Phòng, chống tác hại thuốc lá: Lan tỏa phong trào của các cấp Hội

Trong những năm qua, tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người, sự phát triển kinh tế và môi trường sống đã trở thành một hồi chuông cảnh báo toàn cầu. Theo cảnh báo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân chính gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,3 triệu ca tử vong do hút thuốc lá thụ động, tức là những người không trực tiếp hút nhưng vẫn hít phải làn khói độc hại. 

Tại Việt Nam, khói thuốc lá cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người mỗi năm, đồng thời gánh nặng bệnh tật và chi phí kinh tế cho việc điều trị các bệnh lý do thuốc lá (như ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, các bệnh tim mạch) là vô cùng lớn. Đáng lo ngại hơn, sự xuất hiện ngày càng tinh vi của các sản phẩm nicotine mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang kéo thế hệ trẻ vào vòng xoáy nghiện ngập với những hệ lụy khôn lường.

Trước thực trạng đó, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đòi hỏi sự chung tay quyết liệt của toàn xã hội, trong đó tổ chức Hội LHPN các cấp đóng vai trò quan trọng.

Những mô hình thiết thực và sự thay đổi từ từng mái ấm

Thực tế cho thấy, để phong trào phòng, chống tác hại thuốc lá thực sự đi vào chiều sâu và tạo được sức thuyết phục cao, các cấp Hội LHPN trên cả nước luôn chủ động đổi mới cách làm, nói không với những khẩu hiệu khô khan. Từ các địa phương như Phú Thọ, Điện Biên, Bắc Ninh, Sơn La cho đến Đồng Nai, hàng loạt mô hình hiệu quả đã được triển khai đồng bộ, gắn liền với đời sống hằng ngày của người dân.

Nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá được lồng ghép khéo léo vào các phong trào quen thuộc như "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch", "Gia đình 5 có, 3 sạch" hay cuộc vận động xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh thông qua hệ thống các câu lạc bộ "Gia đình hạnh phúc", "Phụ nữ với pháp luật", mô hình "Gia đình không khói thuốc", "Cơ quan không khói thuốc". Cán bộ Hội các cấp luôn kiên trì phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", vận động hạn chế hút thuốc trong các dịp lễ hội, đám cưới, đám tang và đưa tiêu chí này vào hương ước, quy ước của cộng đồng.

Hiệu quả thiết thực của các phong trào này được minh chứng sinh động qua những con số cụ thể và câu chuyện người thật việc thật tại cơ sở. Đơn cử tại Phú Thọ, thông qua mạng lưới chi hội và các trang fanpage cộng đồng, hàng trăm buổi tuyên truyền chuyên đề đã thu hút đông đảo hội viên tham gia. Nhờ sự kiên trì "mưa dầm thấm lâu" của các chi hội trưởng, nhiều ông chồng từng có thâm niên hút thuốc lâu năm nay đã tự giác bỏ thuốc hoặc hạn chế tối đa khi ở nhà.

Tương tự tại Điện Biên, các cấp Hội ở xã Thanh Nưa hay phường Mường Thanh ghi nhận nhiều trường hợp hội viên phụ nữ khéo léo vận động người thân cam kết không hút thuốc trong không gian sinh hoạt chung của gia đình. Chị em không chỉ dừng lại ở việc nhắc nhở thông thường mà đã học cách lắng nghe, thấu hiểu tâm lý để đồng hành, biến việc từ bỏ khói thuốc thành quyết tâm bảo vệ sức khỏe cho vợ con. Chính những chuyển biến từ từng mái ấm nhỏ ấy đã giúp tỷ lệ gia đình đạt chuẩn "không khói thuốc" tại các khu dân cư ngày càng gia tăng, tạo nền tảng vững chắc cho cộng đồng khỏe mạnh.

Sôi nổi các hoạt động quy mô lớn 

Bên cạnh các mô hình hoạt động tại cơ sở, phong trào phòng, chống tác hại thuốc lá của tổ chức Hội còn lan tỏa mạnh mẽ qua các sự kiện quy mô lớn, mang tính cộng đồng cao như các giải chạy vì cộng đồng hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá, thu hút đông đảo cán bộ, hội viên và nhân dân tham gia với nhiều nội dung tích cực, thiết thực.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền qua các năm luôn được làm mới bằng những hình thức nghệ thuật sinh động, giàu sức hút. Điển hình như cuộc thi sáng tác vũ điệu, dân vũ truyền thông được tổ chức thành công vào cuối tháng 11/2025 tại Hà Nội, thu hút sự hưởng ứng nồng nhiệt của đông đảo hội viên. Tiếp nối thành công đó, bước sang năm 2026, phong trào tiếp tục bứt phá mạnh mẽ với Cuộc thi Tiểu phẩm truyền thông "Phụ nữ với phòng, chống tác hại của thuốc lá", ghi nhận sức hút ấn tượng khi thu hút khoảng 150 tác phẩm video dự thi từ khắp các tỉnh, thành phố và đơn vị trực thuộc.

Từ cơ sở đến các đơn vị đặc thù, các tiểu phẩm sân khấu hóa được đầu tư công phu đã chuyển tải thông điệp mạnh mẽ về tác hại của thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Tiêu biểu như tại Hội Phụ nữ Khoa Văn hóa, ngoại ngữ, Trường Đại học Chính trị, Bộ Quốc phòng, đã đúc rút ý nghĩa thiết thực: "Xây dựng đơn vị không khói thuốc không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe bộ đội mà còn tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, kỷ luật; góp phần nâng cao chất lượng học tập, công tác và rèn luyện của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ".

Đồng hành cùng sự kiện, hàng loạt tác phẩm đến từ các cấp Hội địa phương trên khắp mọi miền đất nước cũng được triển khai và lan tỏa sâu rộng. Có thể kể đến những tiểu phẩm mang tên gọi và thông điệp giàu ý nghĩa như: "Vì một gia đình không khói thuốc" của Hội LHPN xã Đình Lập (Lạng Sơn), "Bài học từ làn khói thuốc" của Hội LHPN tỉnh Ninh Bình, "Khói thuốc không bay một mình" của Hội LHPN xã Xuân Chinh (Thanh Hóa), "Khói thuốc lá - án tử vô hình" của Hội LHPN tỉnh Khánh Hòa, "Từ bỏ thuốc lá" của Hội LHPN xã Di Linh (Lâm Đồng), hay các tiểu phẩm từ Hội LHPN xã Hồng Thu (Lai Châu), xã Thuận Hòa (Cần Thơ), phường Bách Quang (Thái Nguyên), xã Đăk Ơ (Đồng Nai), phường Gia Viên (Hải Phòng) và xã Nghĩa Trụ (Hưng Yên). Các tác phẩm này đã phản ánh sinh động hình ảnh các cấp Hội LHPN cơ sở khéo léo lồng ghép tuyên truyền, nhắc nhở hội viên và người thân nói không với thuốc lá truyền thống và nicotine mới trong gia đình và cộng đồng.

Trao đổi về ý nghĩa của các hoạt động này, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương nhấn mạnh rằng đây là những sân chơi thiết thực nhằm tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, hội viên và nhân dân về tác hại của thuốc lá cũng như những nguy cơ từ hút thuốc lá thụ động, qua đó nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi để xây dựng một cộng đồng văn minh, không khói thuốc.

Sự kết hợp đồng bộ giữa các mô hình tại cơ sở và những chuỗi hoạt động truyền thông sáng tạo, quy mô toàn quốc qua các năm đang tạo nên sức mạnh tổng lực. Qua đó, các cấp Hội LHPN tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt và sứ mệnh tiên phong trong việc bảo vệ sức khỏe gia đình và xã hội vì một tương lai phát triển bền vững.