Mở rộng mạng lưới hỗ trợ, tạo nền tảng tái hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư

Giai đoạn I của Dự án "Tăng cường mạng lưới dịch vụ tái hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư và con cái của họ tại Việt Nam" đã đặt nền móng cho việc hình thành và vận hành các Văn phòng Dịch vụ Một điểm đến (OSSO) - mô hình cung cấp dịch vụ tích hợp cho phụ nữ di cư hồi hương và gia đình. Thông qua OSSO, người di cư được tiếp cận đồng thời nhiều dịch vụ thiết yếu như tư vấn pháp lý, hỗ trợ tâm lý, giới thiệu việc làm, đào tạo nghề, kết nối an sinh xã hội và các dịch vụ bảo vệ khác.

Đến năm 2024, mạng lưới OSSO đã được hình thành tại 5 địa phương gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Cần Thơ và Hậu Giang, tạo nền tảng quan trọng để chuẩn bị triển khai giai đoạn II.

Tiếp nối thành công của giai đoạn I, Dự án "Tăng cường mạng lưới dịch vụ tái hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư và con cái của họ tại Việt Nam", giai đoạn II không chỉ là sự tiếp nối của một mô hình đã được kiểm chứng, mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng hệ thống hỗ trợ toàn diện, bền vững dành cho phụ nữ di cư và con cái của họ trong bối cảnh di cư ngày càng đa dạng và phức tạp.

Điểm mới nổi bật của Dự án giai đoạn II

Tại hội thảo khởi động Dự án "Tăng cường mạng lưới dịch vụ tái hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư và con cái của họ tại Việt Nam" do TƯ Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) tổ chức sáng 9/7 ở Hà Nội, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó Trưởng ban thường trực Ban Công tác phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam, cho biết: Nếu giai đoạn I tập trung xây dựng mô hình thì giai đoạn II hướng đến phát triển mô hình theo chiều sâu và mở rộng phạm vi tác động.

Điểm mới đầu tiên là mở rộng địa bàn triển khai. Bên cạnh các địa phương đã có OSSO, dự án sẽ thành lập thêm Văn phòng OSSO tại Quảng Trị, đồng thời mở rộng phạm vi phục vụ trên địa bàn Quảng Trị và Quảng Bình sau sắp xếp địa giới hành chính. Điều này góp phần đưa các dịch vụ hỗ trợ đến gần hơn với phụ nữ di cư tại khu vực miền Trung - nơi có nhiều lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Điểm mới thứ hai là mở rộng đối tượng thụ hưởng. Nếu trước đây dự án chủ yếu tập trung hỗ trợ phụ nữ di cư hồi hương, thì ở giai đoạn II, phạm vi được mở rộng sang cả những phụ nữ đang có ý định di cư hoặc di cư vì nhiều mục đích khác nhau như lao động, kết hôn, học tập... cùng con cái của họ. Cách tiếp cận này cho phép các hoạt động hỗ trợ được thực hiện từ sớm, góp phần phòng ngừa rủi ro ngay từ trước khi người phụ nữ quyết định di cư, đồng thời đồng hành với họ trong suốt quá trình di cư và tái hòa nhập.

Giai đoạn này, các hoạt động của Dự án sẽ chuyển từ hỗ trợ từng trường hợp sang xây dựng hệ thống hỗ trợ bền vững. Thay vì chỉ cung cấp các dịch vụ riêng lẻ, dự án hướng tới thiết lập mạng lưới hỗ trợ đa ngành, tăng cường kết nối giữa Hội LHPN, các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị cung cấp dịch vụ và các tổ chức quốc tế, nhằm tạo nên hệ sinh thái hỗ trợ hiệu quả cho phụ nữ di cư.

Xây dựng hệ thống hỗ trợ tích hợp lấy OSSO làm trung tâm

Mục tiêu xuyên suốt của giai đoạn II là bảo đảm phúc lợi cho phụ nữ di cư và con cái của họ thông qua một hệ thống hỗ trợ tổng thể, tích hợp và đa chiều.

Theo đó, các Văn phòng OSSO tiếp tục được xác định là hạt nhân của mạng lưới dịch vụ hỗ trợ tại địa phương. Dự án sẽ xây dựng lộ trình phát triển 5 năm cho từng OSSO; cập nhật quy trình hoạt động, hoàn thiện sổ tay hướng dẫn, tăng cường cơ chế hỗ trợ khẩn cấp và đặc biệt là xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ ca bằng công nghệ số.

Việc số hóa quản lý hồ sơ không chỉ giúp nâng cao chất lượng theo dõi, hỗ trợ từng trường hợp mà còn tạo cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, đánh giá hiệu quả và hoạch định chính sách trong tương lai.

Song song với đó, đội ngũ tư vấn viên, cán bộ Hội và các đối tác liên quan sẽ được đào tạo toàn diện về kỹ năng quản lý ca, tư vấn, hỗ trợ tái hòa nhập và phối hợp liên ngành. Các hoạt động học tập kinh nghiệm, nghiên cứu mô hình trong và ngoài nước cũng sẽ được tổ chức nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ trực tiếp triển khai.

Tăng cường kết nối dịch vụ ngay tại địa phương

Một trong những điểm nhấn của giai đoạn II là phát triển mạng lưới cung cấp dịch vụ ở cấp tỉnh, bảo đảm phụ nữ di cư có thể tiếp cận nhanh chóng và thuận lợi các nguồn lực hỗ trợ.

Dự án sẽ xây dựng bộ công cụ truyền thông về di cư an toàn và hợp pháp; triển khai đồng thời các hoạt động truyền thông trực tuyến và trực tiếp nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng cũng như tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ của OSSO.

Đáng chú ý, mỗi địa phương sẽ xây dựng bản đồ và cơ sở dữ liệu các đơn vị cung cấp dịch vụ, từ y tế, pháp lý, việc làm, đào tạo nghề đến bảo trợ xã hội. Trên cơ sở đó, quy trình chuyển tuyến giữa OSSO và các đơn vị liên quan sẽ được chuẩn hóa, giúp người phụ nữ được hỗ trợ kịp thời, đúng nhu cầu và hạn chế tình trạng phải tự tìm kiếm nhiều đầu mối khác nhau.

Dự án cũng dành nguồn lực cho hoạt động trợ giúp khẩn cấp đối với những phụ nữ di cư gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại mỗi Văn phòng OSSO.

Thúc đẩy hợp tác chính sách và kết nối quốc tế

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ trực tiếp, giai đoạn II còn hướng tới nâng cao vai trò của Hội LHPN Việt Nam trong việc tham gia xây dựng chính sách về di cư.

Theo kế hoạch, Hội sẽ chủ trì thành lập Nhóm công tác hỗ trợ phụ nữ di cư với sự tham gia của các bộ, ngành và đối tác liên quan; tổ chức các hội thảo vận động chính sách cấp Trung ương; biên soạn sổ tay quản lý ca và xây dựng phương án duy trì hoạt động của OSSO sau khi dự án kết thúc.

Bên cạnh đó, dự án sẽ tăng cường hợp tác quốc tế với các quốc gia có đông lao động và cô dâu Việt Nam như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc thông qua các diễn đàn trao đổi, hội thảo song phương và hoạt động chia sẻ kinh nghiệm. Những kết nối này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hỗ trợ mà còn tạo cơ hội thúc đẩy hợp tác trong bảo vệ quyền lợi của phụ nữ di cư xuyên biên giới.

Hướng tới một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện

Dự kiến trong giai đoạn 2026-2029, dự án sẽ hỗ trợ trực tiếp cho 6.726 người, bao gồm phụ nữ và trẻ em di cư, cán bộ Hội, các nhà cung cấp dịch vụ và cán bộ hoạch định chính sách; đồng thời mang lại lợi ích gián tiếp cho khoảng 44.300 người là thành viên gia đình, cộng đồng địa phương và công chúng.

Là địa bàn được chọn để mở rộng triển khai thực hiện dự án giai đoạn II, tỉnh Quảng Trị được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai mô hình Văn phòng Dịch vụ Một điểm đến (OSSO), đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của phụ nữ di cư và con cái của họ.

Chia sẻ tại Hội thảo, bà Trần Thị Thúy Nga, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Trị, cho biết, sau khi sáp nhập địa giới hành chính và mở rộng quy mô tỉnh, số lượng người di cư, đặc biệt là lao động di cư, ngày càng nhiều. Đây là nhóm đối tượng rất cần được tiếp cận các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ và kết nối nguồn lực để ổn định cuộc sống, tìm kiếm việc làm phù hợp và tái hòa nhập bền vững. Vì vậy, việc lựa chọn Quảng Trị triển khai Văn phòng OSSO là hết sức phù hợp với nhu cầu thực tiễn của địa phương.

Theo bà Trần Thị Thúy Nga, Hội LHPN tỉnh đã chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cả về cơ sở vật chất, nhân sự, công tác truyền thông, phối hợp… để Văn phòng OSSO đi vào hoạt động, phần mở rộng mạng lưới hỗ trợ phụ nữ di cư và gia đình của họ.

Việc khởi động giai đoạn II thể hiện cam kết mạnh mẽ của Hội LHPN Việt Nam cùng các đối tác quốc tế trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ di cư và con cái họ. Với cách tiếp cận lấy người thụ hưởng làm trung tâm, tăng cường liên kết đa ngành và hướng tới tính bền vững, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng một mạng lưới hỗ trợ ngày càng hiệu quả, giúp phụ nữ di cư tự tin hội nhập, ổn định cuộc sống và phát huy vai trò của mình trong gia đình cũng như cộng đồng.