Quảng Ngãi: Sức trẻ Plei Druân trên hành trình giữ gìn bản sắc cội nguồn

Làng Plei Druân đón những ngày tháng Bảy bằng cái nắng hanh hao đặc trưng của vùng đất Tây Nguyên. Đi giữa những bạt ngàn cao su xanh mướt, xa xa, bóng dáng những người Gia Rai đang tất bật thu gom từng hạt thóc vàng ruộm sau một ngày phơi đượm nắng. Năm nay, Plei Druân vui như mở hội. Nhờ sự định hướng, tuyên truyền "thay đổi nếp nghĩ, cách làm", người dân nơi đây đã mạnh dạn đưa giống lúa mới Đài Tám thơm nguyên chủng vào canh tác. Kết quả của sự kiên trì ấy là một vụ mùa bội thu, thóc đầy kho, mở ra không khí hân hoan cho Lễ hội mừng lúa mới.

Bên cạnh niềm vui ấm no của mùa màng, điểm nhấn xúc động và ấn tượng hơn cả tại mảnh đất này chính là hình ảnh thế hệ trẻ Plei Druân - những chàng trai, cô gái đang kiên cường giữ gìn di sản, giữ cho thanh âm truyền thống vang vọng giữa nhịp sống hôm nay.

"Sợi dây" di sản kết nối ngàn năm

Đối với người Gia Rai, Lễ hội mừng lúa mới là nghi lễ nông nghiệp tối thượng để tạ ơn thần linh, đất trời và tổ tiên đã ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Sau những lời khấn nguyện đầy trang nghiêm của già làng, không gian bỗng chốc rung lên bởi thanh âm cồng chiêng trầm hùng. Lúc trầm mút cao như tiếng vọng của núi rừng, khi lại ngân nga, sâu lắng hòa quyện vào tiếng suối, tiếng gió ngàn.

Người Gia Rai quan niệm mỗi chiếc chiêng đều có một vị thần cư ngụ, chiêng càng cổ thì linh khí và quyền năng càng cao. Tiếng cồng chiêng không bao giờ dành cho mục đích cá nhân. Nó là sự hợp tấu tập thể, là phương tiện truyền tải tâm tư đến đấng thần linh và biểu hiện cho tinh thần đoàn kết tuyệt đối của buôn làng.

Dẫu sống gần lòng phố thị hối hả, những người trẻ ở Plei Druân vẫn xem cồng chiêng là vật thiêng - sợi dây kết nối vô hình nhưng bền chặt giữa con người hiện tại với tổ tiên, giữa bản làng hôm nay với quá khứ xa xưa. Giữa sân bóng rộng rãi của làng, họ khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống lộng lẫy, kiêu hãnh hòa mình vào nhịp múa xoang nối dài theo tiếng chiêng cụp xoè, trầm bổng.

Khi người trẻ chủ động "giữ lửa" bản làng

Giữ được tiếng chiêng giữa thời buổi kinh tế thị trường, khi làn sóng công nghệ dễ dàng tiếp cận từng nếp nhà, không phải là câu chuyện dễ dàng. Thế nhưng ở Plei Druân, người trẻ lại chính là lực lượng tiên phong đầy nhiệt huyết.

Anh A Thưng - Bí thư Chi bộ kiêm Thôn trưởng làng Plei Druân tự hào chia sẻ: "Người làng Plei Druân chúng tôi bao năm qua luôn đoàn kết, gương mẫu đi đầu. Tuy địa bàn còn nhiều khó khăn, nằm tách biệt với các thôn khác trong xã nhưng bà con nơi đây rất chăm chỉ lao động sản xuất. Giờ đây, đời sống khấm khá, nhà nào cũng có xe máy, ti vi to. Điều tôi mừng nhất là mỗi dịp làng có lễ hội, thanh niên nam nữ đều hăng hái tham gia tập luyện văn hóa văn nghệ. Đội cồng chiêng và múa xoang của chúng tôi đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng cao của thành phố và của tỉnh. Mặc dù có nhiều bạn trẻ đi học ở thành thị ít có thời gian sinh hoạt, nhưng mỗi khi làng có hội đều vui vẻ trở về tham gia đóng góp. Thôn cũng tăng cường vận động các bạn trẻ duy trì sinh hoạt hàng tuần để có đội cồng chiêng - múa xoang vững vàng như hôm nay. Đây không chỉ là nét đẹp của làng mà còn là cách mà người trẻ chúng tôi giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc".

Sự thầm lặng và tâm huyết của những chàng trai, cô gái Plei Druân chính là minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của cội nguồn. Họ không bị hòa tan trước những xu hướng giải trí hiện đại, mà dành cả tình yêu thuần khiết cho văn hóa truyền thống. Việc những người trẻ tự nguyện gác lại công việc, duy trì lịch tập luyện đều đặn hàng tuần và tự hào truyền dạy cho nhau từng nhịp gõ, bước đi là một đốm lửa rực rỡ bảo tồn hồn thiêng núi rừng trên mảnh đất còn nhiều gian khó.

Nhìn những bước chân rộn ràng của thế hệ trẻ quây quần bên đống lửa cháy rực trong đêm, có thể thấy cồng chiêng ở Plei Druân không phải là một ký ức ngủ yên trong quá khứ. Nó đang được người trẻ nâng niu, làm mới và đưa vào dòng chảy phát triển sinh động của tương lai.

Bằng trái tim yêu thương và tinh thần trách nhiệm cao, người trẻ Gia Rai đang bảo tồn di sản theo cách chủ động nhất. Việc gìn giữ bản sắc độc đáo này không cô lập họ, mà ngược lại, trở thành bệ phóng tinh thần giúp đồng bào vừa giữ gìn nội lực văn hóa, vừa có thêm động lực xóa đói giảm nghèo, ổn định và nâng cao đời sống bền vững. Sự tự tin, tự hào về bản sắc cộng đồng chính là hành trang vững chắc nhất để người trẻ bước vào quá trình hội nhập và phát triển.