NƯỚC MỸ ĐÃ SẴN SÀNG CÓ NỮ TỔNG THỐNG ĐẦU TIÊN TRONG LỊCH SỬ?

Sự ủng hộ cho ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris đang ngày càng lớn. Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là: Liệu người Mỹ đã sẵn sàng để bầu ra nữ tổng thống đầu tiên hay chưa? Với nhiều lợi thế, khả năng bà Harris bước vào Nhà Trắng đang ngày càng hiện hữu.

Sẵn sàng đưa nước Mỹ sang trang mới

Bản thân bà Kamala Harris là một người phụ nữ làm nên lịch sử. Bà là người phụ nữ đầu tiên, người gốc Á đầu tiên, người gốc Phi đầu tiên trúng cử chức Phó tổng thống Mỹ vào năm 2020. Vào thời điểm đó, truyền thông Mỹ đã gọi bà với cái tên "người phá vỡ mọi rào cản". 

Năm nay, bà trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên và người Mỹ gốc Á đầu tiên được một chính đảng lớn đề cử. Nếu chiến thắng ở cuộc bầu cử ngày 5/11 tới, bà sẽ cùng đảng Dân chủ tạo nên một cột mốc lịch sử: Nữ tổng thống đầu tiên (đồng thời cũng là nữ tổng thống da màu đầu tiên) của nước Mỹ trong suốt 300 năm lập quốc.

Điều này đang mang đến sức lôi cuốn rộng rãi đối với nhiều giai tầng xã hội Mỹ, đặc biệt là trong nhóm các cử tri trẻ, nhóm cử tri có gốc nhập cư. Cuộc khảo sát mới nhất do Viện Các vấn đề chính trị Đại học Havard (HIP) cho thấy, ứng cử viên Kamala Harris dẫn điểm trước ông Donald Trump trong nhóm cử tri trẻ ở độ tuổi từ 18 đến 29 tuổi. 71% cử tri trẻ ủng hộ bà Harris nói rằng có kế hoạch đi bỏ phiếu, trong khi tỷ lệ này ở nhóm ủng hộ ông Trump chỉ là 59%. Khoảng cách về giới tính cử tri cũng tiếp tục được nới rộng. Bà Harris dẫn 10 điểm trước đối thủ ở cử tri nam giới trẻ tuổi và dẫn trước tới 30 điểm ở nhóm cử tri nữ giới trẻ tuổi. Nhiều người trong số họ coi công lý xã hội hoặc cam kết về sự công bằng trong xã hội là mối quan tâm quan trọng.

Bà Harris không né tránh bản sắc cá nhân của mình là một phụ nữ gốc Á, gốc Phi nhưng bà đang tránh biến nó thành trọng tâm trong chiến dịch tranh cử. Phát biểu trên kênh truyền hình quốc gia NBC, khi được hỏi liệu nước Mỹ đã sẵn sàng bầu người phụ nữ đầu tiên hay chưa, bà Harris trả lời "hoàn toàn sẵn sàng". Bà đồng thời lưu ý rằng việc ứng cử của bà là để "đưa nước Mỹ sang trang mới".

Một số cuộc khảo sát cho thấy, bà Kamala Harris đang dẫn điểm trướcđối thủ Donald Trump

Điều bà Harris muốn làm dường như là chứng minh rằng, bất kể giới tính của bà là gì, bà đều sẵn sàng cho vị trí lãnh đạo nước Mỹ với các kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm, chứ không phải là vì bà là phụ nữ hay bà muốn tạo nên lịch sử. 

Đề cập đến yếu tố ứng viên nữ, da màu tranh cử tổng thống Mỹ, bà Harris nói: "Tôi rõ ràng là phụ nữ. Tôi không cần phải chỉ ra điều đó với bất kỳ ai. Điểm mà hầu hết mọi người thực sự quan tâm là bạn có thể làm công việc đó không và bạn có thực sự tập trung không? Đó là lý do tại sao tôi dành phần lớn thời gian để lắng nghe và sau đó giải quyết những mối quan tâm, thách thức, ước mơ, tham vọng và nguyện vọng của người dân Mỹ".

Cương lĩnh của bà Kamala Harris hướng đến mục tiêu tạo ra sự tương phản với lập trường của cựu Tổng thống Donald Trump. Trong đó tập trung vào các đề xuất tăng lương tối thiểu liên bang, các khoản tín dụng thuế trẻ em, tín dụng thuế thu nhập tối thiểu, tăng thuế suất doanh nghiệp, cấm các loại “phí rác”, tăng cường các dự án năng lượng sạch, quyền sinh sản.

Chăm sóc sức khỏe là một vấn đề hàng đầu đối với những người ủng hộ bà Harris. Ông Trump đã không thành công khi cố gắng bãi bỏ Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng, mà ông gọi là "Obamacare" khi còn là tổng thống. Điều đó đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về chăm sóc sức khỏe cho nhiều cử tri tiềm năng của Harris. Tương tự như vậy, các cuộc tấn công của ông Trump vào các mối quan tâm về công lý xã hội khác, đặc biệt là công bằng về chủng tộc và sắc tộc, mà hơn một nửa số người ủng hộ Harris coi là "rất quan trọng". Ngược lại, bà Harris đã hứa sẽ trở thành "một tổng thống của tất cả người Mỹ", thể hiện sự ủng hộ của bà đối với nhiều nhóm người khác nhau trong nước.

Bà Kamala Harris được mệnh danh là "chiến binh bảo vệ quyền sinh sản"

Những lợi thế

Theo giới phân tích, Phó tổng thống Kamala Harris đang có nhiều lợi thế. Trước hết là sự ủng hộ cao trong nội bộ Đảng Dân chủ. Lợi thế tiếp theo là kết quả thăm dò dư luận mới nhất cho thấy tỷ lệ cử tri ủng hộ bà Kamala Harris đang vượt trội so với ứng cử viên Donald Trump. Theo khảo sát của Morning Consult, bà Harris dẫn trước ông Trump 4 điểm (50% so với 46%). Còn Reuters/Ipsos công bố kết quả khảo sát cho thấy bà Harris dẫn trước ông Trump 3 điểm (46% so với 43%).

Theo khảo sát của báo The Conversation trên toàn quốc, 51% đồng ý rằng "nước Mỹ sẵn sàng để có một nữ tổng thống đầu tiên". Chỉ có 23% người tham gia không đồng ý. Trong khi đó, trong 10 năm qua, theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Ý kiến Quốc gia của Đại học Chicago, tỷ lệ người Mỹ tin rằng đàn ông phù hợp với chính trị hơn phụ nữ liên tục giảm.

Một số cử tri ủng hộ Harris vì họ coi bà là ứng cử viên của sự thay đổi. Khi bà Harris thay thế Tổng thống Joe Biden trong cuộc đua vào cuối tháng 7 vừa qua, các cử tri trên nhiều nhóm nhân khẩu học đã ngay lập tức bị thúc đẩy bởi khả năng diễn đạt lưu loát, thông điệp tích cực về sự thay đổi và khả năng của bà. Họ lập luận rằng bàn tay vững vàng của bà sẽ xây dựng nên những thành công kinh tế trong cuộc chiến chống lạm phát và giúp dẫn dắt đất nước, như khẩu hiệu chiến dịch của bà Harris: "Một con đường mới phía trước". Những người ủng hộ bà cho rằng con đường này sẽ phá vỡ những rào cản vô hình và lật sang trang mới về quá khứ đầy biến động gần đây của đất nước.

Một lợi thế không thể chối cãi nữa là vấn đề tuổi tác. Kết quả một cuộc thăm dò cho thấy, 60% người Mỹ cho rằng ông Donald Trump (78 tuổi) đã quá cao tuổi để phục vụ đất nước thêm một nhiệm kỳ nữa. Trong khi bà Kamala Harris mới 60 tuổi - độ tuổi chín muồi của con đường sự nghiệp chính trị.

Lợi thế của ông Trump liên quan nhóm cử tri da trắng đã bị xóa mờ nhờ sự ủng hộ ngày càng tăng đối với bà Harris trong số phụ nữ da trắng. Các chiến lược gia thuộc đảng Cộng hòa cho biết, nhiều phụ nữ đã quay sang ủng hộ bà Harris một phần vì đảng Dân chủ đã tập trung tấn công có hiệu quả vào vấn đề phá thai sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ năm 2022, chấm dứt quyền tự do phá thai trên toàn quốc.

Chiến dịch tranh cử của bà Harris và các ủy ban hành động chính trị liên kết của đảng Dân chủ đã thu về khoảng 633 triệu USD trong quý III vừa qua, nâng tổng số tiền huy động được lên hơn 1 tỷ USD. Số tiền này giúp bà Harris duy trì lợi thế tài chính so với ông Donald Trump trong giai đoạn nước rút cuối cùng của cuộc bầu cử. Trong khi đó, số tiền vận động được cho nỗ lực tái tranh cử của ông Trump là 283 triệu USD.

Với những lợi thế, với nhiều thay đổi, khả năng về một người phụ nữ da màu bước vào Nhà Trắng đang ngày càng hiện hữu.

Ngự Bình (Theo CNN, The Conversation)