Thống kê cho thấy, trong dòng người di cư khỏi Hồng Kông (Trung Quốc) thì giới trẻ (nhóm những người ở những năm đầu của tuổi 20) chiếm tỷ lệ lớn nhất. Các chuyên gia dân số của Hồng Kông lo ngại về sự chảy máu nguồn nhân lực trẻ và đề nghị cơ quan quản lý sớm có giải pháp.

7% người trẻ rời khỏi Hồng Kông trong 5 năm

Thống kê 5 năm qua cho thấy, dân số của Hồng Kông giảm ở gần như mọi nhóm tuổi kể từ 2017 trở lại đây. Trong số này, mức giảm mạnh nhất ở nhóm từ 20-24 tuổi. Theo đó, đã có 22.190 người tại nhóm tuổi 20-24 rời bỏ Hồng Kông khiến tổng dân số của nhóm tuổi này giảm 7%, từ 312.290 xuống còn 290.100 người. Số trẻ em từ 10 đến 14 tuổi cũng đã giảm mạnh với mức 4%, tương ứng với khoảng 10.000 trẻ.

Thông báo của Chính quyền Hồng Kông đưa ra vào tháng 8/2022 cho thấy, hơn 11.300 người dân đã rời bỏ Hồng Kông trong 12 tháng vừa qua, tương đương với 1,6% dân số. Một phân tích từ các dữ liệu của Cục Điều tra dân số và Thống kê Hồng Kông trong vòng 5 năm qua cho thấy, tất cả các nhóm tuổi đều sụt giảm, ngoại trừ nhóm 30-34 tuổi.

Giáo sư dân số học Diệp Triệu Huy hiện đang công tác tại Đại học Hồng Kông cho rằng, những người ở độ tuổi 20 - 24 hầu hết vừa tốt nghiệp phổ thông và đại học. Họ được các quốc gia phương Tây săn đón nhằm tăng cường lực lượng lao động cho đất nước đó thông qua các chương trình di cư đặc biệt dành riêng cho người Hồng Kông. "Mọi quốc gia đều vui vẻ tiếp nhận những người trẻ ở trong những năm đầu tuổi 20. Những người trẻ cũng sẵn sàng gia nhập lực lượng lao động ở đó. Thế nhưng Hồng Kông lại đang để mất họ. Chính quyền rất cần thực hiện các chính sách để khắc phục tình trạng này", Giáo sư Diệp chia sẻ.

Giáo sư Diệp cho rằng sự sụt giảm này là đáng lo ngại và khuyến nghị những nhà lãnh đạo giải quyết những khó khăn của lực lượng lao động và nền kinh tế, đặc biệt trong tình hình Hồng Kông đang già hóa và tỉ lệ sinh tự nhiên giảm dần.

Nước ngoài thu hút người trẻ Hồng Kông

Kể từ năm 2021, Canada đã cấp gần 12.500 giấy phép làm việc cho người Hồng Kông, 25% trong số này là những người dưới 25 tuổi. Giấy phép này có thể cho phép người được cấp có quyền cư trú lâu dài. Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada cho biết, 1.120 cư dân Hồng Kông đã được cấp quyền cư trú lâu dài từ khi cơ chế đặc biệt được đưa ra cho người Hồng Kông và tháng 6 năm nay. Trong số những người được cấp quyền cư trú lâu dài thì 60% là người dưới 25 tuổi.

Tương tự, tại Anh, từ giữa tháng 1/2021 đến tháng 6/2022 đã có 133.124 người Hồng Kông được cho phép định cư tại Vương quốc Anh. Đây là những trường hợp được cư trú trong khuôn khổ của chương trình cấp thị thực Quốc tịch Anh ở nước ngoài (BNO).

Giáo sư Diệp lo lắng rằng Hồng Kông đối mặt với nguy cơ thiếu hụt những lao động trẻ để hỗ trợ dân số đang già hóa. Tỉ lệ giữa những người từ 65 tuổi và những người từ 15 tới 64 tuổi tại đây đã giảm từ 100:1000 vào năm 1982 xuống còn 282:1000 năm ngoái. Hiện tại có 1,52 triệu người trên 65 tuổi trong dân số 7,29 triệu người của thành phố này. Con số người cao tuổi được dự đoán sẽ tăng đến 2,37 triệu người vào 2036 và 2,59 triệu người vào 2066.

Giáo sư Diệp cảnh báo hệ lụy lâu dài của tình trạng người trẻ rời đi là dẫn đến tỉ lệ sinh thấp của đặc khu này sẽ tiếp tục giảm bởi 20 – 24 là độ tuổi sinh sản. "Chỉ 37.000 em bé được sinh ra vào năm vừa rồi. Đây là con số thấp kỷ lục kể từ khi dữ liệu này bắt đầu được ghi nhận vào năm 1961", Giáo sư Diệp thông tin.

Họ đang tìm kiếm một chất lượng cuộc sống tốt hơn, không chỉ là việc tìm kiếm đồng tiền, ông nói. "Họ muốn xã hội trở nên bình đẳng hơn, cởi mở hơn và công bằng hơn. Chính quyền cần có những nỗ lực để tìm hiểu tại sao những người trẻ tuổi đang rời đi", Giáo sư Diệp khuyến nghị.

Giải pháp cho 4 vấn đề ở người trẻ Hồng Kông

Trưởng bộ phận Nội vụ và Công tác thanh niên Chính quyền Hồng Kông Mạch Mỹ Quyên chia sẻ rằng, cơ quan này đang xây dựng một chiến lược để giải quyết 4 vấn đề những người trẻ ở Hồng Kông đang rất quan tâm: giáo dục, việc làm, nhà ở và kinh doanh. Theo đó, dự thảo đầu tiên của chiến lược sẽ được đưa ra vào cuối năm nay.

Trong thời gian chờ đợi chiến lược được ban hành, những nhà tuyển dụng đã cảm nhận được rõ nét sức ảnh hưởng của việc thiếu hụt những người trẻ. Châu Nghi Bình, Giám đốc quản lý của một công ty tuyển dụng ở Hồng Kông, cho biết, các nhà tuyển dụng đang gặp khó khăn để tuyển những vị trí việc làm với trình độ đầu vào vì họ có ít ứng viên dự tuyển so với trước đây. Vị giám đốc này nhận định, tình hình có thể sẽ còn tệ hơn khi nhiều phụ huynh với trẻ nhỏ đang có kế hoạch di cư. Họ đang bị thu hút bởi viễn cảnh có được quốc tịch và chỉ phải trả học phí ở mức thấp như học sinh, sinh viên bản địa tại những quốc gia như Anh quốc.

Phu Diệu Vỹ, một chuyên gia tư vấn lâu năm về di trú, chia sẻ, số lượng yêu cầu từ các cư dân trẻ tăng vọt sau khi các con đường di cư được mở cho người Hồng Kông. Ông nói rằng, cha mẹ là những người hăng hái nhất trong việc đưa những đứa con đang ở độ tuổi 20 rời khỏi Hồng Kông.

Trong khi đó, Trưởng bộ phận Nội vụ và Công tác thanh niên Chính quyền Hồng Kông Mạch Mỹ Quyên cho rằng, còn có một giải pháp nữa cho Hồng Kông để tăng số lượng người trẻ cho đặc khu này là có thể thu hút những sinh viên mới tốt nghiệp từ Trung Quốc đại lục hoặc từ nước khác.