn đúng người, đúng tiêu chuẩn, cuộc bầu cử sẽ tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc để xây dựng Quốc hội khóa XVI thực sự đổi mới, hành động và đủ tầm dẫn dắt tiến trình hoàn thiện thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới.

Theo ông Lê Quang Mạnh, thành công của cuộc bầu cử không chỉ được đo bằng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu hay sự tuân thủ quy trình pháp luật, mà còn bằng chất lượng đội ngũ đại biểu được lựa chọn - những người có đủ bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng phát triển. Khi mỗi lá phiếu được gửi gắm niềm tin và kỳ vọng đúng chỗ, Quốc hội khóa XVI sẽ có nền tảng để đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy lập pháp, nâng tầm giám sát và hiện đại hóa hoạt động, lấy hiệu quả thực chất và niềm tin của cử tri làm thước đo cao nhất.