Liên minh của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thắng áp đảo

Cam kết củng cố nền kinh tế

Sáng 9/2, cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản lần thứ 51 đã có kết quả cuối cùng với chiến thắng thuộc về liên minh cầm quyền gồm đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP) khi giành được tổng số 352 ghế, vượt xa mục tiêu đề ra trước bầu cử là 233 ghế. Trong đó, riêng LDP đã giành được tới 316 ghế, là số ghế nhiều nhất mà một chính đảng tại Nhật Bản giành được kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và là một chiến thắng mang tính lịch sử đối với đảng này. 

Đây là chiến thắng vang dội với Thủ tướng Sanae Takaichi và sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự chính sách của bà. Điều này đồng nghĩa với việc LDP có thể tiến tới sửa đổi Hiến pháp và ban hành các dự luật ngay cả khi chúng bị Thượng viện Nhật bác bỏ, nơi liên minh cầm quyền vẫn chiếm thiểu số. 

Bầu cử Hạ viện Nhật Bản lần này không chỉ là phép thử về lòng tin và sự ủng hộ của cử tri dành cho LDP, cũng như cá nhân Chủ tịch LDP - Thủ tướng Takaichi Sanae, mà còn là bước đi quan trọng để LDP tập hợp lực lượng, thâu tóm quyền lực. Với thắng lợi này, liên minh cầm quyền của Nhật Bản sẽ dễ dàng hơn trong việc thực hiện các sách lược từ kinh tế đến an ninh - quốc phòng và ngoại giao. Đồng thời, góp phần lấy lại sự ổn định cần thiết cho chính trường Nhật Bản trong thời gian tới.

Đang trên đà được lòng dân ngay từ đầu nhiệm kỳ, nữ thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cam kết sẽ làm cho đất nước của bà "thịnh vượng và an toàn hơn" và thúc đẩy tăng trưởng. "Nhiệm vụ của nội các Takaichi là thúc đẩy tăng trưởng. Nhật Bản sẽ ngày càng thịnh vượng và an toàn hơn", nữ Thủ tướng khẳng định.

Chỉ trong vài tháng trên cương vị Thủ tướng, tỷ lệ ủng hộ bà đã tăng từ 57% lên mức kỷ lục 82%. Giới quan sát đánh giá bà Takaichi đã thổi làn gió mới vào bức tranh ảm đạm của nền chính trị Nhật Bản những năm qua. Khác với hầu hết các chính trị gia kỳ cựu trong đảng của bà, một đảng đầy tai tiếng tham nhũng, bà không xuất thân từ một gia tộc chính trị. Mẹ bà là một cảnh sát, cha bà chỉ là một nhân viên bình thường. 

Trong bối cảnh các gia tộc chính trị vẫn duy trì sức ảnh hưởng lớn, hình ảnh một chính trị gia tự lực như bà thu hút mạnh mẽ cử tri. "Do bà là nữ thủ tướng đầu tiên, nhiều người cho rằng bà mang đến làn gió mới. Mọi người kỳ vọng bà sẽ thay đổi nền chính trị Nhật Bản. Người dân thường có xu hướng ưa thích các nhà lãnh đạo mạnh, trong khi bà tỏ ra cứng rắn và quyết đoán", ông Yu Uchiyama, chuyên gia khoa học chính trị tại Đại học Tokyo, chia sẻ.

Trong một xã hội cứng nhắc, bà Takaichi thu hút nhiều phụ nữ nhờ phong cách tự nhiên, tính tình bộc trực, nụ cười rạng rỡ và sự táo bạo. Cựu tay trống trong một ban nhạc rock metal này đã giải tán quốc hội mà không cần tham khảo ý kiến của các lãnh đạo trong đảng. Sanae Takaichi ngưỡng mộ nữ thủ tướng Anh Margaret Thatcher và tự coi mình là một "người đàn bà thép của Nhật Bản". Bà đã biến cuộc bầu cử này thành một cuộc trưng cầu dân ý về hành động và tính cách của bà. Takaichi muốn quyết định tương lai của Nhật Bản cùng với người dân.

Các chuyên gia mô tả bà là một chính trị gia ám ảnh đến mức gần như tuyệt đối với chi tiết chính sách; người đã vươn lên từ xuất thân lao động, tự học để trưởng thành và hình thành niềm tin mạnh mẽ vào việc xây dựng một nước Nhật quyết đoán, thẳng thắn và quyền lực hơn. Chiến thắng sẽ giúp bà Takaichi thúc đẩy chương trình cải cách kinh tế và mở rộng năng lực quốc phòng của Nhật Bản. Bà Takaichi cũng ưu tiên các khoản đầu tư do nhà nước dẫn dắt vào trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng và bán dẫn nhằm tăng cường nền tảng công nghiệp và sức nặng kinh tế dài hạn của Nhật Bản.

Thủ tướng Takaichi tuyên bố, bà muốn xây dựng một Nhật Bản, nơi người dân có thể sống an toàn, được chăm sóc y tế và phúc lợi cần thiết, được hưởng nền giáo dục chất lượng cao, có nơi làm việc cùng việc làm phù hợp. "Nhưng để làm được điều đó, chúng ta phải làm cho nền kinh tế mạnh hơn. Y tế cần tiền. Phúc lợi cần tiền. Giáo dục cũng cần đầu tư. Vì vậy chúng ta phải xây dựng một nền kinh tế mạnh", bà nhấn mạnh.

Thách thức phía trước

Dù thắng cử, bà Takaichi sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khi thực sự phải điều hành đất nước. Người dân sẽ không còn nhìn vào "hào quang ngôi sao" mà sẽ để ý đến tác động trực tiếp đối với mình. Chi phí sinh hoạt tăng cao là vấn đề trọng tâm. Giá cả leo thang trong khi tăng trưởng tiền lương thực tế không theo kịp lạm phát khiến nhiều hộ gia đình gặp khó khăn. 

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), kinh tế Nhật Bản chỉ tăng 1,1% trong năm ngoái và dự kiến tăng khoảng 0,7% vào năm 2026. Bà Takaichi cam kết đình chỉ thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm trong 2 năm, nối tiếp gói kích thích kinh tế trị giá 21,3 nghìn tỉ yen (136 tỉ USD) được thông qua năm ngoái.

Tuy nhiên, điều này cũng có thể làm dấy lên lo ngại về tình trạng tài chính công của Nhật Bản và đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao. Biện pháp này có thể làm giảm nguồn thu ngân sách khoảng 5.000 tỷ yen mỗi năm. "Việc triển khai chính sách tài khóa mở rộng trong bối cảnh nền kinh tế gần đạt trạng thái toàn dụng lao động sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát và gây suy yếu đồng yen", ông Ryutaro Kono, kinh tế trưởng phụ trách Nhật Bản của tập đoàn tài chính châu Âu BNP Paribas, nhận định.

Theo ông Kono, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể buộc phải đẩy nhanh lộ trình tăng lãi suất nhằm đối phó với đồng yen suy yếu và áp lực lạm phát phát sinh từ chính sách tài khóa nới lỏng. Hiện khoảng 25% ngân sách hàng năm của Nhật Bản đã dành cho trả lãi và gốc nợ, với tổng nợ công vào khoảng 230% GDP - cao nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển.

Ngoài kinh tế, bà Takaichi thúc đẩy sửa đổi chính sách an ninh nhằm tăng cường năng lực quân sự tấn công, dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí và từng bước rời xa các nguyên tắc hòa bình hậu chiến. Bà cũng muốn sửa đổi Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản với lý do các lo ngại an ninh trong khu vực. Chiến thắng áp đảo cũng được cho là sẽ tạo điều kiện để bà điều chỉnh chính sách đối ngoại, tăng cường liên minh Nhật Bản - Mỹ và theo đuổi cách tiếp cận thực dụng hơn với Trung Quốc. 

Bà củng cố quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tái khẳng định sức mạnh của liên minh trong chuyến thăm Tokyo. Ông Trump tuyên bố "toàn tâm ủng hộ" nữ thủ tướng Nhật Bản. "Thủ tướng Takaichi xứng đáng được công nhận vì những gì bà và liên minh của mình đang làm", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Một vấn đề khác được quan tâm là vai trò của người nước ngoài trong một xã hội đang già hóa nhanh chóng. Số người nước ngoài tại Nhật Bản đã vượt 2,5 triệu người vào năm 2025. Họ lấp đầy những khoảng trống lớn trên thị trường lao động nhưng đồng thời làm thay đổi diện mạo từng khá đồng nhất của xã hội Nhật Bản, khiến nhiều cử tri bảo thủ không hài lòng. Về khía cạnh này, LDP ủng hộ chính sách nhập cư có chọn lọc, cho phép lao động nước ngoài vào làm việc trong những lĩnh vực thiếu nhân lực cụ thể nhưng cũng siết chặt các quy định nhập cư.

Sau 2 lần tranh cử không thành công vào năm 2021 và 2024, việc bà Sanae Takaichi giành được vị trí lãnh đạo LDP, trở thành Thủ tướng và thắng áp đảo trong cuộc bầu cử ngày 8/2 đã khẳng định nghị lực phi thường của một người phụ nữ trong chính trường "xứ sở hoa anh đào" đầy khắc nghiệt. Nhật Bản và thế giới đang dõi theo những chính sách và dấu ấn mà "người đàn bà thép" này sẽ tạo ra trong kỷ nguyên mới.