Lần đầu tiên đề cập đến khái niệm "nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu"

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm thể chế hóa các quy định trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học sửa đổi. Khi được ban hành, văn bản này được kỳ vọng sẽ thay thế các quy định hiện hành về chế độ thỉnh giảng đã tồn tại hơn một thập kỷ, qua đó cập nhật, hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với bối cảnh mới của giáo dục Việt Nam.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là lần đầu tiên đề cập cụ thể đến khái niệm "nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu". Trên thực tế, đội ngũ này từ lâu đã tham gia giảng dạy tại nhiều cơ sở giáo dục, đặc biệt là ở bậc đại học và các trường chuyên ngành.

Theo Bộ GD-ĐT, do chưa có quy định pháp lý rõ ràng, việc xác định trách nhiệm, khối lượng công việc, nghĩa vụ nghiên cứu khoa học hay chế độ đãi ngộ vẫn còn thiếu thống nhất, thậm chí phát sinh những bất cập trong công tác quản lý.

Trong khi đó, đội ngũ nhà giáo thỉnh giảng cũng đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt. Ở nhiều địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa, việc mời được giảng viên, nhà khoa học có trình độ cao tham gia giảng dạy không hề dễ dàng. Điều kiện làm việc, môi trường nghiên cứu và cả yếu tố đời sống vẫn là những rào cản lớn khiến nguồn lực chất lượng cao chưa mặn mà.

Chính trong bối cảnh đó, việc thiết lập một cơ chế pháp lý rõ ràng cho cả hai nhóm đối tượng trên được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" về nhân lực. Không chỉ tận dụng được kinh nghiệm, tri thức của đội ngũ đã nghỉ hưu, dự thảo còn hướng tới xây dựng lực lượng tham gia giảng dạy, nghiên cứu một cách ổn định, lâu dài và có trách nhiệm rõ ràng.

Ở góc độ quản lý, theo Bộ GD-ĐT, dự thảo Thông tư cũng mang ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch và chuẩn hóa công tác nhân sự trong các cơ sở giáo dục. Khi các tiêu chí về thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nghĩa vụ nghiên cứu được quy định cụ thể, các trường sẽ có cơ sở để phân công, đánh giá và sử dụng đội ngũ một cách hiệu quả hơn. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để phục vụ công tác kiểm định chất lượng, xếp hạng và hậu kiểm.

Bên cạnh đó, dự thảo còn góp phần làm rõ mối quan hệ pháp lý giữa nhà giáo và cơ sở giáo dục. Khi quyền và nghĩa vụ được xác định minh bạch, các bên sẽ có cơ sở để thực hiện trách nhiệm, đồng thời giảm thiểu những tranh chấp phát sinh trong quá trình hợp tác.