Lớp học tiếng Anh 3 thế hệ của Nghệ nhân rối nước Đào Thục

Từ e ngại đến tự tin giao tiếp

Với những nghệ nhân Phường Múa rối nước dân gian Đào Thục, xã Thư Lâm, TP Hà Nội, mỗi con rối, tích trò đều gắn với những câu chuyện văn hóa của quê hương. Thế nhưng, khi gặp khách nước ngoài, không phải ai cũng có thể diễn đạt những điều mình am hiểu. Muốn trò chuyện, muốn giới thiệu về nghệ thuật truyền thống, nhiều người vẫn ngần ngại vì bất đồng ngôn ngữ.

Rào cản ấy đang từng bước được tháo gỡ sau lớp tiếng Anh giao tiếp do UBND xã Thư Lâm phối hợp với Trường Tiểu học và THCS Thụy Lâm tổ chức. Khai giảng ngày 14/9, lớp học diễn ra vào tối thứ Hai và thứ Sáu hằng tuần, tập trung vào những tình huống giao tiếp gần gũi như chào hỏi, giới thiệu bản thân và nghệ thuật múa rối nước với du khách quốc tế.

Với nghệ nhân Đinh Văn Chiến, 39 tuổi, người đã gắn bó với Phường Múa rối nước dân gian Đào Thục 23 năm, thay đổi rõ nhất sau khóa học là sự tự tin khi đứng trước khách nước ngoài. "Trước khi tham gia khóa học, tôi rất ngại giao tiếp vì không hiểu tiếng để trò chuyện với khách nước ngoài", anh Chiến chia sẻ.

Gần như bắt đầu từ con số không, anh đã làm quen với những câu giao tiếp cơ bản. Anh Chiến hào hứng thực hành lời chào đón du khách: "Welcome to the Đao Thuc Water Puppet Theatre!" (Chào mừng đến với Phường Múa rối nước Đào Thục!).

Trong số các tiết mục biểu diễn, múa rồng là phần anh đặc biệt yêu thích. Khi giới thiệu tiết mục này bằng tiếng Anh, anh nói: "This is the dragon dance in water puppetry." (Đây là tiết mục múa rồng trong nghệ thuật múa rối nước). Những câu nói còn đơn giản nhưng giúp anh Chiến có thêm sự tự tin để chủ động trò chuyện, giới thiệu về loại hình nghệ thuật mình gắn bó.

Nghệ nhân Đặng Thị Kiều Trang cũng từng ngần ngại tiếp cận khách quốc tế vì không biết bắt chuyện như thế nào. Sau khóa học, chị đã có thể chủ động bắt tay, chào hỏi thân thiện, đặt một vài câu hỏi và trả lời những nội dung đơn giản về nghệ thuật múa rối nước của quê hương.

Với chị Trang, những gì học được mới là bước đầu. Nữ nghệ nhân mong muốn có thêm các khóa học với kỹ năng nâng cao hơn, để giới thiệu đầy đủ hơn những nét văn hóa đặc trưng của làng Đào Thục đến bạn bè quốc tế.

Khi ngoại ngữ trở thành cầu nối với di sản

Nhu cầu học tiếng Anh của các nghệ nhân xuất phát từ thực tế hoạt động của phường rối. Theo nghệ nhân Nguyễn Thế Nghị, Trưởng bộ phận kinh doanh, người dẫn chương trình của Phường Múa rối nước dân gian Đào Thục, lượng khách quốc tế đến tìm hiểu, thưởng thức múa rối nước ngày càng tăng. Du khách không chỉ muốn xem biểu diễn mà còn có nhu cầu trò chuyện, tìm hiểu sâu hơn về nghệ thuật và văn hóa địa phương.

"Chúng tôi mong muốn khi khách đến làng sẽ được đón tiếp thân thiện, được chào hỏi và giao lưu. Nhưng nếu không biết ngoại ngữ thì rất khó trả lời những câu hỏi, diễn đạt những điều mình muốn giới thiệu về nghệ thuật múa rối của làng", ông Nghị cho biết.

Theo ông Nghị, việc trang bị kỹ năng giao tiếp cơ bản là bước cần thiết để nghệ nhân chủ động hơn trong hoạt động đón khách, giới thiệu các tích trò và nét văn hóa đặc sắc của Đào Thục.

Để đáp ứng nhu cầu đó, chương trình học được xây dựng theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ vận dụng. Cô giáo Nghiêm Xuân Thảo, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Thụy Lâm, cho biết giáo viên chú trọng hướng dẫn trực quan, làm mẫu, luyện nói và thực hành theo tình huống, phù hợp với độ tuổi và khả năng tiếp thu của từng học viên.

Khó khăn lớn nhất trong quá trình tổ chức là sự khác biệt về độ tuổi, trình độ và thời gian học tập. Có người gần như chưa có nền tảng tiếng Anh, trong khi những học viên khác tiếp thu nhanh hơn. Vì vậy, giáo viên phải lựa chọn cách truyền đạt gần gũi, tăng cường thực hành để học viên có thể ghi nhớ và sử dụng những mẫu câu cơ bản.

Qua 10 buổi học, điều nhà trường ghi nhận là sự mạnh dạn, tự tin và tinh thần học tập đáng trân trọng của các nghệ nhân. Cô Thảo cho biết nhà trường mong muốn tiếp tục phối hợp với địa phương và phường rối để duy trì luyện tập, củng cố kiến thức, giúp học viên vận dụng tiếng Anh vào những tình huống giao tiếp thực tế.

Không dừng lại sau 10 buổi học

Tối 23/10, lớp học bế giảng với 37 học viên được cấp giấy chứng nhận. Người nhỏ tuổi nhất mới 9 tuổi, đang học lớp 4; người lớn tuổi nhất đã gần 70 tuổi. Sự góp mặt của nhiều thế hệ cho thấy nhu cầu học tập không chỉ đến từ người trẻ mà còn từ những nghệ nhân đã dành nhiều năm gắn bó với di sản quê hương.

Phát biểu tại Lễ bế giảng, thầy Đào Xuân Sinh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Thụy Lâm, xã Thư Lâm, TP Hà Nội, cho rằng việc tổ chức khóa học tiếng Anh giao tiếp cho các nghệ nhân múa rối nước Đào Thục là hoạt động thiết thực, góp phần kết nối giáo dục với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương. 

Theo thầy, mỗi nghệ nhân không chỉ là người biểu diễn mà còn là người trực tiếp kể câu chuyện về di sản quê hương. Khi có thêm công cụ giao tiếp bằng tiếng Anh, các nghệ nhân sẽ thuận lợi hơn trong việc giới thiệu những tích trò, nét độc đáo của nghệ thuật múa rối nước tới du khách quốc tế. 

Thầy kỳ vọng, những hoạt động như vậy sẽ góp phần đưa di sản Đào Thục đến gần hơn với bạn bè quốc tế, đồng thời lan tỏa tình yêu và ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

Dù vậy, 10 buổi học mới là bước khởi đầu, giúp các nghệ nhân làm quen với những kiến thức và kỹ năng giao tiếp tiếng Anh cơ bản. Để có thể sử dụng tiếng Anh tự nhiên hơn khi đón tiếp, trò chuyện với khách quốc tế, các nghệ nhân cần tiếp tục ôn luyện và có thêm cơ hội thực hành thường xuyên.

Theo ông Nguyễn Thế Nghị, phường rối dự kiến tổ chức các buổi luyện tập để học viên củng cố kiến thức, tránh quên những gì đã học và dần giao tiếp trôi chảy hơn. Về lâu dài, ông mong muốn nhà trường và chính quyền địa phương tạo điều kiện mở thêm các khóa học chuyên sâu, giúp nghệ nhân nâng cao vốn ngoại ngữ.

Ông Phạm Minh Huỳnh, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thư Lâm, nhấn mạnh vai trò của sự kiên trì trong quá trình học ngoại ngữ. "Mỗi ngày tập thêm một chút, mỗi buổi đón khách chủ động nói thêm một vài câu, ngoại ngữ sẽ dần trở thành kỹ năng", ông Huỳnh chia sẻ.

Theo ông Huỳnh, sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, nhà trường và phường rối sẽ góp phần tạo điều kiện để các nghệ nhân tiếp tục rèn luyện, nâng cao khả năng giao tiếp, qua đó quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của địa phương đến bạn bè quốc tế.

Từ những câu chào hỏi ban đầu, các nghệ nhân Đào Thục đang từng bước học cách kể câu chuyện di sản bằng một ngôn ngữ mới. Để những câu chuyện ấy đến được với nhiều du khách hơn, điều quan trọng là lớp học không dừng lại ở buổi bế giảng mà trở thành động lực để các nghệ nhân tiếp tục thực hành, gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật truyền thống.