Nghỉ ngơi không phải là ích kỷ, lười biếng

"Nghỉ một lát thôi cũng thấy áy náy"

7 giờ tối, căn hộ nhỏ của chị Mai (34 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội) vẫn quay cuồng trong guồng việc không ngớt. Tan làm chưa đầy 1 tiếng, chị vội chuẩn bị bữa tối, kiểm tra bài tập cho con rồi tranh thủ giặt nốt mẻ quần áo còn dang dở. Chiếc váy mua từ nhiều tháng trước vẫn nằm nguyên trong tủ, chưa một lần được mặc.

"Có hôm tôi chỉ muốn nằm xuống nghỉ khoảng 20 phút, không làm gì cả. Nhưng cứ nhìn thấy bếp chưa dọn, con chưa ngủ là lại sốt ruột, cảm giác như mình đang bỏ bê trách nhiệm", chị cười.

Nhiều năm nay, chị gần như không có một ngày nghỉ đúng nghĩa. Cuối tuần không phải khoảng thời gian thư giãn mà kín lịch với việc đưa con đi học thêm, về thăm ông bà nội ngoại, mua sắm cho gia đình. Ngay cả khi được chồng khuyên đi spa nghỉ ngơi, chị vẫn thấp thỏm nhìn điện thoại liên tục vì sợ ở nhà "không ai xoay xở được".

Câu chuyện của chị Mai không hiếm gặp. Trong nhịp sống hiện đại, nhiều phụ nữ luôn ở trạng thái "gồng mình" để làm tròn mọi vai trò: Nhân viên tốt ở công ty, người vợ chu toàn, người mẹ tận tụy, người con hiếu thảo… Nghịch lý là càng cố trở nên hoàn hảo, họ lại càng cảm thấy mình chưa đủ.

Có những bà mẹ trẻ cả ngày quanh quẩn với con nhỏ nhưng vẫn áy náy nếu đặt con xuống để nghỉ ngơi. Không ít phụ nữ trung niên vừa chăm con tuổi ăn học, vừa quán xuyến cha mẹ già, đến mức không có cho mình một bữa cơm thong thả.

Sự mệt mỏi cứ vậy âm thầm tích tụ qua những đêm thiếu ngủ, những cơn cáu gắt vô cớ, cảm giác cạn kiệt năng lượng nhưng vẫn tự nhủ: "Cố thêm chút nữa là được".

Kiệt sức vì căng thẳng kéo dài

Theo Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân, tình trạng phụ nữ rơi vào trạng thái "burnout" (kiệt sức do căng thẳng kéo dài) đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ công sở, mẹ bỉm và phụ nữ trung niên.

"Không ít phụ nữ cùng lúc phải đảm nhận rất nhiều vai trò: Nhân viên ở công ty, người vợ trong hôn nhân, người mẹ trách nhiệm với con cái, người con dâu chu toàn… Áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc mà còn từ nỗi sợ bị đánh giá là chưa đủ tốt", chuyên gia chia sẻ.

Trong quá trình trị liệu, anh gặp không ít trường hợp đã ở trạng thái quá tải kéo dài nhưng vẫn cố chịu đựng. Mỗi khi muốn dành vài giờ cho bản thân, họ lại cảm thấy có lỗi, sợ bị cho là ích kỷ hoặc chưa làm tròn trách nhiệm. Lý giải cảm giác day dứt này, chuyên gia Hoàng Quốc Lân cho rằng nguyên nhân sâu xa đến từ niềm tin đã tồn tại lâu nay: Phụ nữ phải hy sinh, phải làm tốt mọi vai trò mới được xem là có giá trị.

Điều đáng nói, mạng xã hội cũng vô tình tạo thêm sức ép cho họ. Hình ảnh những "người phụ nữ hoàn hảo" vừa thành công trong công việc, chăm con giỏi, giữ hôn nhân hạnh phúc và luôn tích cực khiến nhiều người âm thầm so sánh rồi tự ép mình nhiều hơn.

Đừng quên tái tạo năng lượng tinh thần

Theo chuyên gia tâm lý, điều đầu tiên phụ nữ cần hiểu, nghỉ ngơi không phải lười biếng mà là nhu cầu cần thiết để tái tạo năng lượng tinh thần. Không ai có thể liên tục cho đi khi bản thân đã cạn kiệt. "Một người phụ nữ không cần làm tốt tất cả mọi thứ cùng lúc mới được xem là có giá trị", chuyên gia nhấn mạnh.

Việc chia sẻ trách nhiệm với bạn đời và gia đình, thiết lập ranh giới giữa công việc với thời gian cá nhân, ngủ đủ giấc, vận động hay quay lại với những sở thích từng khiến mình vui vẻ… là những cách giúp tinh thần hồi phục. Đôi khi, một người phụ nữ hạnh phúc không phải người luôn cố gắng đến kiệt sức mà là người biết dừng lại đúng lúc để chăm sóc chính mình.