Những nhóm đối tượng được ưu tiên khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ 2026

Năm 2026 được xác định là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới toàn diện ngành y tế, khi nhiều chính sách nền tảng bắt đầu đi vào thực tiễn. Trong đó, chủ trương tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân ít nhất mỗi năm một lần là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng lấy phòng bệnh làm trung tâm, thay vì chỉ can thiệp khi bệnh đã xuất hiện.

Theo kế hoạch triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và các quy định tại Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Bộ Y tế đang xây dựng phương án tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Nguồn chi trả chủ yếu từ Quỹ Bảo hiểm y tế, kết hợp ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Đây là lần đầu tiên hoạt động khám sức khỏe định kỳ được đặt trong một khuôn khổ chính sách mang tính toàn dân, có lộ trình rõ ràng và nguồn lực bảo đảm.

Theo đề xuất của Bộ Y tế, lộ trình triển khai được chia thành ba giai đoạn. Trong giai đoạn 2026–2027, quyền lợi bảo hiểm y tế của người dân sẽ được nâng lên thông qua việc tăng tỷ lệ và mức thanh toán. Ngay từ năm 2026, mỗi người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí tối thiểu 1 lần mỗi năm theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.

Trước mắt, nhóm được ưu tiên gồm người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, với mức thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.

Song song với đó, ngân sách nhà nước sẽ ưu tiên tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người có công, hộ nghèo, cận nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi; các nhóm đang được khám theo quy định hiện hành tiếp tục được duy trì.

Giai đoạn 2028–2030 hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ chi tiền túi của người dân xuống còn 30% hoặc thấp hơn, thông qua việc tiếp tục mở rộng tỷ lệ và mức thanh toán bảo hiểm y tế đối với thuốc, trang thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật.

Sau năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu bao phủ Bảo hiểm y tế toàn dân, mở rộng hoạt động sàng lọc lên 3–5 bệnh có hiệu quả chi phí cao, đồng thời tiến tới miễn viện phí cho toàn dân trong phạm vi gói dịch vụ y tế cơ bản, phù hợp với khả năng nguồn lực.

Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, nhấn mạnh rằng chủ trương này không phải là xóa bỏ toàn bộ chi phí y tế ngay lập tức, mà là một lộ trình điều chỉnh từng bước nhằm giảm dần phần chi phí người dân phải tự chi trả trong quá trình khám, chữa bệnh. Trọng tâm của chính sách là các dịch vụ y tế cơ bản và nhóm bệnh phổ biến, diễn ra thường xuyên, đặc biệt tại tuyến ban đầu và tuyến y tế cơ sở.

Theo bà Trang, hiện nay với một số loại thuốc, trang thiết bị và dịch vụ kỹ thuật y tế, người dân vẫn phải đồng chi trả ở mức 30%, 50% hoặc thậm chí 70%, nhất là với các thuốc có chi phí điều trị cao. Trong thời gian tới, các mức đồng chi trả này sẽ được từng bước giảm xuống, qua đó tăng tỷ lệ chi phí do bảo hiểm y tế chi trả. Khi lộ trình được triển khai đầy đủ, người dân sẽ dần không còn phải đồng chi trả đối với các dịch vụ y tế thiết yếu thuộc gói chăm sóc sức khỏe cơ bản.

Bộ Y tế cũng sẽ hướng dẫn cụ thể mức chi phí đối với từng loại hình khám, từ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc đến kiểm tra chuyên sâu, trên cơ sở giá dịch vụ hiện hành và khả năng chi trả của Nhà nước, doanh nghiệp và Quỹ Bảo hiểm y tế. Kết quả khám sẽ được cập nhật vào hệ thống VNeID và sổ sức khỏe điện tử, giúp người dân dễ dàng tra cứu, đồng thời tránh trùng lặp trong quá trình theo dõi, quản lý sức khỏe.

Gói khám sức khỏe định kỳ miễn phí được xây dựng dựa trên quy định hiện hành, bao gồm khám các chuyên khoa cơ bản như tai – mũi – họng, răng – hàm – mặt, mắt, da liễu, hô hấp và nội tổng quát. Người dân còn được chỉ định thực hiện các xét nghiệm và cận lâm sàng như xét nghiệm máu, sinh hóa, siêu âm, X-quang, điện tim, tùy theo nhóm tuổi và yếu tố nguy cơ. 

Trước mắt, chương trình tập trung vào sàng lọc cơ bản, ưu tiên các bệnh phổ biến có thể phát hiện sớm và can thiệp kịp thời; các sàng lọc chuyên sâu, kỹ thuật cao sẽ được triển khai dần theo lộ trình, phù hợp với khả năng cân đối của quỹ.