Chiếc khăn đội đầu độc đáo

Vào những lúc nông nhàn, người phụ nữ Dao Tiền lại chăm chỉ quay sợi, xe tơ để dệt vải, làm ra những bộ quần áo, váy với sắc màu rất đẹp, mang đậm nét đặc trưng văn hóa tín ngưỡng của dân tộc mình. Một bộ trang phục hoàn chỉnh của người Dao Tiền gồm yếm, xà cạp, dây lưng, khăn vấn đầu, váy dài cùng đồ trang sức. Để hoàn thành một bộ trang phục, người phụ nữ Dao Tiền phải trải qua những công đoạn rất công phu và tỉ mỉ, có khi mất cả tháng trời mới xong.

Điểm nhấn đầu tiên trên trang phục của người phụ nữ Dao Tiền là chiếc khăn đội đầu dài khoảng 3m. Ở phía dưới khăn được thêu một số hoa văn, hoạ tiết hình vuông bằng chỉ ngũ sắc. Khi đội khăn phụ nữ thường búi tóc ngược lên đỉnh đầu, hơi hướng về phía trước và khéo léo quấn hai đuôi tai khăn vắt chéo qua trán, kín gáy và gần kín hai tai, tạo thành hình chữ bát.

Áo phụ nữ Dao Tiền may dài thân, xẻ tà và có nẹp nhỏ thêu hình hoa văn màu đỏ, khuy áọ được làm bằng những đồng bạc chạm trổ khá công phu móc lại với nhau thành hình chéo. Còn tay áo được khâu theo dạng tay ống và thêu nẹp bằng hoa văn. Để trang phục được kín đáo hơn, họ dùng một khuôn vải hình tam giác đính vào gần cổ áo để làm yếm. Người phụ nữ Dao Tiền còn dùng dây lưng được dệt sợi bông và chỉ với độ dài khoảng 2m quấn sát vòng eo ôm gọn lấy người để dễ dàng khi lên nương làm rẫy.

Chiếc khăn của người phụ nữa Dao Tiền không chỉ có chức năng làm đẹp mà còn là vật dụng hữu ích để chống lại giá lạnh của mùa đông

Trong cộng đồng người Dao, chỉ có duy nhất phụ nữ Dao Tiền là mặc váy. Váy của phụ nữ Dao Tiền dài gần đến mắt cá chân và dùng sáp ong vẽ trang trí hình tròn, hình tam giác hay những họa tiết gần gũi với thiên nhiên cây cỏ. Phụ nữ Dao Tiền được cho là dùng nhiều trang sức, chủ yếu là các đồng bạc trắng hay kim loại.

Bộ áo Thần Mặt trời

Bà Lý Thị Son ở tiểu khu Tà Loọng, thị trấn Nông Trường Mộc Châu (huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La) cho biết: "Con gái Dao Tiền từ khi 8-10 tuổi đã được bà, được mẹ chỉ bảo, truyền dạy cách thêu thùa trang phục của dân tộc mình. Bắt đầu học thêu những họa tiết nhỏ nhất từ tay áo, viền áo, đến khăn và cả một chiếc áo, váy. Khi đường kim, mũi chỉ thành thạo cũng là lúc người con gái bắt đầu tự làm trang phục cho mình. Với người phụ nữ Dao Tiền, nếu ai có áo, váy đẹp, họ trân trọng như một thứ đồ quý giá trong gia đình".

Trong trang phục của mình, người Dao Tiền ưa thích lựa chọn mầu đỏ cho ren tua khăn quấn đầu, cổ tay áo và các họa tiết hoa văn trên áo. Người Dao Tiền quan niệm rằng, mầu đỏ tượng trưng cho Thần Mặt Trời – Vị thần ban phát anh sáng cho nhân gian.

Còn theo bà Triệu Thị Hai (xã Phiêng Luông, Mộc Châu, Sơn La) thì chiếc khăn của người phụ nữ Dao Tiền không chỉ có chức năng làm đẹp mà còn là vật dụng hữu ích để chống lại giá lạnh của mùa đông. Trên chiếc khăn quấn đầu thường có những đồng tiền bằng bạc trang trí và có chiều dài khoảng 3m được quấn nhiều vòng như chiếc mũ.

Theo quan niệm của người Dao Tiền, những đồng tiền bạc được gắn trên khăn sẽ mang lại nhiều của cải.

Ngoài những đồng bạc trang trí trên khăn, những chiếc vòng xâu đồng tiền bạc cũng được người phụ nữa Dao Tiền đeo trước ngực. Trong trang phục của mình, họ ưa thích lựa chọn mầu đỏ cho ren tua khăn quấn đầu, cổ tay áo và các họa tiết hoa văn trên áo. Người Dao Tiền quan niệm rằng, mầu đỏ tượng trưng cho Thần Mặt Trời - Vị thần ban phát ánh sáng cho nhân gian. Cũng giống như dân tộc Mông, người phụ nữ Dao Tiền cũng dùng vải thổ cẩm để bó bắp chân, tạo sự thon gọn. Người  Dao Tiền thường mặc trang phục truyền thống tham gia các ngày Lễ, Tết được tổ chức vào mùa xuân hằng năm.

Trang phục của người phụ nữ luôn được người Dao Tiền xem là niềm tự hào về nguồn cội và văn hóa ngàn đời của dân tộc mình.