Quốc hội dành 80.400 tỷ đồng cải cách tiền lương năm 2027

Sáng 9/11, Quốc hội thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến chính sách tiền lương, an sinh xã hội và phân bổ nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế.

Theo nghị quyết, tổng chi ngân sách Nhà nước năm 2027 là 4.073.935 tỷ đồng. Trong đó, chi thường xuyên, bao gồm cả chi cải cách tiền lương, là 2.061.313 tỷ đồng. Riêng kinh phí cải cách tiền lương được bố trí 80.400 tỷ đồng.

Mở rộng nguồn lực điều chỉnh lương hưu, trợ cấp

Về chính sách tiền lương và an sinh xã hội, Quốc hội quyết định bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ hồi tháng 10/2026.

Chính phủ được giao chỉ đạo sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập; điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo quy định.

Đáng chú ý, Quốc hội cho phép mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương. Theo đó, nguồn kinh phí này không chỉ phục vụ chính sách tiền lương mà còn được sử dụng để điều chỉnh các khoản lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng và trợ cấp ưu đãi người có công.

Đối với ngân sách địa phương, phần kinh phí cải cách tiền lương còn dư được phép sử dụng để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và chính sách tinh giản biên chế.

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương có trách nhiệm tiếp tục thực hiện những giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định.

Để quản lý chặt chẽ nguồn lực, Quốc hội yêu cầu kinh phí cải cách tiền lương do ngân sách trung ương giao cho các cơ quan, đơn vị hoặc bổ sung cho ngân sách địa phương nhưng cuối năm chưa sử dụng hết, bao gồm cả năm 2026, phải hoàn trả vào nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương, không được sử dụng cho mục đích khác.

Ngân sách năm 2027 dự kiến bội chi tương đương 4,5% GDP

Bên cạnh chính sách tiền lương, Quốc hội quyết định tổng thu ngân sách nhà nước năm 2027 là 3.334.338 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương thu 1.775.593 tỷ đồng, ngân sách địa phương thu 1.558.745 tỷ đồng.

Tổng chi ngân sách là 4.073.935 tỷ đồng, gồm 2.364.411 tỷ đồng chi ngân sách trung ương và 1.709.524 tỷ đồng chi ngân sách địa phương.

Mức bội chi ngân sách nhà nước được xác định là 739.597 tỷ đồng, tương đương 4,5% GDP. Trong đó, bội chi ngân sách trung ương là 588.818 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 150.779 tỷ đồng. Tổng mức vay của ngân sách nhà nước năm 2027 dự kiến đạt 1.279.717 tỷ đồng.

Nghị quyết cũng quy định tỷ lệ phân chia một số khoản thu giữa ngân sách trung ương và địa phương. Với thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, Hà Nội và TPHCM được hưởng 25%, ngân sách trung ương hưởng 75%.

Quảng Ninh và Đồng Nai được hưởng 65%; Hải Phòng và Đà Nẵng hưởng 75%; các tỉnh, thành phố còn lại hưởng 80%, phần còn lại thuộc ngân sách trung ương.

Đối với những địa phương có dự toán thu ngân sách cao hơn dự toán chi, phần chênh lệch được phân bổ cho đầu tư phát triển, ưu tiên các công trình trọng điểm.

Tiết kiệm chi ngân sách để tăng nguồn lực an sinh xã hội

Một yêu cầu đáng chú ý trong nghị quyết là thực hiện tiết kiệm ngân sách ngay từ khâu phân bổ dự toán đầu năm 2027.

Theo đó, Chính phủ phải tiết kiệm 5% chi đầu tư công để bổ sung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, cấp thiết. Đồng thời, tiết kiệm 10% chi thường xuyên để tăng nguồn chi cho các chính sách an sinh xã hội.

Khoản tiết kiệm 10% này không bao gồm phần tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương, các khoản chi lương, có tính chất tiền lương và những khoản chi cho con người.

Với ngân sách địa phương, Quốc hội cho phép sử dụng khoản tiết kiệm 5% chi đầu tư công để ưu tiên các dự án trọng điểm, cấp thiết tại địa phương. Phần tiết kiệm 10% chi thường xuyên được dành để tăng nguồn thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành, thuộc trách nhiệm bảo đảm kinh phí của địa phương.

Chính phủ có trách nhiệm hướng dẫn triển khai các nội dung này, bảo đảm việc sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả.

Cùng với kiểm soát chi, Quốc hội đặt mục tiêu phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026.

Để đạt mục tiêu, Chính phủ được yêu cầu đẩy mạnh chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế và thu hồi nợ thuế. Việc mở rộng cơ sở thu tập trung vào những lĩnh vực phát sinh nguồn thu mới như thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và khai thác tài nguyên khoáng sản.

Quốc hội cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế theo hướng minh bạch, hiện đại, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng. Đồng thời, không ban hành cơ chế ưu đãi thuế vượt quy định pháp luật hoặc phân cấp, để lại nguồn thu ngân sách trung ương trái quy định, trừ trường hợp được cấp có thẩm quyền cho phép.