Phụ nữ Nghệ An trong nhịp sống mới

Trong căn nhà của gia đình chị Huỳnh Thị Hòa ở xóm Đồng Phong, xã Vạn An, bốn thế hệ cùng chung sống. Tám thành viên, từ người bà cao tuổi đến vợ chồng chị Hòa, các con trai, con dâu và những đứa cháu, mỗi người một công việc, một nhịp sống. Giữa khác biệt về tuổi tác, điều giữ họ gần nhau là sự quan tâm, tôn trọng và ý thức làm gương cho con cháu.

Gia đình chị Hòa có kinh tế khá giả, các thành viên có công việc ổn định và gắn bó với nhau. Vợ chồng chị vừa sản xuất nông nghiệp, vừa kinh doanh nghề mộc; cơ sở mộc của anh chị nhận dạy nghề cho thanh niên, hiện tạo việc làm cho khoảng 5-6 lao động địa phương. Chăm lo tổ ấm với chị Hòa cũng gắn với trách nhiệm cộng đồng, thể hiện qua cách ứng xử với hàng xóm và tinh thần gương mẫu ở địa phương.

Nhắc đến cách giữ nếp nhà, chị Hòa bắt đầu từ cách các thành viên đối xử với nhau mỗi ngày: “Trong gia đình, vợ chồng hòa thuận, đối với cha mẹ thì luôn kính trọng, lễ phép, biết ơn; đối với chồng thì chia sẻ, tôn trọng, yêu thương; đối với con cháu thì yêu thương, quan tâm, động viên”. Theo chị, thế hệ đi trước phải sống sao để con cháu nhìn vào, học tập và noi theo.

Nếu gia đình chị Hòa gìn giữ nếp nhà qua những chuẩn mực ứng xử được trao truyền giữa bốn thế hệ, thì gia đình chị Nguyễn Thị Thùy Hương (SN 1982, khối 12 Hà Huy Tập, phường Vinh Phú) vun đắp sự gắn kết bằng cách chủ động dành thời gian lắng nghe và đồng hành. 

Ba thế hệ cùng chung sống trong một mái nhà; vợ chồng chị có hai con, một cháu học đại học, một cháu đang học Trường THPT chuyên Phan Bội Châu. Với chị Hương, giá trị của gia đình nhiều thế hệ không chỉ là sum vầy, mà còn là cơ hội để các thành viên học hỏi, sẻ chia và nâng đỡ nhau.

Gia đình chị Hương từng trải qua những giai đoạn nhiều áp lực: Hai con còn nhỏ, ông bà tuổi cao, chồng thường xuyên đi công tác xa, còn chị đi làm cách nhà hàng chục km. Những lúc con ốm, công việc căng thẳng, biến cố liên tiếp khiến việc chăm sóc gia đình không dễ dàng. 

Tình yêu thương và sự đồng lòng giúp các thành viên cùng vượt qua khó khăn. Với chị, giữ được mái ấm không phải là tránh mọi sóng gió, mà là khi khó khăn, mỗi người vẫn sẵn lòng chia sẻ trách nhiệm và trở thành điểm tựa cho nhau.

Vợ chồng chị Hương coi trọng việc đồng hành hơn áp đặt trong giáo dục con, luôn lắng nghe, làm gương, khuyến khích con tự lập và tôn trọng sự khác biệt. 

Để giữ gắn kết giữa các thế hệ, các thành viên xây dựng “quy ước gia đình”, duy trì bữa cơm chung, trò chuyện và sinh hoạt cùng nhau. “Chúng tôi luôn tâm niệm rằng hạnh phúc không phải là điểm đến mà là hành trình cùng nhau đi qua mỗi ngày”, chị chia sẻ.

Những câu chuyện thực tế cho thấy hạnh phúc gia đình được vun đắp từ yêu thương, tôn trọng, thấu hiểu, sẻ chia và trách nhiệm của mỗi thành viên, cùng sự đồng hành của cộng đồng. Hằng năm, các cấp Hội LHPN tỉnh Nghệ An tổ chức các cuộc truyền thông, tọa đàm, diễn đàn, tập huấn về xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, kỹ năng làm cha mẹ và giáo dục con cái. Qua đó, góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng tổ chức cuộc sống, gìn giữ các giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Từ vun đắp mái ấm, phụ nữ Nghệ An còn phát huy tinh thần sáng tạo, khai thác tiềm năng, thế mạnh để phát triển kinh tế, tạo sinh kế, việc làm, nâng cao thu nhập, khẳng định vai trò, vị thế trong gia đình và xã hội, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trên nhiều vùng đất Nghệ An, phụ nữ đang làm mới nông nghiệp từ lợi thế quê hương. Họ không chỉ làm ra sản phẩm mà còn thay đổi cách tạo giá trị từ đất đai, cây trồng và tri thức bản địa: Đổi mới canh tác, kết nối vùng nguyên liệu, tận dụng phụ phẩm, nâng kỹ thuật chế biến và phát huy văn hóa địa phương. Những hướng đi ấy góp phần chuyển nông nghiệp từ dựa chủ yếu vào sản lượng sang tạo giá trị cao hơn, bền vững hơn.

Ở xóm Nam Phượng Sơn, xã Quan Thành, chị Hoàng Thị Liên bắt đầu với khoảng 1.000m² nhà màng vào cuối năm 2019. Từ thử nghiệm ban đầu, chị mở rộng quy mô lên 1,1ha, đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt và điều khiển tự động để trồng dưa lưới, nho đen. Đổi mới không chỉ nằm ở thiết bị, mà còn ở cách tổ chức sản xuất có kiểm soát, tính toán cây trồng, năng suất và hiệu quả kinh tế.

Trang trại của chị Liên cho lợi nhuận ước đạt 350-400 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho lao động địa phương. Cách làm này cho thấy đất đai có thể tạo giá trị cao hơn khi được đầu tư đúng hướng và ứng dụng kỹ thuật. 

Tuy nhiên, để nông nghiệp bền vững, hiệu quả cần được mở rộng từ một trang trại sang vùng nguyên liệu, từ thành quả của một người sang sinh kế của nhiều người. Đó cũng là hướng đi của chị Nguyễn Thị Châu - Giám đốc Hợp tác xã Dược liệu Nghĩa Đàn.

Rời công việc công chức nhà nước, chị Châu chọn cây an xoa, xạ đen, dòi tím để khởi nghiệp. Thời gian đầu, nhiều hộ còn thiếu vốn, thiếu giống và e ngại hướng sản xuất mới. Chị cùng cộng sự đến từng nhà vận động, gây dựng niềm tin và hình thành vùng trồng. Từ vài hộ ban đầu, hợp tác xã hiện liên kết hơn 100 lao động, phần lớn là phụ nữ; phát triển hơn 20 dòng sản phẩm dược liệu tự nhiên, trong đó 10 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở cách tổ chức chuỗi sản xuất. Dược liệu được trồng, sơ chế, chiết xuất; phần bã sau chiết xuất được ủ thành phân vi sinh để bón lại cho cây. Cách làm này kết nối người dân vào vùng nguyên liệu, tận dụng phụ phẩm và giảm lãng phí. Với những sản phẩm gắn với điều kiện tự nhiên và tri thức bản địa, giá trị còn đến từ kỹ thuật chế biến, hương vị và câu chuyện riêng.

Đó là hướng đi của Lê Thảo My với chè Gay Cao Sơn ở xã Yên Xuân. Trở về quê sau thời gian làm việc tại đô thị, chị phát triển Hương Lam Trà, kết hợp phương pháp chế biến truyền thống với thiết bị hiện đại để kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, giữ hương vị chè. Không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm, My còn hướng dẫn người dân kỹ thuật chế biến, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho phụ nữ địa phương.

Giá trị nông nghiệp hôm nay không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở tư duy đổi mới, khả năng kết nối nguồn lực và phát huy tiềm năng bản địa. Bằng sự chủ động, sáng tạo, phụ nữ Nghệ An đang chuyển lợi thế sẵn có thành sinh kế bền vững, đưa nông sản địa phương vươn xa.

Từ nông sản quen thuộc, Phan Thị Liên ở phường Cửa Lò phát triển thương hiệu ngũ cốc dinh dưỡng Hadalifa với nguyên liệu tự nhiên. Sau 5 năm, doanh nghiệp xây dựng hàng chục dòng sản phẩm từ 25 loại hạt, đồng thời hình thành vùng nguyên liệu liên kết 240 ha với các hợp tác xã trong và ngoài tỉnh. 

Để mở rộng thị trường và tạo niềm tin với người tiêu dùng, chị Liên đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, đầu tư hệ thống nhận diện thương hiệu và truy xuất nguồn gốc, giúp khách hàng dễ tiếp cận sản phẩm, minh bạch thông tin về nguyên liệu và quy trình sản xuất.

Năm 2024, sản phẩm ngũ cốc của công ty được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh; năm 2025, đạt chứng nhận Halal.

Với nữ doanh nhân Trần Thị Hồng Thắm, nhà sáng lập Công ty TNHH ABACA Việt Nam, chủ sở hữu thương hiệu muối NanoSalt, đổi mới bắt đầu từ mong muốn nâng giá trị hạt muối truyền thống. Nhận thấy “mật muối” - phần chất lỏng còn lại sau thu hoạch muối, thường bị xem là phế phẩm nhưng giàu khoáng chất, chị cùng cộng sự nghiên cứu hướng khai thác nguồn tài nguyên này bằng khoa học, công nghệ.

Sau 5 năm thử nghiệm, chị ứng dụng thành công công nghệ phân tách khoáng biển nhiều tầng, tạo ra sản phẩm được giới thiệu có hàm lượng natri giảm tới 50%, bổ sung vi khoáng. Thay vì cạnh tranh bằng giá muối thô, doanh nghiệp phát triển muối giảm mặn, muối dược liệu và các sản phẩm giá trị gia tăng, mở hướng khai thác hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu truyền thống. Cách làm này không chỉ góp phần nâng giá trị hạt muối, mà còn mở ra cơ hội cải thiện thu nhập cho diêm dân, tạo thêm động lực để nghề muối phát triển.

Không chỉ tuyên truyền, nâng cao nhận thức, Hội LHPN tỉnh Nghệ An còn giữ vai trò kết nối nguồn lực, trang bị kiến thức, kỹ năng, hỗ trợ hội viên hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp, tiếp cận công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. 

Giai đoạn 2021-2026, các cấp Hội triển khai hàng trăm lớp tập huấn, cùng nhiều hội thảo và nhiều cuộc truyền thông về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình kinh doanh bền vững, chuyển đổi xanh.

Điều quan trọng là sự đồng hành đó đã theo sát từng chặng đường phát triển của phụ nữ, từ hình thành ý tưởng, hoàn thiện sản phẩm đến kết nối thị trường; xuất phát từ nhu cầu thực tế để tháo gỡ khó khăn, giúp hội viên nâng cao năng lực, tự tin đổi mới và phát triển kinh tế bền vững.