Phụ nữ Điện Biên chủ động vượt rào cản, khẳng định vai trò ở vùng cao, biên giới

Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV đang được Hội LHPN tỉnh Điện Biên cụ thể hóa phù hợp với đặc thù miền núi, biên giới và địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Bà Pờ Diệu Ninh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Điện Biên đã dành thời gian chia sẻ về những nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp và kỳ vọng của Hội trong thời gian tới.

Hướng hoạt động Hội về cơ sở, hỗ trợ phụ nữ phát triển toàn diện

+ Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV đã được Hội LHPN tỉnh Điện Biên cụ thể hóa như thế nào để phù hợp với điều kiện của một tỉnh miền núi, biên giới, có đông đồng bào dân tộc thiểu số?

Bà Pờ Diệu Ninh: Để phù hợp với điều kiện của một tỉnh miền núi, biên giới và có đông đồng bào dân tộc thiểu số, Hội LHPN tỉnh Điện Biên đã đổi mới phương thức tuyên truyền, đồng thời hướng mạnh các hoạt động về cơ sở. Hội tập trung hỗ trợ toàn diện để phụ nữ vùng cao phát triển kinh tế, nâng cao hiểu biết pháp luật và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Các cấp Hội cũng chủ động phát hiện, bồi dưỡng hội viên phụ nữ ưu tú là người dân tộc thiểu số, qua đó tạo nguồn cán bộ nữ chất lượng, am hiểu phong tục, tập quán địa phương.

+ Trong quá trình triển khai Nghị quyết, Hội LHPN tỉnh xác định những mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nào là ưu tiên trong giai đoạn hiện nay? Vì sao những nội dung đó được lựa chọn?

Bà Pờ Diệu Ninh: Mục tiêu cốt lõi, mang tính đột phá của Hội là góp phần giảm nghèo đa chiều bền vững, giúp phụ nữ nghèo từng bước làm chủ kinh tế và thúc đẩy các mô hình sinh kế tại khu vực biên giới. Cùng với hỗ trợ phụ nữ phát triển toàn diện, Hội chú trọng xây dựng gia đình hạnh phúc gắn với Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an". Cuộc vận động "Xây dựng người phụ nữ Điện Biên "thân thiện, sáng tạo, khát vọng phát triển" cũng được triển khai nhằm khơi dậy ý chí vươn lên của hội viên.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xóa mù công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, đưa ứng dụng công nghệ, thương mại điện tử và phong trào "Bình dân học vụ số" đến các chi hội ở bản làng. Hội đồng thời nâng cao năng lực, phát huy vai trò chính trị của phụ nữ, phấn đấu tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý ở cơ sở, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số. Để thích ứng với bối cảnh mới, tổ chức Hội tiếp tục cải cách phương thức hoạt động, đào tạo đội ngũ cán bộ vùng biên có bản lĩnh, biết tiếng dân tộc và am hiểu phong tục, tập quán.

Những nội dung này được lựa chọn trước hết từ thực trạng kinh tế, xã hội của địa phương, khi tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao. Nếu không ưu tiên giảm nghèo bền vững, phụ nữ khó có điều kiện phát triển toàn diện và tham gia các hoạt động xã hội. Vì vậy, hỗ trợ phụ nữ xây dựng sinh kế, nâng cao thu nhập được xác định là nền tảng để thực hiện những mục tiêu khác.

Xu thế số hóa cũng đặt phụ nữ vùng cao trước nguy cơ tụt hậu do còn hạn chế về tiếng phổ thông và kỹ năng công nghệ. Việc thúc đẩy chuyển đổi số, triển khai "Bình dân học vụ số" sẽ giúp chị em kết nối thị trường, tiêu thụ nông sản và tiếp cận kiến thức mới. Đây là giải pháp quan trọng để phụ nữ dân tộc thiểu số không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

Cùng với khoảng cách công nghệ, đặc thù của một tỉnh biên giới cũng khiến phụ nữ Điện Biên đối mặt với nhiều nguy cơ như tội phạm mua bán người, tệ nạn ma túy và tình trạng di cư tự do. Trước thực tế đó, việc xây dựng gia đình an toàn theo tiêu chí "3 an" và triển khai chương trình "Đồng hành cùng phụ nữ biên cương" có ý nghĩa thiết thực trong bảo vệ hội viên, phụ nữ, đồng thời góp phần giữ vững an ninh biên giới. Qua các hoạt động này, phụ nữ không chỉ được hỗ trợ giải quyết những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống mà còn từng bước phát huy vai trò trong gia đình và cộng đồng.

Bên cạnh đó, tỷ lệ cán bộ nữ ở cơ sở còn khiêm tốn, trong khi định kiến giới, tảo hôn và áp lực gia đình vẫn khiến không ít phụ nữ miền núi tự ti, ít có cơ hội tiếp cận chính sách. Hội vì thế chú trọng nâng cao năng lực chính trị cho phụ nữ và tạo nguồn cán bộ nữ người dân tộc thiểu số. Mục tiêu là hình thành đội ngũ nữ lãnh đạo người địa phương có tiếng nói, có khả năng tham gia giải quyết những vấn đề của phụ nữ và cộng đồng.

Đưa chính sách, nguồn lực đến phụ nữ vùng biên

+ Điện Biên vẫn còn nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội, khoảng cách phát triển giữa các vùng và những vấn đề liên quan đến phụ nữ, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn lớn. Hội LHPN tỉnh Điện Biên đã có những giải pháp gì để bảo đảm phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới đều được thụ hưởng các chương trình, phong trào của Hội?

Bà Pờ Diệu Ninh: Để phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới không bị bỏ lại phía sau, Hội LHPN tỉnh Điện Biên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và đưa nguồn lực hướng thẳng về cơ sở. Hội tăng cường phối hợp với các đồn Biên phòng đóng quân trên địa bàn để xây dựng điểm tựa cho phụ nữ vùng biên. Hoạt động tuyên truyền lưu động được tổ chức tại từng bản, giúp người dân nâng cao kiến thức pháp luật về phòng, chống tội phạm mua bán người, ma túy và bảo vệ chủ quyền biên giới.

Các Tổ truyền thông cộng đồng được thành lập, duy trì tại cơ sở để tiếp cận trực tiếp người dân và từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Nội dung tuyên truyền tập trung vận động cộng đồng, đặc biệt là nam giới, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, tư tưởng trọng nam khinh nữ, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Qua đó, phụ nữ và trẻ em có thêm điều kiện sống trong môi trường bình đẳng, an toàn và tiến bộ hơn.

Hội cũng đưa chính sách và nguồn lực tài chính đến gần hơn với phụ nữ dân tộc thiểu số, nhất là phụ nữ nghèo tại các bản xa. Các gói chính sách hỗ trợ sinh đẻ an toàn, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em được phổ biến và triển khai tới đúng đối tượng. Hội đồng thời phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, giúp hội viên vùng sâu tiếp cận vốn vay ưu đãi để xây dựng mô hình kinh tế gia đình.

Phong trào "Bình dân học vụ số" được tổ chức tại các chi hội vùng cao nhằm từng bước xóa mờ khoảng cách địa lý và khoảng cách công nghệ. Phụ nữ dân tộc thiểu số được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh để học tập, tìm hiểu kiến thức và tiếp cận các dịch vụ công ích. Chị em cũng được hỗ trợ sử dụng môi trường mạng để giới thiệu, quảng bá và bán nông sản.

Chương trình "Đồng hành cùng phụ nữ biên cương" tiếp tục được duy trì, nhân rộng với sự chung tay của nhiều cơ quan, tổ chức. Hội tích cực huy động sự ủng hộ từ các tỉnh, thành miền xuôi và các tổ chức quốc tế để xây dựng "Mái ấm tình thương". Nguồn lực vận động còn được sử dụng để tặng con giống, cây trồng, tạo sinh kế cho phụ nữ nghèo vùng biên giới.

+ Bên cạnh việc hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, Hội LHPN tỉnh Điện Biên đang tập trung vào những lĩnh vực nào để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, xây dựng gia đình hạnh phúc và phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển địa phương theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV?

Bà Pờ Diệu Ninh: Bên cạnh hỗ trợ phát triển kinh tế, Hội LHPN tỉnh Điện Biên tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, xây dựng gia đình hạnh phúc và phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển địa phương. Phong trào "Bình dân học vụ số" được đẩy mạnh để cập nhật kiến thức công nghệ thông tin và năng lực số cho phụ nữ, nhất là phụ nữ nông thôn, phụ nữ dân tộc thiểu số. Hội cũng tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ năng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ nữ và chi hội trưởng, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới.

Phong trào thi đua "Xây dựng người phụ nữ Điện Biên thân thiện, sáng tạo, khát vọng phát triển" tiếp tục được lan tỏa sâu rộng. Qua phong trào, Hội khuyến khích phụ nữ phát huy tinh thần cống hiến, chủ động học tập và mạnh dạn tham gia các hoạt động kinh tế, xã hội. Phụ nữ từng bước chuyển từ đối tượng thụ hưởng thành chủ thể tích cực của quá trình phát triển.

Trong xây dựng gia đình hạnh phúc, Hội duy trì và nhân rộng các mô hình, Câu lạc bộ "Phụ nữ nuôi dạy con tốt", "Phụ nữ xây dựng gia đình hạnh phúc", gắn với Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an". Các hoạt động của Đề án 938 "Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017-2027" được triển khai, chú trọng phòng, chống bạo lực gia đình. Hội đồng thời duy trì các "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng", tạo nơi hỗ trợ phụ nữ và trẻ em khi gặp tình huống mất an toàn.

Chương trình "Mẹ đỡ đầu" tiếp tục được thực hiện nhằm hỗ trợ trẻ em mồ côi, trẻ em nghèo vùng biên giới có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Sự đồng hành của các cấp Hội góp phần giúp các em có thêm điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe và vươn lên trong cuộc sống. Hoạt động này cũng lan tỏa trách nhiệm của cộng đồng đối với phụ nữ và trẻ em yếu thế.

Hội chú trọng phát huy vai trò của phụ nữ trong quản lý xã hội và thúc đẩy bình đẳng giới trong đời sống chính trị. Các diễn đàn, hội thảo được phối hợp tổ chức nhằm nâng cao quyền tham gia của phụ nữ tại cộng đồng, đồng thời chủ động phát hiện, tạo nguồn cán bộ nữ người dân tộc thiểu số. Qua đó, phụ nữ có thêm cơ hội tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh nguyện vọng và trực tiếp giải quyết những vấn đề của địa phương.

Trong xây dựng nông thôn mới, Hội phát động các phần việc phụ nữ tự quản, vận động hội viên thu gom rác thải nhựa và vệ sinh môi trường nông thôn. Phụ nữ còn tham gia chăm sóc các công trình tri ân, di tích lịch sử, góp phần giữ gìn cảnh quan và giáo dục truyền thống. Những việc làm cụ thể này khẳng định vai trò, trách nhiệm của phụ nữ đối với cộng đồng.

Hội đồng thời khuyến khích phụ nữ giữ gìn ngôn ngữ, trang phục và nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình. Các giá trị văn hóa được lồng ghép vào mô hình du lịch cộng đồng, du lịch lịch sử, vừa bảo tồn bản sắc, vừa tạo thêm cơ hội sinh kế. Qua đó, phụ nữ trở thành lực lượng quan trọng trong gìn giữ di sản và phát triển kinh tế địa phương.

Phụ nữ vùng cao phát huy nội lực, chủ động kiến tạo cuộc sống

+ Để hoàn thành các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV vào cuối nhiệm kỳ, Hội LHPN tỉnh Điện Biên sẽ tập trung vào những đột phá nào trong thời gian tới? Đồng chí kỳ vọng gì vào sự tham gia của hội viên, phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số và phụ nữ khu vực biên giới?

Bà Pờ Diệu Ninh: Để thực hiện toàn diện các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, Hội LHPN tỉnh Điện Biên tập trung vào những mũi nhọn có khả năng tạo chuyển biến căn bản. Trước hết, Hội thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong điều hành và hoạt động, đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, kết nối thông tin trực tuyến đến các chi hội ở bản làng xa xôi. Phong trào "Bình dân học vụ số" tiếp tục được đẩy mạnh để phụ nữ dân tộc thiểu số tiếp cận kiến thức đời sống, xã hội và từng bước làm chủ không gian mạng.

Khâu đột phá tiếp theo là trao quyền năng kinh tế, hỗ trợ phụ nữ phát triển sinh kế bền vững. Hội thúc đẩy phong trào phụ nữ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh và hỗ trợ chị em tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi thực chất. Các mô hình kinh tế đặc thù vùng cao như dệt thổ cẩm, nông nghiệp sạch, du lịch cộng đồng và homestay được khuyến khích phát triển gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Hội cũng tập trung xây dựng môi trường sống an toàn, tiến bộ cho phụ nữ và trẻ em ngay tại gia đình, cộng đồng. Các chương trình mục tiêu quốc gia, Dự án 8 "Thúc đẩy bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết với phụ nữ và trẻ em" và Đề án 938 tiếp tục được triển khai quyết liệt, gắn với phòng, chống bạo lực gia đình, xóa bỏ hủ tục lạc hậu và ngăn ngừa tảo hôn. Mục tiêu là nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống cho phụ nữ, trẻ em, đặc biệt tại khu vực biên giới.

Hội LHPN tỉnh Điện Biên đặt niềm tin và kỳ vọng lớn vào tinh thần tự chủ của phụ nữ, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số và phụ nữ vùng biên. Chúng tôi mong chị em xóa bỏ tư tưởng tự ti, cam chịu, chủ động vượt qua định kiến giới và tự tin khẳng định vai trò trong gia đình, xã hội. Phụ nữ cần tích cực học tiếng phổ thông, học công nghệ, tiếp cận khoa học kỹ thuật để nâng cao hiểu biết và quyền năng kinh tế.

Chúng tôi cũng kỳ vọng phụ nữ trở thành chủ thể tích cực trong bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự tại các vùng biên viễn. Chị em cần phối hợp cùng Bộ đội Biên phòng phòng, chống tội phạm, ngăn chặn tình trạng di cư tự do và mua bán người. Mỗi phụ nữ vùng biên có thể trở thành một "lá chắn vững chắc", góp phần bảo vệ gia đình, cộng đồng và chủ quyền biên giới.

Phụ nữ còn được kỳ vọng trở thành những hạt nhân gìn giữ ngôn ngữ, trang phục và tinh hoa văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Khi biết phát huy giá trị di sản gắn với du lịch cộng đồng, chị em có thể biến văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế. Đây cũng là cách để phụ nữ vừa bảo tồn bản sắc, vừa chủ động tạo dựng sinh kế bền vững.

Mỗi hội viên, phụ nữ cần đi đầu thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng gia đình hạnh phúc theo tiêu chí "5 không, 3 sạch, 3 an". Chị em cần quan tâm chăm lo, giáo dục và tạo điều kiện để trẻ em vùng cao được đến trường học chữ. Sự chủ động của phụ nữ sẽ tạo nên những thay đổi bền vững từ mỗi gia đình, mỗi bản làng và toàn xã hội.

+ Xin trân trọng cám ơn bà!