Phụ nữ, trẻ em quét mã QR để được lắng nghe, hỗ trợ

Để những tiếng nói bị bỏ quên có nơi gửi gắm

Một người phụ nữ chịu đựng bạo lực trong gia đình nhưng không dám chia sẻ vì sợ hàng xóm dị nghị. Một đứa trẻ có biểu hiện bất thường nhưng người thân chưa biết tìm ai để phản ánh. Hay một phụ nữ gặp khó khăn về chính sách an sinh, quyền lợi cá nhân nhưng ngại đến cơ quan chức năng trình bày..

Từ thực tế đó, Hội LHPN phường Sa Đéc xây dựng mô hình "Tổ tiếp nhận phản ánh 4.0", sử dụng nền tảng Zalo OA kết hợp mã QR để người dân có thể gửi ý kiến, phản ánh hoặc thông tin cần hỗ trợ ngay trên điện thoại.

Chị Huỳnh Thị Thanh Trúc, Phó Chủ tịch MTTQ, Chủ tịch Hội LHPN phường Sa Đéc, chia sẻ: "Có những vấn đề liên quan đến đời sống, quyền lợi của phụ nữ và trẻ em nếu được phát hiện sớm, quan tâm đúng lúc thì việc hỗ trợ, giải quyết sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Tuy nhiên, không phải ai gặp khó khăn cũng chủ động tìm đến tổ chức Hội".

Theo chị Trúc, trước kia, Hội chủ yếu nắm bắt tình hình thông qua đội ngũ cán bộ, chi, tổ Hội và các buổi sinh hoạt tại khu dân cư. Đây vẫn là những kênh quan trọng nhưng trong điều kiện địa bàn rộng, nhu cầu của hội viên ngày càng đa dạng, cần có thêm phương thức tiếp nhận thuận tiện hơn.

Đến nay, bảng mã QR kết nối với Zalo OA "Tổ tiếp nhận phản ánh 4.0" của Hội LHPN phường Sa Đéc đã được triển khai tại trụ sở 26/26 khu phố. Người dân chỉ cần sử dụng điện thoại quét mã, kết nối với kênh Zalo OA và gửi nội dung cần phản ánh. Những vấn đề được tiếp nhận khá đa dạng, từ hoàn cảnh phụ nữ, trẻ em khó khăn, chính sách an sinh xã hội đến mâu thuẫn gia đình, bạo lực gia đình, nguy cơ xâm hại phụ nữ, trẻ em và các kiến nghị liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của chị em.

Đằng sau một thao tác quét mã đơn giản là trách nhiệm của một tổ công tác gồm 5 thành viên do cán bộ Hội phụ trách. Khi nhận được thông tin, Tổ có trách nhiệm ghi nhận, xem xét nội dung, trao đổi với chi hội hoặc người có liên quan để tìm hiểu tình hình. Những vấn đề thuộc phạm vi hoạt động của Hội được chủ động hướng dẫn, hỗ trợ; những nội dung vượt thẩm quyền được chuyển đến cơ quan, đơn vị có trách nhiệm xem xét, giải quyết.

Đặc biệt, 26 chi hội phụ nữ tại các khu phố tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quá trình nắm bắt, xác minh thông tin. Bởi cán bộ chi hội là những người gần dân, hiểu hoàn cảnh từng gia đình, có thể giúp Hội nhìn nhận đầy đủ hơn bản chất sự việc, tránh tiếp nhận thông tin một chiều.

Với những vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, bạo lực gia đình, quyền lợi phụ nữ và trẻ em, Hội chủ động phối hợp với chính quyền, công an và các ngành chức năng tùy tính chất từng vụ việc. Việc theo dõi kết quả giải quyết cũng được chú trọng để có cơ sở phản hồi cho người phản ánh.

"Người dân đã tin tưởng phản ánh thì tổ chức Hội phải quan tâm đến cùng trong phạm vi trách nhiệm của mình, không để việc gửi thông tin chỉ dừng lại ở một tin nhắn", chị Huỳnh Thị Thanh Trúc nhấn mạnh.

Bảo mật danh tính để người yếu thế an tâm lên tiếng

Nếu công nghệ giúp việc gửi thông tin trở nên thuận tiện thì sự kín đáo, thận trọng của người tiếp nhận mới là yếu tố quyết định để phụ nữ, trẻ em có thể yên tâm tìm đến. Bởi với những vụ việc bạo lực gia đình, xâm hại hay tranh chấp gia đình, việc tiết lộ danh tính hoặc hoàn cảnh của người phản ánh có thể khiến họ phải đối diện với áp lực, sự kỳ thị, thậm chí nguy cơ bị đe dọa, trả thù.

Chị Huỳnh Thị Thanh Trúc cho biết, đây là vấn đề Hội đặc biệt quan tâm. Có những người trong cuộc đã phải cân nhắc rất nhiều mới dám lên tiếng. Nếu quá trình tiếp nhận thiếu thận trọng, để thông tin lan truyền thì không những khó giải quyết mà còn có thể khiến họ chịu thêm tổn thương.

Quan điểm của Hội là thông tin cá nhân, hoàn cảnh gia đình và nội dung nhạy cảm phải được tiếp nhận, trao đổi thận trọng, đúng người có trách nhiệm, không đưa ra bàn luận hoặc chia sẻ rộng rãi. Khi cần xác minh, cán bộ Hội phải lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, tôn trọng người phản ánh, nhất là phụ nữ và trẻ em đang có nguy cơ bị tổn thương.

Điều đó cũng có nghĩa, bảo vệ danh tính không chỉ dừng lại ở việc không công khai tên tuổi. Cán bộ tiếp nhận cần cân nhắc cách liên hệ, địa điểm gặp gỡ, đối tượng được tiếp cận thông tin và cách thức trao đổi để tránh vô tình khiến nạn nhân bị nhận diện. Với trẻ em, sự thận trọng càng cần được đặt lên hàng đầu, tránh việc chia sẻ hình ảnh, câu chuyện hoặc thông tin cá nhân khiến trẻ trở thành đối tượng bị tò mò, bàn tán, kỳ thị trong cộng đồng.

"Chúng tôi luôn nhắc nhở cán bộ Hội rằng, khi tiếp xúc với một trường hợp bị bạo lực hoặc gặp chuyện gia đình, trước hết phải biết lắng nghe, không phán xét và không làm cho người trong cuộc cảm thấy bị tổn thương thêm", chị Trúc chia sẻ.

Trong những trường hợp cần hỗ trợ, Hội có thể kết nối với hệ thống 8 "Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng" trên địa bàn, với 56 thành viên tham gia. Đây là lực lượng hỗ trợ tại cơ sở trong công tác phòng, chống bạo lực gia đình, tư vấn và bảo vệ phụ nữ, trẻ em. Những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc cần biện pháp bảo vệ khẩn cấp phải được thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để can thiệp kịp thời.

Tuy nhiên, để một kênh phản ánh thực sự trở thành địa chỉ tin cậy vẫn còn nhiều việc phải làm. Đến thời điểm báo cáo, dù mã QR đã được triển khai tại 26/26 khu phố, Tổ chưa ghi nhận trường hợp phản ánh cụ thể qua kênh này. Điều đó cho thấy, việc đưa công nghệ đến gần người dân mới chỉ là bước đầu; quan trọng hơn là giúp họ hiểu, tin tưởng và chủ động sử dụng khi cần thiết.

Theo chị Huỳnh Thị Thanh Trúc, khó khăn lớn nhất hiện nay là làm sao để người dân chuyển từ biết đến mô hình sang chủ động sử dụng. Một bộ phận phụ nữ còn hạn chế kỹ năng công nghệ; trong khi những vấn đề liên quan đến gia đình, quyền lợi cá nhân thường nhạy cảm, khiến chị em e ngại chia sẻ, nhất là khi chưa thật sự yên tâm về việc bảo mật thông tin.

Để khắc phục, Hội sẽ tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể người dân có thể phản ánh những nội dung gì, gửi thông tin như thế nào và được hỗ trợ ra sao. Mô hình "Đại sứ số" với 255 thành viên tại 26 khu phố sẽ phát huy để hướng dẫn trực tiếp, nhất là đối với phụ nữ lớn tuổi, ít có điều kiện tiếp cận công nghệ. Song song với đó, Hội duy trì việc tiếp nhận thông tin qua cán bộ Hội, không để những người chưa sử dụng được điện thoại thông minh hoặc các nền tảng trực tuyến bị bỏ lại phía sau.

Một mã QR có thể rút ngắn khoảng cách giữa người dân với tổ chức Hội nhưng không thể tự mình giải quyết những tổn thương hay nguy cơ mà phụ nữ, trẻ em đang phải đối mặt. Để mỗi phản ánh thực sự được lắng nghe, cần có những cán bộ biết giữ bí mật, biết tôn trọng nguyện vọng của nạn nhân, có khả năng kết nối đúng cơ quan chức năng và theo dõi vụ việc đến cùng. Bởi sau mỗi tin nhắn có thể là một hoàn cảnh cần được sẻ chia, một người phụ nữ đang tìm kiếm sự an toàn hay một đứa trẻ cần được bảo vệ. Giá trị của "Tổ tiếp nhận phản ánh 4.0" vì thế nằm ở niềm tin mà tổ chức Hội gây dựng.