Lời tâm sự nhân 20 năm thành lập Hội Người khuyết tật Hà Nội

Hai mươi năm là dấu mốc Hội Người khuyết tật Thành phố Hà Nội được thành lập (4/2006-4/2026). Đầu tiên phải nhắc đến khởi nguồn của việc thành lập Hội là từ nhóm Vì tương lai tươi sáng, nhóm của một số cựu sinh viên khuyết tật của đại học Tổng hợp và đại học Ngoại ngữ (nay là ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Hà Nội). Số anh chị em này tập hợp nhau để chia sẻ những kinh nghiệm trong công việc, xử lý tình huống mà chỉ người khuyết tật mới gặp phải; chia sẻ vui buồn trong cuộc sống và công việc, động viên nhau vượt qua hoàn cảnh để trở thành những người "tàn mà không phế".

Dần dần, họ nhận thấy nhu cầu cần có một tổ chức của mình để không chỉ giúp nhau mà còn để xã hội nhìn nhận đúng về người khuyết tật, để họ có tiếng nói, vị thế trong xã hội là cấp thiết. Việc thực hiện mong muốn, nhu cầu này thật thiên khó vạn nan, từ việc đi gặp các cơ quan, ban ngành trình bày, thuyết phục và chứng minh tính cần thiết và thực tế của việc thành lập Hội đến tìm hiểu về phương thức hoạt động, lo kinh phí, cơ sở vật chất cho Hội. Từ năm 1988 đến năm 2006, Hội Người khuyết tật TP Hà Nội mới được thành lập.

Tôi sẽ không nói và cũng không thể nói hết về những sự hi sinh thầm lặng, về khát vọng, ý chí và nghị lực của các anh chị tham gia vào Ban chấp Hội qua các thời kỳ, cũng như về sự cố gắng, thay đổi của các hội viên và gia đình họ. Thôi thì để con số và sự kiện nói lên phần nào vậy:

+ Ngày thành lập, Hội có 19 tổ chức thành viên là các nhóm, câu lạc bộ với 750 hội viên. Nay Hội có 46 tổ chức thành viên, bao gồm các hội quận/huyện, xã/ phường và nhiều câu lạc bộ, nhóm, trung tâm với 17.700 hội viên.

+ Ngày mới thành lập, Hội phải lấy địa chỉ nhà riêng của một thành viên sáng lập Hội là anh Lưu Đình Tú ở 41 Lê quý Đôn làm trụ sở. Nay Hội có trụ sở khang trang ở Cung trí thức Hà Nội.

+ Ngày thành lập, Hội đặt ra sứ mệnh: thúc đẩy việc xây dựng một xã hội hòa nhập không rào cản và thực hiện quyền của người khuyết tật. Nay Hội đã có vị thế nhất định trong xã hội, được các cơ quan chức năng và nhiều tổ chức quốc tế đánh giá cao.

Ông Bruno Jean. V Leclercq, Trưởng đại diện tổ chức HI tại Việt Nam đánh giá: DP Hanoi (tên viết quốc tế của Hội Người khuyết tật Thành phố Hà Nội) vừa là tổ chức dẫn dắt phong trào người khuyết tật tại Hà Nội, vừa là tiếng nói đại diện cho cộng đồng người khuyết tật, đồng thời là đối tác kỹ thuật tin cậy. Năm 2025, sáng kiến về cơ sở dữ liệu phòng chống thiên tai của Hội được vinh danh tại Giải thưởng Zero Project do Liên hợp quốc tổ chức tại trụ sở Liên hợp quốc ở Áo. Đây là một trong những giải thưởng uy tín hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo vì người khuyết tật. 

Với riêng tôi, từ 10 năm nay mới tham gia vào một số hoạt động của Hội (sau khi chồng tôi - một trong những cán bộ từ những đầu thành lập Hội - mất). Tôi biết ơn quãng thời gian ấy vì gặp họ tôi hiểu hơn về giá trị cuộc sống, về sự may mắn của những người bình thường. Nhưng điều lớn nhất là tôi được thấy tình yêu, ý chí, nghị lực và khát vọng sống, cống hiến của họ. Như bạn tôi - nguyên Chủ tịch Hội Dương Thị Vân - thường nói: "Làm sao để mỗi ngày đến với Hội là một ngày vui, phải vui như Hội". Tôi đã thấy những cái bắt tay, cái ôm, nụ cười, lời thăm hỏi ân cần mỗi khi gặp nhau. Tôi đã thấy họ tự tin mặc váy, áo dài dù thân hình khiếm khuyết (trong khi tôi luôn tự ti về hình thể của mình). Tôi đã thấy sự say mê trong ánh mắt, khuôn mặt họ khi hát, múa trên sân khấu hay trong hội nghị. Tôi đã thấy những giọt nước mắt của họ khi giúp đỡ hoặc tìm được nguồn trợ giúp cho hội viên hoặc gia đình hội viên nào đó. Và tôi đã thấy sự cống hiến hết mình cho Hội của những anh chị, cháu lãnh đạo Hội (giờ là thế hệ thứ 3) cũng như của các cháu văn phòng, các cháu tình nguyện viên cho phong trào Hội.

Đến với Hội, mọi nhiễu nhương, tiêu cực của xã hội dường như không có chỗ. Chỉ có những con người ngày đêm phấn đấu vượt lên hoàn cảnh của chính mình để làm sao đạt được thành tựu lớn nhất là nâng cao vị thế của người khuyết tật. Đến với Hội, tôi gặp lại những người bạn cùng thời với chồng tôi và làm quen với các em, các cháu thế hệ sau. Tôi rất xúc động vì trong mọi hoạt động, trong các lễ kỉ niệm, không bao giờ họ quên những thế hệ đi trước, người còn cũng như người đã đi xa. Tôi không thể nhớ hết những khuôn mặt cũ cũng như mới, nhưng họ vẫn nhớ tôi và luôn nhắc lại những kỉ niệm về người lãnh đạo Hội thời kỳ đầu. Vì thế, tôi cũng như nhiều bạn đã coi Hội như ngôi nhà thứ hai.

Trong dòng chảy của sự sắp xếp lại tổ chức, tới đây, Hội Người Khuyết tật Hà Nội sẽ về với cơ quan Mặt trận tổ quốc Thành phố.

Sáng nay, tôi đã thắp hương tâm sự với Anh về những điều này, báo với Anh là Quỹ học bổng trợ giúp thanh thiếu niên khuyết tật học giỏi mà Anh mong ước và đặt nền móng đã được ra đời; rằng dẫu Hội có về đâu, mang tên gọi là gì thì Anh cũng không thấy xa lạ nhé!

Chia tay với DP Hanoi, nhớ các bạn rất nhiều! Chúc các bạn vẫn tiếp tục "Mãi đỉnh" nhé!