Nữ họa sĩ từng là trẻ tự kỷ mở triển lãm cá nhân lần thứ 8

Triển lãm Trẩy sẽ diễn ra từ ngày 24/4 đến 5/5/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (số 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội). Đồng thời, Hiền Nguyễn cũng ra mắt cuốn sách mỹ thuật cùng tên, tuyển chọn các sáng tác sơn mài gần đây của mình.

Các tác phẩm được chia thành 2 mạch cảm xúc rõ rệt. Nhóm thứ nhất gợi nhắc giai đoạn sơ khai của địa chất, với những liên tưởng đến dòng nham thạch đỏ sẫm và quá trình hình thành vật chất. Đây là những suy tưởng của họa sĩ về cội nguồn Trái Đất, nơi sản sinh và nuôi dưỡng sự sống.

Nhóm thứ hai đi sâu vào các cấu trúc mang tính ý niệm như "Hỗn mang", "Ký ức của gen" hay "Đường biên của mộng mị", nơi trí tưởng tượng và ký ức trở thành nền tảng sáng tạo. Hai mạch nội dung tạo nên trục xuyên suốt, từ khởi nguyên vật chất đến những tầng sâu của ý thức.

Hiền Nguyễn lựa chọn hội họa trừu tượng làm hướng đi chính. Với chị, đây là phương tiện để "phóng chiếu suy nghĩ, tâm hồn và tiềm thức và cho phép tôi đồng hành với bản ngã".

Chị chia sẻ: "Tôi là một người sống hướng nội, thủa nhỏ là trẻ tự kỷ, sinh ra chỉ vài năm trước khi chiến tranh kết thúc trong một gia đình trung lưu ở Hà Nội, lớn lên trong khó khăn kinh tế thời hậu chiến thập niên 1980. Ngoài 30 tuổi, tôi dành toàn bộ thời gian để sáng tác hội họa sơn mài sau khi từ bỏ nghề thiết kế may mặc và thời trang. Với tôi, hội họa là một phương tiện để cảm thấy mình đang sống".

Ở vai trò giám tuyển triển lãm, nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông nhận định, sáng tác của Hiền Nguyễn xoay quanh ý niệm không gian - một phạm trù vừa thách thức vừa hấp dẫn của hội họa. Theo ông, điểm đáng chú ý nằm ở khả năng mở rộng giới hạn vật chất của mỗi bức tranh. Từ mặt phẳng 2 chiều, tác phẩm gợi cảm giác "giãn nở" sang nhiều chiều không gian, hướng tới vẻ đẹp vừa vật chất vừa siêu hình.

Ông cũng cho rằng, dù khoa học không ngừng tìm cách lý giải vũ trụ, nghệ thuật vẫn mở ra những con đường khám phá khác. Qua sáng tạo của mình, các nghệ sĩ như Hiền Nguyễn cho thấy trí tưởng tượng có thể dẫn dắt con người tới những hành trình vô tận, không chỉ hướng ra vũ trụ bên ngoài mà còn đi sâu vào thế giới nội tại.

Nhà phê bình Nguyễn Thanh Sơn đánh giá, các tác phẩm sơn mài gần đây của Hiền Nguyễn thể hiện một quá trình tìm tòi mang dấu ấn riêng. Theo ông, sơn mài với nữ họa sĩ cũng là một phương thức tư duy. Cách chồng lớp, mài, để lộ hay che đi các chi tiết không đơn thuần là kỹ thuật mà phản ánh cách chị cảm nhận thế giới - một thế giới có chiều sâu, ký ức và những lớp nghĩa khó gọi tên.