Nghệ sĩ nhiếp ảnh Quang Phùng qua đời, để lại di sản vô giá về Hà Nội

Sự ra đi của ông khép lại hành trình gần 1 thế kỷ sống trọn vẹn và hơn nửa thế kỷ cầm máy ảnh, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho gia đình, đồng nghiệp cùng những người yêu mến Thủ đô.

Sinh năm 1932 tại phố Hàng Gai, Hà Nội, Quang Phùng sớm tham gia phong trào học sinh, sinh viên cứu quốc từ đầu những năm 1950. Nhờ giỏi ngoại ngữ, biết chụp ảnh và đánh máy chữ, ông tham gia hỗ trợ Ủy ban Quốc tế về Giám sát và Kiểm soát tại Việt Nam. Cơ duyên này giúp ông trở thành một trong số ít người có mặt ghi lại những tấm hình chân thực vào ngày 10/10/1954, khi đoàn quân chiến thắng tiến về tiếp quản Thủ đô.

Trong giai đoạn công tác tại Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Nhật Bản sau đó, ông tiếp tục lưu giữ nhiều thời khắc lịch sử quan trọng như chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12/1972 hay chuyến thăm Hà Nội của minh tinh Mỹ Jane Fonda.

Bên cạnh nhiếp ảnh, ông còn đóng góp cho mảng dịch thuật với bản dịch cuốn tiểu thuyết Con đường sấm sét nổi tiếng.

Đối với nghệ sĩ Quang Phùng, nhiếp ảnh không chỉ là nghệ thuật mà quan trọng hơn là công tác lưu giữ tư liệu, ký ức và nhịp sống con người. Ông quan niệm một bức ảnh phải hội đủ yếu tố "Chân - Thiện - Mỹ", trong đó cái "Chân" là sự trung thực với hiện thực. Chính vì vậy, Hồ Gươm và những con phố cổ đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận của ông. Qua ống kính Quang Phùng, mặt nước Hồ Gươm, hàng cây thay lá, gánh hàng rong hay những đứa trẻ đánh giày hiện lên vừa gần gũi, vừa giàu tính nhân văn.

Không né tránh hiện thực, ông còn dùng máy ảnh để phản ánh các vấn đề xã hội như ô nhiễm môi trường hay phòng, chống ma túy, tạo nên những hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.

Những đóng góp của ông đã được ghi nhận bằng cuốn sách ảnh Dạo quanh Hồ Gươm ra mắt năm 2011, mang về cho ông Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2013. Năm 2022, ông được trao tặng danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú, cùng nhiều huy chương cao quý trong các lĩnh vực an ninh, ngoại giao và văn học nghệ thuật.