Nghệ sĩ Việt bước vào cuộc đua bán hàng để duy trì sức hút

Mạng xã hội - "sân khấu mới" của nghệ sĩ Việt 

Những năm gần đây, bên cạnh concert, phim ảnh hay gameshow, mạng xã hội đã trở thành "sân khấu" mới của nhiều nghệ sĩ Việt. Không khó để bắt gặp hình ảnh các nghệ sĩ làm podcast, xây dựng nội dung TikTok, livestream bán hàng hay nhiều nghệ sĩ duy trì tần suất xuất hiện dày đặc trên Facebook, YouTube nhằm giữ tương tác với công chúng.

Giới làm nghề cho rằng sự thay đổi này xuất phát từ áp lực tồn tại trong thị trường giải trí số, nơi nghệ sĩ không chỉ cạnh tranh bằng tác phẩm mà còn bằng độ hiện diện và khả năng giữ sức nóng trên mạng xã hội.

Là diễn viên đồng thời có hoạt động "tay trái" là livestream bán hàng cho một số thương hiệu uy tín, diễn viên Minh Cúc cho biết cô luôn đặt tiêu chí hài hòa quyền lợi giữa nhãn hàng, bản thân và người tiêu dùng lên hàng đầu.

"Ngay từ khi lựa chọn thêm lĩnh vực này, tôi đã xác định phải là mối quan hệ win - win cho tất cả các bên. Tôi quan tâm đến chất lượng hơn số lượng, luôn đặt mình vào tâm thế của khách hàng. Tôi cũng không quá áp lực về doanh số vì điều tôi mong muốn là khách hàng sẽ quay trở lại với mình, chứ không phải chỉ mua một lần rồi thôi. Dù là nghệ sĩ hay người bán hàng, tôi vẫn luôn đặt khán giả và người tiêu dùng lên hàng đầu", nữ diễn viên chia sẻ.

Theo diễn viên Minh Cúc, nghệ sĩ khi nhận quảng cáo cần đặt trách nhiệm với khán giả và người tiêu dùng lên hàng đầu. Bản thân cô ưu tiên lựa chọn các ngành hàng chính ngạch, đặc biệt là những sản phẩm gia dụng hoặc sản phẩm đã có mặt lâu năm trên thị trường.

Đối với các sản phẩm làm đẹp, Minh Cúc cho rằng nghệ sĩ cần giới thiệu đúng công dụng thực tế thay vì "thổi phồng". Cô thường tìm hiểu tình trạng sức khỏe, làn da của khách hàng trước khi tư vấn sản phẩm. Với những trường hợp đang điều trị hoặc có làn da bị tổn thương, cô khuyên nên tiếp tục theo liệu trình của bác sĩ hoặc tìm đến chuyên gia da liễu thay vì sử dụng sản phẩm theo trào lưu.

Minh Cúc cũng cho biết trước khi nhận quảng cáo, cô luôn yêu cầu đối tác cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý, thông tin doanh nghiệp và chỉ đồng ý hợp tác sau khi bản thân đã trực tiếp trải nghiệm sản phẩm trong một thời gian nhất định. Theo cô, sản phẩm an toàn với chính mình thì mới có thể giới thiệu đến khách hàng.

Diễn viên Minh Cúc cho rằng việc nghệ sĩ ngày càng "đa nhiệm" là điều khó tránh khỏi trong bối cảnh thị trường giải trí và xu hướng khán giả liên tục thay đổi. Theo cô, mỗi nghệ sĩ sẽ có một lựa chọn và định hướng riêng để vừa theo đuổi nghệ thuật, vừa mở rộng hoạt động sang những lĩnh vực phù hợp với khả năng của bản thân. Riêng cô, cô chọn cách vừa làm nghề vừa chủ động làm mới mình, xem khả năng của mình có thể đi đến đâu. Ngoài việc giúp cô có nguồn thu nhập ổn định hơn, những công việc khác còn mang lại nhiều trải nghiệm mới và cơ hội được làm việc với người trẻ.

Theo diễn viên Minh Cúc, ranh giới giữa nghệ sĩ làm nghề và nghệ sĩ trở thành KOL hay người bán hàng hiện nay phụ thuộc vào lựa chọn, định hướng của mỗi cá nhân. Với riêng cô, nghệ thuật vẫn là công việc cốt lõi nên mọi lịch trình liên quan đến phim ảnh, sân khấu hay nhà hát luôn được ưu tiên hàng đầu.

Minh Cúc cho biết cô vẫn duy trì hợp tác với các nhãn hàng, sắp xếp công việc phù hợp để bảo đảm quyền lợi cho đối tác. Tuy nhiên, nữ diễn viên cũng đặt ra những nguyên tắc riêng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào yêu cầu của các thương hiệu. Sự hợp tác cần bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của hai bên cũng như sự hài lòng của khách hàng, từ chất lượng sản phẩm đến cách chăm sóc người tiêu dùng.

Niềm tin là tài sản của nghệ sĩ 

Bên cạnh cơ hội mở rộng thu nhập, việc nghệ sĩ trở thành KOL, livestream bán hàng hay quảng bá thương hiệu cũng kéo theo nhiều tranh luận về ranh giới giữa nghệ thuật và thương mại.

Á hậu Thúy Vân cho rằng xu hướng nghệ sĩ tham gia livestream, gameshow hay sản xuất nội dung số hiện nay là kết quả của sự thay đổi toàn diện trong cách vận hành của thị trường giải trí.

"Tôi nghĩ điều này đến từ 3 yếu tố. Thứ nhất, ở góc độ nội tại, chúng ta đang chứng kiến kỷ nguyên của những nghệ sĩ đa nhiệm nhờ công nghệ. Sự tiến bộ của các công cụ số đã hạ thấp rào cản kỹ thuật, cho phép nghệ sĩ dễ dàng tích hợp và hoàn thiện nhiều bộ kỹ năng cùng lúc.

Thứ hai, cấu trúc hành vi của khán giả đã hoàn toàn thay đổi. Công chúng hiện đại là những 'công dân số' hiện diện 24/7 trên môi trường mạng. Họ không chỉ tiêu thụ sản phẩm nghệ thuật mà còn muốn theo dõi câu chuyện thương hiệu cá nhân và tính chân thật của nghệ sĩ.

Thứ ba, sự đa nhiệm chính là tư duy bắt buộc trong nền kinh tế số. Nghệ thuật hiện đại không thể tách rời chiến lược định vị thương hiệu cá nhân. Việc đa dạng hóa vai trò từ biểu diễn, dẫn chương trình cho đến tự sản xuất nội dung là công cụ chiến lược giúp nghệ sĩ phân tán rủi ro và chủ động hơn trong sự nghiệp", Thúy Vân chia sẻ.

Theo Á hậu Thúy Vân, ranh giới giữa nghệ sĩ làm nghề và nghệ sĩ trở thành KOL hiện cũng đang thay đổi mạnh mẽ. Tuy nhiên, nếu nghệ sĩ lạm dụng yếu tố thương mại mà bỏ quên năng lực chuyên môn, không còn đóng góp giá trị nghệ thuật cho cộng đồng thì họ sẽ tự đánh mất bản sắc và chuyển dịch hẳn sang vai trò của một người bán hàng. Ngược lại, khi tư duy kinh doanh được đặt đúng chỗ để nuôi dưỡng nghệ thuật và bảo chứng cho đạo đức nghề nghiệp thì đó là mô hình phát triển rất văn minh.

Trong khi đó, chuyên gia Truyền thông Nguyễn Đình Thành cho rằng mạng xã hội đã trở thành áp lực thường trực đối với người nổi tiếng. Nhìn nhận về xu hướng nghệ sĩ chuyển sang làm KOL, livestream bán hàng, sản xuất podcast hay xây dựng nội dung cá nhân, ông cho rằng đây là một xu hướng tự nhiên. Nghệ sĩ cũng sở hữu thương hiệu cá nhân và cần biết cách khai thác hình ảnh của mình. Ở góc độ tích cực, điều này giúp họ đa dạng hóa nguồn thu nhập và rút ngắn khoảng cách với công chúng.

Trước câu hỏi liệu việc thương mại hóa hình ảnh có đang làm mờ ranh giới giữa giá trị nghệ thuật và giá trị truyền thông, ông cho rằng ranh giới ấy thực sự đang dần nhòe đi. Trong "nền kinh tế của sự chú ý" (attention economy), nghệ thuật và truyền thông ngày càng hòa lẫn đến mức khó tách biệt. Một nghệ sĩ giỏi chuyên môn nhưng không biết truyền thông sẽ khó tạo ảnh hưởng, trong khi người làm truyền thông quá tốt nhưng thiếu tác phẩm chất lượng cũng khó giữ chân công chúng lâu dài.

"Truyền thông có thể giúp nghệ sĩ đi nhanh, nhưng nghệ thuật mới quyết định họ đi được bao xa. Những ồn ào có thể là cơn gió lớn thổi bay uy tín của nghệ sĩ, nhưng cũng có thể thổi bùng sức lan tỏa cho tác phẩm của người thực sự tài năng. Điều quan trọng là phải giữ được sự cân bằng động, tức liên tục điều chỉnh một cách có chiến lược", ông nói.

Theo chuyên gia, podcast có thể cho thấy chiều sâu tư duy của nghệ sĩ, còn một phiên livestream được đầu tư nghiêm túc có thể tạo cảm giác gần gũi và chân thực với khán giả. Tuy nhiên, nếu đi quá đà, nghệ sĩ không chỉ mất người hâm mộ mà còn đánh mất cả tương lai của mình. "Làm KOL không sai, vấn đề là phải làm một cách bài bản và tử tế", ông chia sẻ.

Ông cũng cho rằng nghệ sĩ thực chất đang "kinh doanh sự tín nhiệm". Khi công chúng mua vé, theo dõi sản phẩm hay tin vào lời giới thiệu của họ, đó là một dạng ủy quyền niềm tin. Nếu quảng cáo sai lệch hoặc đánh đổi uy tín vì lợi ích ngắn hạn, nghệ sĩ không chỉ khiến khán giả thất vọng mà còn tạo cảm giác bị phản bội. Và một khi đánh mất lòng tin của công chúng, đó sẽ là tổn thất lớn nhất, gần như rất khó phục hồi, bởi niềm tin chính là tài sản nền tảng của mọi nghệ sĩ.