Người trẻ chi tiền triệu mỗi tháng cho giải trí số

Trả giá cho thói quen?

Theo khảo sát từ Appota - tập đoàn công nghệ tại Việt Nam năm 2025, khoảng 50% người dùng sẵn sàng chi trả cho các gói trả phí nếu nội dung được "đo ni đóng giày" cho nhu cầu và sở thích cá nhân. Mức chi tiêu trung bình cho giải trí số hiện dao động từ 100 - 500 nghìn đồng/tháng, thậm chí có thể đến tiền triệu - một con số không nhỏ nếu xét đến độ phổ cập của hành vi này ở nhóm Gen Z và Gen Y.

Từ video ngắn, mạng xã hội đến game online, phim trực tuyến hay các nền tảng âm nhạc, người trẻ ngày nay có vô vàn lựa chọn để thư giãn sau những giờ học tập, làm việc căng thẳng. Tuy nhiên, khi việc giải trí dần chiếm phần lớn quỹ thời gian trong ngày, câu hỏi đặt ra không chỉ là "giải trí gì" mà còn là "giải trí đến mức nào".

Không khó để bắt gặp hình ảnh người trẻ dành nhiều giờ mỗi ngày cho các hoạt động trên không gian mạng. Điều đáng nói, giải trí số không chỉ tiêu tốn thời gian mà còn kéo theo những khoản chi tiêu ngày càng gia tăng. Từ việc đăng ký các gói xem phim, nghe nhạc, đọc sách trực tuyến đến nạp game, mua vật phẩm ảo, hay thậm chí là "mua sắm giải trí" qua các nền tảng livestream, dòng tiền nhỏ lẻ nhưng liên tục này đang dần trở thành một phần trong thói quen tiêu dùng của thế hệ Gen Z.

Lê Khánh Linh (24 tuổi, nhân viên tín dụng ngân hàng sống tại Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ rằng, sau một ngày làm việc áp lực, cô không có nhu cầu ra ngoài hay gặp gỡ bạn bè. "Mình chọn ở nhà, xem phim, nghe nhạc, đọc truyện online. Gần như toàn bộ thời gian rảnh đều dành cho các nền tảng số", Linh nói.

Mỗi tháng, cô chi một khoản tiền không nhỏ để duy trì các dịch vụ giải trí trực tuyến, từ các gói xem phim, ứng dụng đọc sách đến các nền tảng nghe nội dung. Bên cạnh đó, việc mua sắm qua các nền tảng như TikTok Shop hay Shopee cũng trở thành một dạng "giải trí". "Nhiều khi không hẳn là cần, nhưng xem thấy hay thì mua, mỗi món không đắt nhưng cộng lại cũng vài triệu đồng mỗi tháng", Linh cho biết.

Tương tự, Nguyễn Thanh Nam (21 tuổi, sinh viên Đại học Thăng Long) thừa nhận bản thân dành phần lớn thời gian rảnh để chơi game và sử dụng mạng xã hội. "Mỗi tháng mình nạp game khoảng 2 triệu đồng. Biết là tốn thời gian, đôi khi cũng thấy tiếc, nhưng bỏ thì rất khó", Nam chia sẻ. Theo Nam, môi trường trực tuyến mang lại cảm giác thú vị, nhanh chóng và dễ tiếp cận hơn so với các hoạt động ngoài đời thực.

Khi việc giải trí vượt quá giới hạn kiểm soát, nó có thể dần chuyển hóa thành một thói quen khó bỏ. Không ít người trẻ thừa nhận họ dành thời gian online không phải vì thực sự muốn, mà vì… không biết làm gì khác.

Sự cuốn hút của các nội dung ngắn, liên tục được đề xuất theo thuật toán khiến người dùng dễ rơi vào trạng thái "lướt vô thức", kéo dài hàng giờ mà không nhận ra. Khi ranh giới giữa nhu cầu và thói quen bị xóa nhòa, việc "chi để giải trí" đôi khi cũng đồng nghĩa với việc "trả giá" bằng thời gian, tiền bạc và cả những mối quan hệ ngoài đời thực.

Từ góc nhìn của phụ huynh, sự thay đổi này cũng đặt ra không ít băn khoăn. Nhà có 1 con nhỏ học tiểu học và 2 con học đang học cấp 3, chị Nguyễn Bích Chi (Hoàng Ngân, Hà Nội) cho biết, với con lớn từ bậc trung học phổ thông trở lên, việc kiểm soát thời gian và chi tiêu cho giải trí số không còn dễ dàng.

"Ngoài thời gian học tập, làm việc nhà hay tham gia hoạt động thể chất, các con chủ yếu dành thời gian cho các thiết bị số. Mình chỉ có thể định hướng chứ không thể kiểm soát hoàn toàn", chị Chi chia sẻ.

Đối với con nhỏ đang học tiểu học, gia đình chị vẫn duy trì giới hạn rõ ràng: Ngày thường sử dụng thiết bị số khoảng 30 phút, cuối tuần tối đa 60 phút. Tuy nhiên, với các bạn lớn, cách tiếp cận được chuyển sang trao đổi và đồng hành.

"Khi con muốn chi tiền cho các hoạt động như mua sắm qua livestream hay giải trí trực tuyến, gia đình sẽ cùng phân tích đó là nhu cầu thiết yếu hay chỉ là chi tiêu mang tính giải trí. Nếu vượt quá mức tiền tiêu vặt, các con cần cân nhắc kỹ hơn", chị Chi nói.

Người trẻ chi trả cho những giá trị vô hình

Nếu nhìn ở bề nổi, việc người trẻ chi tiền cho game, video ngắn, phim trực tuyến hay các nền tảng mạng xã hội có thể dễ dàng bị gắn với những nhận định tiêu cực như "lãng phí" hay "thiếu kiểm soát". Tuy nhiên, khi đi sâu hơn vào bản chất của hành vi tiêu dùng này, có thể thấy người trẻ không chỉ đang "mua" nội dung giải trí, mà còn đang chi trả cho những giá trị vô hình gắn liền với đời sống tinh thần và bản sắc cá nhân.

Trong không gian số, mỗi lượt đăng ký, mỗi lần nạp tiền hay mỗi món đồ ảo được mua có thể là cách người trẻ tìm kiếm sự kết nối, cảm giác thuộc về một cộng đồng, hay đơn giản là một phương thức để giải tỏa áp lực trong cuộc sống hiện đại. Khi các nền tảng số ngày càng cá nhân hóa nội dung, người dùng có xu hướng cảm thấy mình được "hiểu", được phục vụ đúng nhu cầu, từ đó sẵn sàng chi tiền để duy trì trải nghiệm đó.

Ở một góc nhìn khác, xu hướng chi tiêu cho giải trí số cũng phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận và hưởng thụ văn hóa của thế hệ trẻ. Thay vì tiếp nhận một cách thụ động như trước đây, người trẻ ngày nay có thể tương tác trực tiếp với nội dung, với nhà sáng tạo và với cộng đồng thông qua các nền tảng số. Việc "donate", mua vật phẩm trong game hay đăng ký các dịch vụ trả phí chính là cách họ tham gia vào hệ sinh thái nội dung, trở thành một phần của quá trình sáng tạo và lan tỏa văn hóa.

Thạc sĩ, chuyên gia Content Hoàng Hà cho rằng, trước thực trạng người trẻ dành nhiều thời gian và chi tiêu cho giải trí số, điều quan trọng không phải là cấm đoán mà là định hướng. Mỗi cá nhân cần học cách quản trị thời gian và thiết lập giới hạn chi tiêu rõ ràng cho các hoạt động trực tuyến. Người trẻ nên xác định mục đích khi sử dụng các nền tảng số, tránh rơi vào trạng thái giải trí thụ động, bị cuốn theo thuật toán.

Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh. Việc khuyến khích các hoạt động ngoài đời thực, cân bằng giữa học tập, giải trí và giao tiếp xã hội sẽ giúp người trẻ không bị lệ thuộc vào không gian số. Khi biết sử dụng công nghệ một cách có ý thức, giải trí số sẽ trở thành công cụ hỗ trợ thay vì là yếu tố chi phối cuộc sống.