Phụ nữ vùng cao Lào Cai làm giàu từ những cánh rừng quế

Làm chủ kinh tế từ những đồi quế

Tại thôn Làng Câu, xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai, bà Trần Thị Thắm là một trong những phụ nữ mạnh dạn phát triển kinh tế từ cây quế. Từ khoản vay 90 triệu đồng của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua Hội LHPN xã, bà đầu tư trồng mới, khai thác và mở rộng diện tích quế.

Đến nay, gia đình bà có 25 ha quế, trồng từ 5 đến 20 năm. Thay vì chỉ chờ đến kỳ khai thác vỏ, gia đình bà tận dụng cả nguồn thu từ tỉa cây, bán lá quế. Theo bà Thắm, riêng hoạt động này đã mang lại thu nhập trên 200 triệu đồng mỗi năm.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, gia đình bà còn đầu tư sơ chế, phân loại sản phẩm và đưa cơ giới hóa vào một số công đoạn, giảm sức lao động, nâng cao giá trị kinh tế. Mô hình không chỉ giúp gia đình chủ động hơn trong sản xuất mà còn tạo việc làm thường xuyên cho người dân địa phương.

Bà Nông Thị Thương, người dân thôn Khe Dẹt, là một trong những lao động làm việc tại cơ sở của gia đình bà Thắm. Với mức tiền công 25.000 đồng/giờ, công việc này tạo thêm nguồn thu nhập cho người lao động ngay tại địa phương.

Câu chuyện của bà Thắm cho thấy cây quế có thể mang lại nguồn thu qua nhiều giai đoạn sinh trưởng, nếu người trồng biết tổ chức khai thác hợp lý. Nguồn thu từ tỉa cành, lá quế giúp gia đình có dòng tiền trong khi vẫn duy trì diện tích rừng cho những kỳ thu hoạch tiếp theo.

Cũng tại thôn Làng Câu, chị Đặng Thị Thêm, người dân tộc Dao, đã xây dựng mô hình trồng quế với quy mô hơn 50 ha. Gắn bó với cây quế từ nhỏ, chị tiếp nối nghề truyền thống của gia đình, từng bước mở rộng diện tích và phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ.

Với gia đình chị Thêm, cây quế không chỉ là sinh kế quen thuộc mà còn là hướng làm ăn đã được kiểm chứng qua nhiều thế hệ. Nguồn thu từ tỉa cành, tỉa thưa và khai thác lá quế mang lại hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Khi đến kỳ khai thác cả đồi, giá trị thu được tiếp tục giúp gia đình tích lũy, đầu tư cho cuộc sống.

Nhờ nguồn thu từ cây quế, gia đình chị đã xây dựng nhà cửa khang trang, mua ô tô phục vụ đi lại và bảo đảm điều kiện học tập cho con. Đồng thời, mô hình tạo việc làm cho nhiều lao động trong thôn, giúp người dân có thêm cơ hội kiếm thu nhập mà không phải rời quê đi làm ăn xa.

Khai thác nhiều giá trị, nâng cao hiệu quả cây quế

Điểm chung trong cách làm của hai phụ nữ là không chỉ dựa vào một kỳ thu hoạch mà tận dụng nhiều sản phẩm từ cây quế. Việc tỉa cành, tỉa thưa, khai thác lá giúp tạo nguồn thu trong quá trình chăm sóc rừng; khi cây đủ tuổi, vỏ quế trở thành nguồn thu quan trọng. Cách tổ chức này giúp người trồng chủ động hơn về tài chính, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích đất lâm nghiệp.

Mấy năm gần đây giá quế duy trì tương đối ổn định, góp phần củng cố kinh tế của các hộ trồng quế tại Lào Cai. Toàn tỉnh có gần 148.000 ha quế, chiếm gần 80% diện tích quế cả nước; giá trị sản xuất ngành quế năm 2025 ước đạt trên 5.100 tỷ đồng.

Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu, việc phát triển chế biến và nâng cao chất lượng sản phẩm đang tạo thêm dư địa cho ngành quế. Thực tế tại Lào Cai cho thấy, nếu chỉ bán nguyên liệu thô, người trồng dễ chịu tác động từ biến động giá và áp lực tiêu thụ theo mùa vụ. Vì vậy, tổ chức sản xuất bài bản, phân loại sản phẩm và tăng cường liên kết với cơ sở thu mua, chế biến là những hướng đi cần thiết.

Tại xã Tân Hợp, bên cạnh nguồn lực từ vốn vay ưu đãi, Hội LHPN xã còn triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động, hỗ trợ hội viên tiếp cận chính sách và thay đổi tư duy phát triển kinh tế. Năm 2025, Hội tổ chức 15 cuộc truyền thông về xóa bỏ định kiến giới tại 6 thôn, thu hút gần 1.500 lượt phụ nữ và người dân tham gia; đồng thời tổ chức các cuộc đối thoại chính sách và duy trì tổ truyền thông cộng đồng.

Theo chị Đặng Thị Thêm, Phó Tổ trưởng Tổ truyền thông cộng đồng thôn Làng Câu, hoạt động tuyên truyền gắn với đời sống giúp phụ nữ hiểu rõ hơn về quyền, trách nhiệm của mình, tự tin bày tỏ quan điểm và chủ động phát triển kinh tế.

Từ những đồi quế của bà Trần Thị Thắm và chị Đặng Thị Thêm, có thể thấy cơ hội làm giàu của phụ nữ vùng cao không chỉ đến từ lợi thế cây trồng bản địa mà còn từ sự chủ động trong tổ chức sản xuất, sử dụng vốn và khai thác giá trị nông lâm sản. Khi có thêm kiến thức, nguồn lực và cơ hội tiếp cận thị trường, phụ nữ có thể phát huy thế mạnh của địa phương, nâng cao thu nhập cho gia đình và tạo sinh kế cho cộng đồng.