PGS.TS.BS Trương Thanh Hương đề xuất chiến lược dự phòng xơ vữa toàn diện cho người bệnh đa bệnh lý

Từ bệnh đồng mắc đến chiến lược dự phòng tim mạch toàn diện

Trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Xơ vữa Động mạch Việt Nam lần IV (VAS 2026), PGS.TS.BS Trương Thanh Hương - Giám đốc Trung tâm Tim mạch PhenikaaMec, Phó Chủ tịch Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam - trình bày báo cáo thứ ba với chủ đề "Dự phòng biến cố tim mạch do xơ vữa khi có bệnh đồng mắc".

Bài báo cáo cho thấy thực tế phổ biến trong thực hành lâm sàng: người bệnh tim mạch thường không chỉ có một yếu tố nguy cơ mà đồng thời mắc nhiều bệnh lý chuyển hóa và cơ quan khác nhau. Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận mạn, thừa cân – béo phì hay bệnh gan nhiễm mỡ có thể cùng tồn tại, tương tác và thúc đẩy quá trình xơ vữa, làm gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

Một trong những nội dung được PGS.TS.BS Trương Thanh Hương nhấn mạnh là hội chứng tim mạch - thận - chuyển hóa (CKM). Đây là mô hình bệnh lý phản ánh sự tương tác giữa các bệnh tim mạch, thận và rối loạn chuyển hóa, trong đó người bệnh có thể đã mang nguy cơ xơ vữa đáng kể ngay cả trước khi xuất hiện bệnh tim mạch trên lâm sàng.

Nữ chuyên gia cho biết thêm: "Ở người bệnh có bệnh đồng mắc, chúng ta không nên đánh giá từng yếu tố nguy cơ một cách riêng lẻ. Cần nhìn người bệnh ở khía cạnh tổng thể, đồng thời đánh giá chức năng tim mạch, thận và các rối loạn chuyển hóa để nhận diện đúng mức độ nguy cơ và lựa chọn chiến lược dự phòng phù hợp."

PGS.TS.BS Trương Thanh Hương cũng khuyến cáo cần nhấn mạnh phân tầng nguy cơ để cá thể hóa điều trị. Trong đó, ACC/AHA 2026 đưa thang điểm PREVENT-ASCVD vào đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch (ASCVD), hỗ trợ bác sĩ có thêm cơ sở xác định nguy cơ trong 10 năm và lựa chọn cường độ can thiệp phù hợp.

Đối với kiểm soát lipid máu, LDL-C vẫn là mục tiêu điều trị chính. Nguyên tắc xuyên suốt là nguy cơ càng cao, điều trị càng tích cực, càng sớm và duy trì càng lâu dài. Statin tiếp tục giữ vai trò nền tảng; khi chưa đạt mục tiêu có thể phối hợp thêm các liệu pháp hạ lipid khác tùy từng trường hợp.

Đáng chú ý, PGS.TS.BS Trương Thanh Hương phân tích nhiều bằng chứng cho thấy bệnh đồng mắc không làm mất đi lợi ích của điều trị statin. Dữ liệu từ ASCOT-LLA và CARDS cho thấy atorvastatin giúp giảm đáng kể biến cố tim mạch ở người bệnh tăng huyết áp hoặc đái tháo đường có thêm các yếu tố nguy cơ. Những dữ liệu theo dõi dài hạn cũng gợi mở lợi ích của việc kiểm soát nguy cơ từ sớm.

Ở người bệnh đồng thời mắc bệnh mạch vành, đái tháo đường và bệnh thận mạn – nhóm có nguy cơ tim mạch rất cao – chiến lược hạ LDL-C tích cực càng có ý nghĩa. Với bệnh gan mạn hoặc MASLD (bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu), chuyên gia cũng lưu ý không nên mặc định đây là lý do trì hoãn statin khi người bệnh có chỉ định điều trị và nguy cơ ASCVD cao.

"Điều quan trọng là không bỏ sót nguy cơ tim mạch chỉ vì người bệnh có bệnh lý ở cơ quan khác. Khi nguy cơ ASCVD cao, chúng ta cần kiểm soát LDL-C sớm, đủ mức và lâu dài, đồng thời theo dõi toàn diện các bệnh đồng mắc."- Chuyên gia nhấn mạnh. 

Báo cáo thứ ba tiếp nối mạch chuyên môn xuyên suốt trong 3 báo cáo của PGS.TS.BS Trương Thanh Hương tại VAS 2026. Báo cáo đầu tiên "Lipoprotein(a) và bệnh đồng mắc: Tiếp cận toàn diện từ sinh lý đến thực hành" tập trung vào Lp(a) và cách diễn giải chỉ số này trong từng bối cảnh bệnh lý, báo cáo thứ hai "Kiểm soát viêm trong xơ vữa, hướng tới đa lợi ích tim mạch và điều hòa quá trình lão hóa" mở rộng góc nhìn sang vai trò của viêm và nguy cơ tim mạch tồn dư.

Ba báo cáo cùng hướng đến một thông điệp chung: dự phòng xơ vữa không dừng ở kiểm soát một chỉ số, mà cần nhận diện toàn diện các yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm và cá thể hóa chiến lược can thiệp cho từng người bệnh.

Kết nối chuyên gia quốc tế, định hướng xây dựng Trung tâm Xơ vữa động mạch tại PhenikaaMec

Trước đó, ngày 12/8/2026, Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec) đã tiếp đón GS. Børge Nordestgaard – Chủ tịch Hội Xơ vữa động mạch châu Âu (EAS), Giáo sư Y khoa Lâm sàng tại Đại học Copenhagen, cùng GS. Anne Tybjærg-Hansen – Giáo sư Sinh hóa Lâm sàng, Đại học Copenhagen, mở ra những trao đổi chuyên sâu về định hướng xây dựng Trung tâm Xơ vữa động mạch tại bệnh viện.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia trao đổi về xu hướng mới trong nhận diện yếu tố nguy cơ, đánh giá và quản lý xơ vữa động mạch, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong phát triển mô hình chuyên môn chuyên sâu. Hai bên cũng thảo luận định hướng xây dựng Trung tâm Xơ vữa động mạch tại PhenikaaMec theo hướng phát hiện sớm – phân tầng nguy cơ – dự phòng – điều trị – theo dõi lâu dài, kết nối các lĩnh vực tim mạch, xét nghiệm, di truyền và nghiên cứu khoa học.

Đoàn chuyên gia cũng tham quan Trung tâm Tim mạch, Khoa Hóa sinh – Huyết học, Trung tâm Di truyền và Trung tâm Tế bào gốc & Ngân hàng mô, qua đó tìm hiểu hệ thống cơ sở vật chất, năng lực chuyên môn và tiềm năng phối hợp đa chuyên khoa tại PhenikaaMec.

Với tinh thần "Đổi mới – Kiến tạo – Bền vững", PhenikaaMec tiếp tục phát triển mô hình y tế hàn lâm gắn kết khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học, hướng tới xây dựng năng lực chuyên sâu trong dự phòng và điều trị bệnh lý tim mạch.