Nữ tiến sĩ muốn "phủ xanh" sinh kế cho phụ nữ Việt

Bởi vậy, khi trao đổi về Đề án Phụ nữ Khởi nghiệp Xanh - Phủ Xanh Việt Nam, TS. Đỗ Thị Hoài không nói như một người đứng trên bục diễn thuyết, mà như một người đã đi qua cả hai thế giới: thế giới của thị trường và thế giới của đào tạo con người.

TS. Đỗ Thị Hoài hiện là Chủ tịch Tập đoàn CHC, đồng thời giữ cương vị Phó Viện trưởng Viện Nhân tài Nhân lực. Ở CHC cho chị cái nhìn trực diện về sản xuất, tiêu dùng, thị trường và sinh kế. Còn vai trò Phó Viện trưởng giúp chị chạm đến gốc rễ của phát triển: năng lực con người, chuẩn hóa kỹ năng và tính bền vững của đào tạo. Hai vai trò ấy song hành, giao thoa và cuối cùng gặp nhau ở một câu hỏi lớn: làm thế nào để phụ nữ Việt Nam không chỉ được khuyến khích khởi nghiệp, mà thực sự có thể khởi nghiệp, sống được bằng con đường mình chọn và đi xa một cách bền vững?

Khởi nghiệp tốt cần nâng cao năng lực

TS. Đỗ Thị Hoài nhìn thấy một nghịch lý: trên thị trường không thiếu sản phẩm tốt, không thiếu doanh nghiệp tử tế, nhưng khoảng cách từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng vẫn còn rất nhiều trở ngại. Muốn lấp đầy khoảng cách ấy, cần một lực lượng không chỉ biết bán hàng, mà còn hiểu sản phẩm, có trách nhiệm với cộng đồng và có đạo đức nghề nghiệp. Và chị tin phụ nữ chính là lực lượng phù hợp đặc biệt cho vai trò đó. Không phải vì phụ nữ "khéo léo" theo một định kiến quen thuộc, mà vì phụ nữ gắn chặt với gia đình, với tiêu dùng hằng ngày, với sự nhạy cảm trước chất lượng sống và sự thay đổi của cộng đồng.

Với vai trò tại Viện Nhân tài Nhân lực, chị nhiều lần khẳng định một nguyên tắc rất rõ: không thể yêu cầu phụ nữ khởi nghiệp nếu không đào tạo họ một cách bài bản. Trong cách tiếp cận của chị, khởi nghiệp không thể chỉ bắt đầu bằng cảm hứng. Nó phải bắt đầu bằng năng lực. Người phụ nữ muốn bước ra thị trường cần được trang bị kiến thức, kỹ năng bán hàng, hiểu về sản phẩm, hiểu về hành vi tiêu dùng, hiểu cách xây dựng uy tín và quan trọng hơn, hiểu rằng mình đang đi trên con đường của một người làm chủ. Bởi vậy, chương trình Phụ nữ Khởi nghiệp Xanh - Phủ Xanh Việt Nam được chị và cộng sự định hình theo hướng thực chất: có khung đào tạo chuẩn, có chứng chỉ được công nhận, có đầu ra là bán được hàng - có thu nhập thật.

Những việc làm cụ thể để phát triển bền vững

Có lẽ điểm đáng chú ý nhất trong tư duy của TS. Đỗ Thị Hoài là chị không làm mọi thứ trở nên phức tạp. Giữa những khái niệm lớn về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn hay phát triển bền vững, chị kéo câu chuyện trở lại bằng 4 việc rất cụ thể.

Thứ nhất là bán hàng. Theo chị, phụ nữ phải có cơ hội bán những sản phẩm xanh, thiết yếu, chất lượng chuẩn; bán để có thu nhập, bán để nuôi gia đình, bán để xây dựng sự tự chủ kinh tế.

Thứ hai là mua hàng. Khi phụ nữ ưu tiên mua hàng của nhau, họ không chỉ tạo ra giao dịch mà đang tạo nên lực cầu nội sinh cho một hệ sinh thái kinh tế xanh.

Thứ ba là tiêu dùng. Tiêu dùng xanh không bắt đầu từ những chiến dịch lớn, mà bắt đầu từ căn bếp, từ thói quen mua sắm, từ lựa chọn hằng ngày của mỗi gia đình. Phủ xanh hành vi trước khi phủ xanh thị trường, đó là cách chị nhìn về sự thay đổi.

Thứ tư là đào tạo để đi bán hàng. Đây là trụ cột then chốt. Vì nếu không có đào tạo, mọi nỗ lực đều dễ dừng ở mức phong trào. Nếu không có năng lực được chuẩn hóa, người phụ nữ rất khó đi đường dài với thị trường.

Bốn việc ấy tưởng như giản dị, nhưng thực ra lại gói trọn một cách tiếp cận rất hiện đại: lấy phụ nữ làm trung tâm, lấy thị trường làm nơi kiểm chứng, lấy đào tạo làm nền tảng và lấy tiêu dùng xanh làm hướng đi lâu dài.

Phủ xanh từ tư duy đến sinh kế

Với tư cách Chủ tịch Tập đoàn CHC, chị cam kết đồng hành sản xuất, cung ứng các sản phẩm chuẩn xanh, minh bạch về giá, chất lượng và nguồn gốc. Với vai trò Phó Viện trưởng Viện Nhân tài Nhân lực, chị cam kết chuẩn hóa chương trình đào tạo, cấp chứng chỉ Phụ nữ Khởi nghiệp Xanh và đo lường hiệu quả bằng những con số thực tế về thu nhập và tác động xã hội.

Điều đáng quý ở TS. Đỗ Thị Hoài không chỉ là việc chị đang theo đuổi một đề án lớn, mà còn ở chỗ chị nhìn thấy phụ nữ Việt Nam như những "hạt mầm xanh" của xã hội. Mỗi người phụ nữ khi được trao cơ hội, được đào tạo đúng và được kết nối vào một hệ sinh thái phù hợp, đều có thể trở thành một điểm lan tỏa giá trị cho gia đình, cộng đồng và thị trường.

Có thể nói, trong hình dung của TS. Đỗ Thị Hoài, "phủ xanh" không chỉ là phủ xanh môi trường. Trước hết, đó là phủ xanh tư duy. Khi tư duy thay đổi, hành vi thay đổi. Khi hành vi thay đổi, sinh kế thay đổi. Khi phụ nữ có thể tự chủ trên một con đường xanh, sự phát triển ấy sẽ bền hơn bất cứ lời hô hào nào.