Quả Pao hay còn được gọi là "pa pao" được khâu nối các miếng vải lanh thành trái tròn, to bằng quả cam, bên trong nhồi hạt lanh hoặc bông vải. Ngày nay, để tạo sắc màu, các thiếu nữ Mông còn dùng thổ cẩm của người Thái, hay những lụa tơ tằm để tạo sự mềm mại cho quả Pao.

Trò chơi ném Pao được diễn ra ở những khu đất rộng tương đối bằng phẳng, người chơi được chia làm hai bên nam- nữ. Khoảng cách hai đội cách nhau khoảng 5- 7m. Tài khéo léo của người ném Pao là không để cho Pao rơi xuống đất và được giao ước với nhau bằng số lần ném, số lần bắt được Pao, nếu bên nào thua thì phải hát một bài hoặc làm một điều gì đó do đội thắng quy định.

Trò chơi ném Pao thường được tổ chức trong các ngày Tết, các lễ hội truyền thống của người Mông như Lễ hội Gầu Tào, Lễ hội Lào Sồng, ngày mừng nhà mới hay Lễ cúng bản. Lên vùng cao Tây Bắc, bạn còn có thể bắt gặp những đôi nam thanh, nữ tú người Mông chơi ném pao trong ngày Tết Độc lập ở Mộc Châu, ở chợ tình Khau Vai hay chợ tình Sa Pa.

Những quả pao rực rỡ sắc màu giờ đây đã trở thành hàng lưu niệm cho du khách 

Bà Sùng Thị Sông (77 tuổi) ở xã Lóng Luông (Mộc Châu - Sơn La) đã khâu hàng nghìn quả Pao cho người Mông trong vùng. Bà kể rằng: "Chẳng biết quả Pao và trò chơi ném Pao có từ khi nào nữa. Chỉ biết rằng, người đàn ông Mông đi hội đều mang theo khèn và biểu diễn những điệu múa khèn mạnh mẽ thể hiện sự trai tráng thì người phụ nữ phải mang theo quả Pao để đối xứng. Quả Pao thể hiện sự mềm mại, vừa là trò chơi, vừa là vật trang sức của phụ nữ Mông trong các cuộc vui".

Cũng theo bà Sông, việc quan trọng nhất của thiếu nữ Mông là phải biết xe lanh dệt vải may váy và làm quả Pao. Một quả Pao tốt thì các đường khâu phải kín, khi cầm quả Pao không được cứng hoặc mềm quá.

Đối với phụ nữ Mông, ném Pao không chỉ là trò chơi mà còn ẩn chứa bao điều về tình người, tình yêu đôi lứa. Hầu hết phụ nữ Mông đều mong tìm được bạn tình qua trò chơi Pao. Khi ném Pao, họ bắt đầu trò chuyện và "ném" cho nhau ánh mắt, trao cho nhau những nụ cười yêu thương. Khi đôi trai gái có tình cảm, họ sẽ bắt đầu hẹn hò. Rồi sau đó, đôi nam nữ nào thích nhau họ sẽ ném quả Pao cho nhau, cứ ném qua, ném lại hàng giờ, hàng ngày mà không biết chán.

Kết thúc cuộc chơi, người con trai mến cô gái thì giữ quả Pao, tạo cớ đến nhà, hay tìm gặp bằng được cô gái để bày tỏ tình cảm. Và khi đôi nam nữ nên duyên vợ chồng thì quả Pao lại được trao cho cô gái để làm tin. Đây chính là nét đặc sắc, tính nhân văn của trò chơi dân gian ném Pao.

Tất nhiên, cũng có những người con trai, con gái ném Pao trao duyên nhưng rồi lại chẳng thể thành đôi lứa. Quả Pao sẽ trở thành hoài niệm khắc khoải trong suốt cuộc đời của người phụ nữ. Cụ bà người Mông Giàng Thị Sinh trên tay cầm quả Pao đã cũ lang thang ở chợ tình Khau Vai (Mèo Vạc, Hà Giang) đi tìm hoài niệm về một cuộc tình thời trẻ. Bà Sinh đến chợ tình Khau Vai chỉ với một ước nguyện, được chơi ném Pao với bạn tình thời còn trẻ để còn niềm tin đi nốt quãng đời còn lại.