Phụ nữ kinh doanh trực tuyến: Giữ an toàn thông tin khách hàng chính là bảo vệ thương hiệu

Phụ nữ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phải thực hiện trách nhiệm bảo vệ dữ liệu khách hàng trong phạm vi hoạt động kinh doanh và xử lý dữ liệu của mình. Tuy nhiên, trách nhiệm này không chỉ thuộc về người bán mà còn được phân định cho đơn vị vận hành nền tảng, tùy thuộc vào vai trò và hoạt động xử lý dữ liệu của từng bên. 

Cơ sở pháp lý trực tiếp là Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, cùng có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định người bán có nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu của người mua, bảo vệ thông tin của người tiêu dùng. 

Trong khi đó, khoản 1 Điều 6 quy định chủ quản nền tảng phải áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn thông tin và dữ liệu cá nhân của người tiêu dùng. Như vậy, pháp luật xác lập trách nhiệm cho cả người bán và đơn vị vận hành nền tảng, chứ không chuyển toàn bộ trách nhiệm sang một phía. 

Trong thực tế, khi khách hàng đặt mua hàng, người bán có thể tiếp cận họ tên, số điện thoại, địa chỉ giao hàng, lịch sử đặt hàng hoặc thông tin khác phục vụ giao dịch. Những thông tin này, nếu xác định hoặc giúp xác định một cá nhân cụ thể, có thể là dữ liệu cá nhân thuộc phạm vi bảo vệ của pháp luật. 

Người bán cần sử dụng dữ liệu đúng mục đích, giới hạn quyền tiếp cận, không tự ý cung cấp danh sách khách hàng cho bên khác hoặc sử dụng số điện thoại, địa chỉ đã thu thập để quảng cáo, tiếp thị ngoài phạm vi được phép.

Đặc biệt, việc khách hàng cung cấp thông tin để nhận hàng không đồng nghĩa với việc họ mặc nhiên đồng ý cho người bán sử dụng thông tin ấy vào mọi mục đích khác. Chẳng hạn, một khách hàng để lại số điện thoại nhằm giao nhận sản phẩm không có nghĩa là người bán được tự do chuyển số điện thoại đó cho đơn vị quảng cáo hoặc đưa vào các nhóm tiếp thị. Việc thu thập, sử dụng, chia sẻ dữ liệu phải đáp ứng các điều kiện tương ứng của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Về phía người bán, cần tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ liên quan theo pháp luật về thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các biện pháp thiết thực bao gồm chỉ thu thập thông tin cần thiết cho giao dịch; không đăng công khai hóa đơn, phiếu giao hàng có đầy đủ thông tin khách hàng; không chia sẻ dữ liệu qua các nhóm chat không cần thiết; quản lý chặt tài khoản, thiết bị và nhân viên được tiếp cận dữ liệu; xóa hoặc xử lý dữ liệu theo quy định khi không còn căn cứ lưu giữ. 

Về phía nền tảng, đơn vị vận hành không thể chỉ viện dẫn việc người bán tự chịu trách nhiệm để phủ nhận nghĩa vụ của mình. Nền tảng phải thực hiện các nghĩa vụ bảo đảm an toàn thông tin, công khai chính sách bảo mật và tổ chức cơ chế tiếp nhận, xử lý yêu cầu liên quan đến dữ liệu theo quy định pháp luật. 

Điều quan trọng là trách nhiệm pháp lý phải được xác định theo hành vi thực tế, vai trò của từng bên và nguyên nhân phát sinh vi phạm. Nếu người bán tự ý phát tán dữ liệu khách hàng thì phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình; nếu sự cố bắt nguồn từ việc nền tảng không thực hiện đúng nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu thuộc trách nhiệm của nền tảng thì đơn vị này cũng có thể phải chịu trách nhiệm tương ứng. 

Bảo vệ dữ liệu khách hàng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng uy tín kinh doanh. Đối với phụ nữ kinh doanh trực tuyến, việc giữ an toàn thông tin khách hàng chính là bảo vệ thương hiệu, duy trì niềm tin và phát triển hoạt động kinh doanh bền vững.